II FSK 1698/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-23

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Krzysztof Winiarski, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania (fundusz inwestycyjny) podlegająca w państwie siedziby opodatkowaniu od całości dochodów, której wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., jeśli inwestuje również poprzez nabywanie udziałów w spółkach osobowych prowadzących działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania, która inwestuje również poprzez nabywanie udziałów w spółkach osobowych prowadzących działalność gospodarczą, nie spełnia warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., który wymaga, aby wyłącznym przedmiotem jej działalności było zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Dochody z udziału w spółce osobowej są traktowane jako dochody z działalności gospodarczej, co wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący, niemiecki fundusz inwestycyjny (AIF), ubiegał się o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce. Fundusz inwestował w nieruchomości komercyjne, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio poprzez nabywanie udziałów w spółkach. Wnioskodawca argumentował, że spełnia warunki zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., ponieważ podlega opodatkowaniu w Niemczech i jego działalność polega na zbiorowym lokowaniu środków. Minister Finansów odmówił wydania pozytywnej interpretacji, wskazując, że inwestowanie w spółki osobowe prowadzące działalność gospodarczą wykracza poza zakres działalności określony w przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz Sędzia NSA Krzysztof Winiarski Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. [...] reprezentowany przez D. [...] GmbH z siedzibą w Niemczech od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3575/16 w sprawie ze skargi S.[...] reprezentowany przez D.[...] GmbH z siedzibą w Niemczech na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2016 r. nr IPPB5/4510-558/16-2/AJ w przedmiocie pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od S.[...] reprezentowany przez D.[...] GmbH z siedzibą w Niemczech na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360,00 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 25 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3575/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd), na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę S. [...], reprezentowana przez D. GmbH z siedzibą w Niemczech (dalej: Fundusz, skarżący, strona) na interpretację indywidualną Ministra Finansów (dalej: MF, organ) z 26 sierpnia 2016 r. nr IPPB5/4510-558/16-2/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Wyrok (podobnie, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa. gov.pl/. Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że strona opisując we wniosku zdarzenie przyszłe wskazała, że jest otwartym funduszem inwestycyjnym, inwestującym w nieruchomości komercyjne, utworzonym na podstawie niemieckiego prawa inwestycyjnego. Fundusz jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym (AIF) w rozumieniu dyrektywy nr 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: "ZAFI"). Na podstawie niemieckich przepisów inwestycyjnych (Kapitalanlagegesetzbuch z 16.05.2013 z późn. zm., dalej: "KAGB", stanowiący obecnie podstawowy akt prawodawstwa niemieckiego regulujący zasady wspólnego inwestowania) fundusz jest reprezentowany i zarządzany przez spółkę zarządzającą, tj. D. Gmbh (dalej: KAG, Spółka), która jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego (mit beschrankter Haftung) z siedzibą w Republice Federalnej Niemiec, w F. Skarżący wskazał, że z uwarunkowań wynikających z prawa niemieckiego wynika, że osiąganie dochodów przez Fundusz odbywa się za pośrednictwem Spółki zarządzającej, tj. dochody te, pomimo że formalnie osiągane są w imieniu Spółki jako cywilnoprawnego właściciela środków służących uzyskaniu tych dochodów, to są one uzyskiwane na rachunek Funduszu. Ten - poprzez działającą w imieniu własnym lecz na jego rachunek Spółkę - prowadzi działalność inwestycyjną w oparciu o środki finansowe inwestorów zbierane poprzez emisję swoich jednostek uczestnictwa. Poprzez reprezentującą go Spółkę, lokuje kapitał głównie na rynku nieruchomości komercyjnych (budynki biurowe, hotele, centra handlowe etc.) zarówno bezpośrednio - poprzez nabywanie nieruchomości, jak i pośrednio - poprzez nabywanie udziałów w spółkach inwestujących na tym rynku. Obecnie, działalność Funduszu w Polsce realizowana jest przez Spółkę zarządzającą, która dokonuje m.in. bezpośrednich inwestycji w nieruchomości (tzw. inwestycje bezpośrednie) oraz pośrednich inwestycji poprzez nabycie udziałów w spółkach kapitałowych (tzw. inwestycje pośrednie). Ponadto, prowadzi, m.in. na terytorium RP, działalność gospodarczą polegającą na wynajmie powierzchni komercyjnych w posiadanych nieruchomościach. Fundusz poprzez Spółkę zarządzającą nie wyklucza dalszych pośrednich, jak i bezpośrednich inwestycji w Polsce. Jest zarządzany przez Spółkę i sam nie posiada osobowości prawnej, a we wszystkich czynnościach prawnych, co do zasady, działa poprzez Spółkę. W rzeczywistości Spółkę i Fundusz charakteryzuje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe. Oba podmioty funkcjonują w konstrukcji, w której Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową, którą na jego rachunek zarządza Spółka. Spółka figuruje w księgach wieczystych jako właściciel z uwagi na specyficzną konstrukcję prawną zarządzanego przez nią Funduszu. Zgodnie z przepisami szczegółowymi (obecnie "Szczegółowych Warunków Uczestnictwa" z dnia 1 stycznia 2016 r.) regulującymi stosunki prawne pomiędzy inwestorami oraz Spółką dla reprezentowanego przez Spółkę Funduszu. Spółka zarządzająca otrzymuje wynagrodzenie za czynności zarządzania majątkiem Funduszu. Dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Państwie siedziby Spółki, tj. w Niemczech. Strona podkreśliła, że Spółka nie ujawnia w swoich sprawozdaniach finansowych aktywów Funduszu, jak również przychodów uzyskanych i kosztów poniesionych w związku z inwestycjami dokonanymi na jej rzecz. Wynika to z faktu, że Spółka, pomimo że z prawnego punktu widzenia pozostaje cywilnoprawnym właścicielem nabywanych na rzecz Funduszu nieruchomości i udziałów w spółkach nieruchomościowych, nie jest ich "ekonomicznym właścicielem" tzn. nie jest uprawniona do czerpania pożytków generowanych przez te aktywa, te bowiem przysługują Funduszowi. Strona wskazała, że niemieckie regulacje prawne w bardzo restrykcyjny sposób określają prawa i obowiązki spółek zarządzających majątkiem funduszy inwestycyjnych. Prawo własności spółki zarządzającej w odniesieniu do aktywów nabytych na rzecz funduszu jest zatem daleko ograniczone przez ustawodawstwo niemieckie regulujące zasady działania funduszy inwestycyjnych i ma charakter posiadania powierniczego, tj. w imieniu własnym, lecz na rachunek osób trzecich. Skarżący zaznaczył, że działający poprzez Spółkę Fundusz charakteryzuje się następującymi cechami: -/ podlega w państwie siedziby (w Niemczech) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, - wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych (zebranych w drodze publicznego oraz niepublicznego proponowania nabycia jego tytułów uczestnictwa) w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, w tym nieruchomości, -/ prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa (organów nadzoru nad rynkiem finansowym), w którym ma siedzibę, tj. działa na podstawie zezwolenia wydanego przez BaFin organu nadzoru nad rynkiem finansowym (z niem. Bundesanstalt fur Finanzdienstleistungsaufsicht), -/ działalność Funduszu podlega nadzorowi właściwych władz (BaFin) państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (Niemcy), - posiada depozytariusza przechowującego aktywa. Jest nim bank z siedzibą w Niemczech (D. D. G.). Depozytariusz jest także odpowiedzialny za stałe monitorowanie tych aktywów, które nie mogą być powierzone do przechowywania (m. in. nieruchomości składających się na portfel aktywów Funduszu). -/ jest zarządzany przez D. Gmbh tj. podmiot prowadzący swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych niemieckich organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (tj. na podstawie zezwolenia niemieckiej BaFin). Na tle przedstawionego opisu strona zapytała: 1) czy Funduszowi działającemu przez Spółkę, w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski, przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku dochodów pochodzących z inwestycji bezpośrednich w nieruchomości położone w Polsce, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia posiadanych inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych) ? 2) czy wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego przez Spółkę, nie będą podlegały obowiązkowi opodatkowania "u źródła" na podstawie art. 26 ust. 1g w zw. art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 z późn. zm., dalej: u.p.d.o.p.)? Skarżący przedstawiając własne stanowisko w sprawie stwierdził, że w zakresie dochodów uzyskiwanych, na terytorium Polski, przysługuje mu zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku inwestycji bezpośrednich, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w: spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych). Strona wskazała także, że zgodnie z regulacjami wprowadzonymi ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. (Dz. U. Nr. 226, poz. 1478) oraz zmodyfikowanymi ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234 poz. 1389), zwolnienie podmiotowe określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., które weszło w życie 1 stycznia 2011 r., doprecyzowane wyżej wymienioną ustawą z dnia 16 września 2011 r., obejmuje swym zakresem także instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Według niej, w sytuacji, gdy instytucja wspólnego inwestowania, jaką stanowi Fundusz działający przez Spółkę, podlega w Niemczech opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, wyłącznym przedmiotem jej działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, prowadzi działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa w Niemczech (BaFiN), jej działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych niemieckich organów nadzoru nad rynkiem finansowym (BaFiN), posiada depozytariusza przechowującego jej aktywa, jest zarządzana przez Spółkę, prowadzącą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Niemczech (BaFiN), wszystkie warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 6 ust 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy uznać za spełnione i - tym samym - Fundusz, działający przez Spółkę, powinien korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od dochodów osiąganych na terytorium Polski. W zakresie warunku wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., strona zwróciła uwagę, że ustawodawca sformułował kryteria porównywalności zagranicznych funduszy inwestycyjnych do polskich funduszy inwestycyjnych wyłącznie w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Zatem każda zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania, która spełnia warunki określone w ww. przepisie jest porównywalna do polskich funduszy inwestycyjnych i korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowych, niezależnie od ewentualnych, nieokreślonych w przywołanym przepisie, odmienności funduszy zagranicznego od funduszy polskich. Według skarżącego okoliczność, że polskie fundusze inwestycyjne posiadają inne cechy lub są objęte innym ograniczeniami niż wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. pozostaje bez znaczenia przy ocenie spełnienia przez Fundusz kryteriów porównywalności względem funduszy krajowych. Zauważył, że możliwość zastosowania zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. dla niemieckiego funduszu inwestycyjnego, prowadzącego w Polsce działalność na analogicznych zasadach jak w przedmiotowej sprawie, została potwierdzona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w wydanej dnia 16 października 2015 r. interpretacji indywidualnej nr IPPB5/423-1203/11/15-8/S/AJ). Zdaniem strony, w sytuacji jaka miała miejsce w stanie faktycznym Fundusz działający przez Spółkę zarządzającą, spełnia łącznie wszystkie warunki wyszczególnione w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz w art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p., to powinien on być zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie dochodów osiąganych z działalności na terenie Polski. W jej ocenie jedyną przesłanką uprawniającą do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego jest spełnienie warunków wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Tym samym, za nieuzasadnione uznała odwoływanie się przy ocenie ww. warunków do jakichkolwiek innych przepisów czy regulacji, w tym w szczególności do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (dalej: "UCITS"). Według strony, przepisy u.p.d.o.p. nie uzależniają możliwości skorzystania ze zwolnienia od podlegania reżimowi UCITS. Co więcej, polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia podatkowego bez względu na to, czy podlegają reżimowi UCITS czy też nie. Tym samym uznała, że okoliczność, że Fundusz działający przez Spółkę podlega reżimowi dyrektywy ZAFI pozostaje bez wpływu na ocenę spełnienia warunków zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Zdaniem skarżącego ewentualne wymaganie spełnienia przesłanki "identyczności" zamiast przesłanki "podobieństwa" funduszy zagranicznych względem funduszy polskich powodowałoby uniemożliwienie skorzystania w praktyce ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. przez instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innych krajach UE/EOG. Fundusz odnośnie pytania nr 2 stanął na stanowisku, że zwolnienie z opodatkowania określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. obejmuje również przychody/dochody podlegające obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku "u źródła", w związku z czym wypłaty te dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę zarządzającą, nie powinny podlegać w Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła. Mając na uwadze stanowisko przedstawione powyżej, podkreślił, że skoro - jak wskazano w stanie faktycznym - warunki do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy uznać za spełnione, to pod warunkiem prawidłowego udokumentowania rezydencji podatkowej oraz złożenia oświadczenia potwierdzającego, że jest on rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności, wypłaty na jego rzecz z tytułów określonych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem "u źródła" w Polsce. MF w interpretacji indywidualnej z 26 sierpnia 2016 r., uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. W motywach wskazał, że rozstrzygnięcie kwestii opodatkowania (a raczej zwolnienia z opodatkowania) u źródła wypłat na rzecz Funduszu działającego przez Spółkę zależy od stwierdzenia, czy wypełniona zostanie przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. Brak wypełnienia choćby jednego z warunków zwolnienia implikuje brak możliwości skorzystania z niego, a w konsekwencji konieczność opodatkowania "u źródła" wypłat powiększających aktywa tworzące Fundusz na podstawie art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10a ww. ustawy. Organ, mając na uwadze przesłanki warunkujące zastosowanie zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. określające wyłączny przedmiot działalności - zbiorowe lokowanie środków pieniężnych oraz przedmiot lokat - papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (zbieżny z określonym w art. 3 ust. 1 u.f.i.), za wątpliwe uznał przystąpienie do polskiej spółki komandytowej za lokowanie środków pieniężnych. W jego przekonaniu udział w spółce osobowej implikuje de facto uzyskiwanie dochodów z działalności gospodarczej, a wspólnik uzyskujący dochody ze spółki komandytowej podlega opodatkowaniu nie z praw majątkowych, lecz z działalności gospodarczej, przychody i koszty generowane przez spółkę powiększają przychody i koszty podatkowe wspólnika proporcjonalnie do jego udziału w zysku (por. art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p.). W związku z tym stwierdził, że wykładnia literalna art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wskazuje, że przedmiot inwestycji Funduszu wykracza poza zakres wymieniony w tym przepisie. Aktywa funduszu inwestycyjnego nie mogą bowiem być lokowane w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych. Dochody z udziału w takich spółkach stanowią bowiem dochody z działalności gospodarczej, rozliczane zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., nie zaś z praw majątkowych. Zaznaczył, że fundusze inwestycyjne mogą prowadzić działalność lokacyjną i wyłącznie z tego tytułu powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Natomiast uczestnictwo w spółce osobowej polskiego prawa handlowego i w konsekwencji prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej (art. 5 u.p.d.o.p.). wyklucza uznanie spełnienia warunku co do prowadzenia działalności wyłącznie "lokacyjnej", o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. W jego przekonaniu przeciwny pogląd prowadziłby do uprzywilejowanego traktowania funduszy zagranicznych (w tym przypadku niemieckich) - czerpiących jednocześnie dochody z działalności gospodarczej prowadzonej poprzez zakłady w Polsce ukonstytuowane posiadaniem udziałów w polskich spółkach osobowych – w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych działających w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Za konieczne przy interpretacji norm krajowych w kontekście zasady przepływu kapitału uznał dokonanie porównania między funduszami. W jego ocenie należy ustalić warunki tworzenia i działania funduszy, w szczególności jaki jest przedmiot ich działalności, obowiązki, jakie stosowane są wobec nich środki kontroli. Istotne jest zbadanie, czy charakter funduszy zagranicznych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce, oraz czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych. Podkreślił, że dla właściwego odczytania sensu i intencji normy wynikającej z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., konieczne jest każdorazowe (tj. na gruncie konkretnego indywidualnego stanu faktycznego) odwołanie się do wykładni celowościowej przepisu. Przestanki zwolnienia należy zaś oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych), do których to odwoływali się autorzy nowelizacji wprowadzając analizowane zwolnienie. MFza nieprawidłowe uznając stanowisko Funduszu co do postawionych pytań wskazał, że ani art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p., ani art. 6 ust. 1 pkt 10a ww. ustawy nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie. W jego przekonaniu przedmiotowe wypłaty będą podlegały opodatkowaniu u źródła na podstawie art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, MF stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji indywidualnej. W skardze złożonej na powyższą interpretację Fundusz, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił: 1) dopuszczenie się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego tj.: a) art 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. przez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie nieuprawnione wymaganie identyczności, a nie jedynie porównywalności, zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych jako warunku dla zastosowania zwolnienia; b) art 6 ust.1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. przez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie uznanie, że przesłanką do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie, jest nie rodzaj działalności wykonywanej przez instytucję wspólnego inwestowania (tj. lokowanie i inwestowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe), lecz klasyfikacja, na gruncie u.p.d.o.p., dochodu uzyskiwanego z takiej inwestycji; c) art 6 ust.1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. przez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie uznanie, że nabycie ogółu praw i obowiązków tytułem uczestnictwa w spółce osobowej inwestującej w nieruchomości, nie jest formą lokowania środków pieniężnych w inne prawa majątkowe, o których mowa ww. przepisie; d) art 6 ust. 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. przez jego niewłaściwą wykładnię, a w rezultacie uznanie, że zapobieżenie rzekomemu nieuzasadnionemu uprzywilejowaniu fundusz zagranicznego w stosunku do funduszu polskiego uzasadnia odmowę przyznania zwolnienia w podatku dochodowym; e) art 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w zw. z art. 21 ust. 1 oraz 22 ust. 1 u.p.d.o.p. polegające na błędnej wykładni i niewłaściwej ocenie, co do zastosowania poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wypłaty na rzecz Funduszu z tytułów określonych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. będą podlegały opodatkowaniu podatkiem "u źródła" w Polsce, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 14c § 1 w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.; dalej O.p.") przez przyjęcie własnych założeń dotyczących zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Spółkę w pisemnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 25 maja 2016 r. i dokonanie wykładni przepisów podatkowych dla tak dostosowanego zdarzenia przyszłego (stanu faktycznego), b) art. 14a § 1 oraz art. 14e § 1 O.p. przez wydanie Interpretacji z naruszeniem zasady dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego, które to naruszenie polegało na niedokonaniu analizy wskazanego przez Spółkę orzecznictwa sadów administracyjnych w toku postępowania zmierzającego do wydania i samokontroli wydanej Interpretacji, c) art. 14h w związku z art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez: sformułowanie dodatkowego, niewynikającego wprost z przepisów warunku zwolnienia, pominięcie powszechnie akceptowanego w orzecznictwie poglądu o kwalifikacji tytułu uczestnictwa w spółce osobowej jako prawa majątkowego, d) art. 2a w związku z art. 120 oraz art. 121 O.p., przez złamanie zasady in dubio pro tributario polegające na zastosowaniu nieuprawnionej wykładni art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. na niekorzyść podatnika i obarczenie podatnika skutkami niejasnego i nieprecyzyjnego (w ocenie organu) sformułowania przepisów przez ustawodawcę. W odpowiedzi na skargę MF wniósł o jej oddalenie. WSA wymienionym na wstępie wyrokiem uznał skargę strony za bezzasadną. W motywach w pierwszej kolejności przypomniał treść art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r. oraz stanowiska stron. Następnie wskazał, że art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. został dodany ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478), a przytoczone brzmienie nadane mu zostało ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234, poz. 1389). Podkreślił, że bezspornym jest, że unormowanie to ma swoje źródło w podjętym przez Rząd Polski wobec Komisji Europejskiej zobowiązaniu w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093. Omawiany przepis wprowadzony został do polskiego porządku prawnego z tego względu¸ że na gruncie obowiązującego wówczas art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zwolnieniem od podatku dochodowego objęte były wyłącznie fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawa ta reguluje natomiast działalność jedynie funduszy inwestycyjnych krajowych takich jak: fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i fundusze inwestycyjne zamknięte oraz działalność zagranicznych funduszy inwestycyjnych otwartych i zagranicznych spółek inwestycyjnych z siedzibą w państwie członkowskim, prowadzących działalność zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe. Ratio legis wprowadzenia zwolnienia określonego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p jest bezsporne i wyjaśnione zostało w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 25 listopada 2010 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że formułując warunki zwolnienia określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. ustawodawca oparł się na cechach charakteryzujących fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych, takich jak: – przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 ust. 1 u.f.i.), – możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 14 ust. 1 u.f.i.), – obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art. 9 u.f.i.), – podleganie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym; Dz. U. Nr 183, poz. 1537 ze zm.), – posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów. WSA zgodził się z MF, że Fundusz nie spełnia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Przepis ten określa wyłączny przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania, która może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, a mianowicie zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Podkreślił, że z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że strona ma zamiar inwestować między innymi w ten sposób, że będzie nabywała udziały w spółkach inwestujących na tym rynku, a więc m.in. w spółkach komandytowych, należących do tzw. spółek osobowych. Stwierdził, że zasadnie MF wywiódł, że inwestowanie w spółki osobowe będzie wykraczało poza zakres inwestowania wskazany w powyższym przepisie. Z punktu widzenia opodatkowania wspólników spółek osobowych, skarżący będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej, a zatem poprzez spółkę osobową, której stanie się wspólnikiem, będzie prowadziła działalność gospodarczą. W treści wniosku skarżący jednoznacznie wskazał, że zamierza inwestować nabywając udziały w spółkach inwestujących na tym rynku, a więc prowadzących działalność gospodarczą. Nie ulega wątpliwości, że w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p. ustawodawca jako źródło przychodów jednostki wspólnego inwestowania objętej zwolnieniem wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem skarżący będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych można uznać za prawa majątkowe. Podkreślił, że z tytułu posiadania tych udziałów strona będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Trudno uznać przystąpienie do polskiej spółki osobowej za lokowanie środków pieniężnych. WSA wskazał, że polski ustawodawca nakazuje traktować dochody z udziału w spółce osobowej (niebędącej podatnikiem podatku dochodowego) tak jak dochody z działalności gospodarczej - w przypadku osób fizycznych na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w przypadku osób prawnych na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. Skoro zatem, zgodnie z właściwym prawem niemieckim, wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu nie jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, gdyż skarżący może także uzyskiwać dochody z działalności gospodarczej, to należy uznać, że warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 1 10a lit. b u.p.d.o.p. nie będzie spełniony. Zdaniem Sądu, ocena organu jest zasadna, oparta wprost na treści przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 10a lit. b u.p.d.o.p. oraz jego wykładni językowej. Wskazując działalność inwestycyjną polegającą na "lokowaniu środków finansowych", ustawodawca tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiotu działalności instytucji wspólnego inwestowania skarżący nie spełnia zatem warunku zwolnienia, który określony został w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p. Jednocześnie WSA, odwołując się do konkretnych przykładów podkreślił, że stanowisko prezentowane przez organ znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podsumowując Sąd stwierdził, że ponieważ zakres działalności strony wynikający z przepisów prawa niemieckiego wykracza poza zakres działalności określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., należało uznać, że ten warunek zwolnienia nie będzie spełniony. Następnie wskazał, że mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie w zakresie pytania nr 1, MF zasadnie uznał również za nieprawidłowe stanowisko Funduszu w zakresie pytania nr 2, zgodnie z którym wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę, nie będą podlegały obowiązkowi opodatkowania "u źródła" na podstawie art. 26 ust. 1g w związku z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. W skardze kasacyjnej złożonej na w/w wyrok skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię art. 6 ust.1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. polegającą na przyjęciu, że dla celów oceny zastosowania zwolnienia znaczenie ma nie rodzaj działalności wykonywanej przez instytucję wspólnego inwestowania, (tj. lokowanie / inwestowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe), lecz klasyfikacja, na gruncie u.p.d.o.p., dochodu uzyskiwanego z takiej inwestycji jako dochodu z działalności gospodarczej - czego konsekwencją było uznanie, że Fundusz nie spełnia przesłanek dla zastosowania zwolnienia; 2) błędną wykładnię art. 6 ust.1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. polegającą na przyjęciu, że możliwość nabywania ogółu praw i obowiązków, tytułem uczestnictwa w spółce osobowej inwestującej w nieruchomości, nie stanowi formy lokowania środków pieniężnych w inne prawa majątkowe, o których mowa ww. przepisie, czego konsekwencją było uznanie, że Fundusz nie spełnia przesłanek dla zastosowania zwolnienia; 3) błędną wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. w zw. z art. 63 i 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, polegająca na przyjęciu, że rzekomo inny poziom ryzyka i płynności aktywów w przypadku inwestycji w nieruchomości dokonywanych bezpośrednio oraz za pośrednictwem spółek osobowych transparentnych podatkowo uzasadnia odmienne traktowanie funduszy zagranicznych mających hipotetyczną prawną możliwość dokonywania inwestycji za pośrednictwem takich spółek osobowych, czego konsekwencją było skutkujące naruszeniem zasady swobody przepływu kapitału oraz uchybiające zakazowi arbitralnej dyskryminacji i ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności uznanie, że Fundusz nie spełnia przesłanek dla zastosowania zwolnienia. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p. przez nieuchylenie zaskarżonej interpretacji, pomimo tego że została ona wydana przy przyjęciu przez organ własnych założeń dotyczących zdarzenia przyszłego przedstawionego przez spółkę w pisemnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z 18 grudnia 2015 r.; 2) art. 146 p.p.s.a. w zw. z art 14a § 1 oraz art. 14e § 1 O.p. polegające na nieuchyleniu interpretacji, pomimo tego że została ona wydana przez organ z naruszeniem zasady dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego, polegającego na niedokonaniu analizy wskazanego przez spółkę orzecznictwa sądów administracyjnych w toku postępowania zmierzającego do wydania i samokontroli wydanej interpretacji; 3) art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 14h w związku z art. 121 § 1 O.p. przez nieuchylenie Interpretacji, pomimo tego że została ona wydana z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych polegającego na: i) sformułowaniu dodatkowego, niewynikającego wprost z przepisów warunku zwolnienia, ii) pominięciu powszechnie akceptowanego w orzecznictwie poglądu o kwalifikacji tytułu uczestnictwa w spółce osobowej jako prawa majątkowego; 4) art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 2a w związku z art. 120 oraz art. 121 O.p., przez nieuchylenie interpretacji, pomimo tego że dokonana w niej wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. jest niezgodna z zasadą in dubio pro tributario, obarczając podatnika skutkami niejasnego i nieprecyzyjnego (w tym w ocenie organu) sformułowania przepisów przez ustawodawcę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno natury materialnoprawnej, jak i procesowej, nie zasługiwały na uwzględnienie. Jednocześnie wskazuje, że analogiczny problem prawny, jak w sprawie rozpoznanej, był już przedmiotem wypowiedzi NSA w wielu wyrokach, w tym m.in.: z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 128/16, z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 140/16, z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3844/17 oraz z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 962/18 oraz sygn. akt II FSK 963/18. Wobec tego, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach posłuży się argumentacją w nich zaprezentowaną. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w sprawach tych zaistniała tożsamość elementów stanu faktycznego, jak też tożsamość zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa. Wykładnia kwestionowanego przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. dokonana przez Sąd I instancji, wbrew odmiennym wywodom strony skarżącej, jest prawidłowa. Przepis ten stanowił (w stanie prawnym sprawy), że zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki: a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy: - prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz - zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro, d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji, f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Dodać należy, że nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. Nr 226, poz. 1478), na mocy której wprowadzono do niej art. 6 ust. 1 pkt 10a, została dokonana w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów podatkowych z normami prawa europejskiego i stanowiła następstwo wszczętego przez Komisję Europejską w trybie art. 226 Traktatu WE postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. We wniosku z 14 maja 2009 r., IP/09/780, Komisja Europejska zwróciła się do Polski o zakończenie dyskryminacyjnego opodatkowania zagranicznych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych i instytucji finansowych. W piśmie tym wskazano, że przepisy krajowe, na mocy których zwolnieniem podatkowym objęto jedynie polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne, "stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, zagwarantowanego na mocy art. 56 Traktatu WE oraz swobody przedsiębiorczości, o której mowa w art. 43 Traktatu WE". W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że obowiązujący stan prawny prowadził "do nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym do naruszenia traktatowej swobody przepływu kapitału, do której respektowania zobowiązały się państwa członkowskie UE i EOG (zasada ustanowiona art. 63 TFUE (dawny art. 56 TWE) i art. 40 Porozumienia EOG) i na którą wskazała Komisja Europejska w naruszeniu nr 2006/4093. W celu usunięcia wskazanego przez Komisję Europejską naruszenia i zrównania w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy, nie pozbawiając polskich podatników praw nabytych, stosownego rozszerzenia o fundusze inwestycyjne i emerytalne, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych krajach UE lub EOG, wymaga katalog zwolnień podmiotowych zawarty w art. 6 ustawy CIT. Należy zaznaczyć, że specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy różni się w znacznej mierze od form funduszy funkcjonujących w innych państwach członkowskich UE i EOG. Dążąc zatem do zapewnienia równego traktowania należało uwzględnić sytuację, w której podmiot na gruncie państwa siedziby jest uznawany za fundusz inwestycyjny, natomiast zgodnie z przepisami prawa polskiego podmiot ten takim funduszem nie jest. (...) W związku z tym wprowadzając zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych określono warunki materialne i formalne, które pozwalają na objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie takich podmiotów, które działają na analogicznych zasadach jak krajowe fundusze inwestycyjne i emerytalne." W niniejszej sprawie, okoliczności faktyczne wskazane we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pozwalały przyjąć, że strona skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek umożliwiających zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych, a konkretnie wymogu wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. Przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wyraża się w tym, że wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, a więc ustawodawca jako źródło przychodów wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji strona skarżąca będzie również uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych (jawnych i komandytowych) można uznać za prawa majątkowe. Istotne jest bowiem to, że z tytułu posiadania tych udziałów strona będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującej do 1 stycznia 2018 r. regulacji prawnej art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p.: jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie ust. 1, uznaje się za przychody z działalności gospodarczej. Nie można przyznać racji stronie skarżącej, że prawnie indyferentna pozostaje ta okoliczność, że skarżący będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego założenia w skrajnym przypadku mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której nabycie udziałów byłoby tylko pretekstem do zastosowania komentowanej normy prawnej, a w praktyce głównym, dominującym źródłem przychodów byłaby działalność gospodarcza. Skoro ustawodawca w omawianej przesłance odwołał się do działalności polegającej na "lokowaniu środków finansowych", tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania. Jakkolwiek w przepisie nie ma wprost odwołania się do określonego źródła przychodów (z kapitałów pieniężnych), to jego treść w sposób wyraźny prowadzi do takiego wniosku. W rozpoznawanej sprawie MF i Sąd I instancji nie wprowadziły więc do oceny możliwości zastosowania podatkowego prawa materialnego dodatkowej, pozaustawowej przesłanki interpretowanego zwolnienia podatkowego. Czym innym jest lokowanie środków pieniężnych i uzyskiwanie, tzw. dochodów pasywnych, a czym innym udział w spółce jawnej połączony z obowiązkiem prowadzenia jej spraw, czyli zarządzaniem tym podmiotem. W tym ostatnim przypadku trudno jest zatem mówić, że jest to jedynie lokowanie środków pieniężnych, skoro istotą uczestnictwa w takiej spółce jest prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. jest dostatecznym i dostatecznie uzasadnionym powodem oceny prawnej, że strona skarżąca – w opisanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym - nie może, w rozważonym stanie obowiązującego prawa, uzyskać zwolnienia podatkowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. również z poszanowaniem zasad traktatowych Unii Europejskiej. Uwzględnił bowiem warunki tworzenia i działania analizowanych i porównywanych funduszy, z uwzględnieniem przedmiotu działania, praw i obowiązków oraz stosowanych środków kontroli. Jakkolwiek fundusze zagraniczne nie muszą być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter powinien być porównywalny z polskimi, zaś prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach równoważnych z ramami prawnymi funduszy krajowych. Sąd I instancji bez naruszenia prawa trafnie ocenił, że przedmiot działalności strony skarżącej, w zakresie którego zamierza ona – w istocie - osiągać przychody z działalności gospodarczej, nie pozwala uznać jej charakteru za pozytywnie porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi. Okoliczność, że strona skarżąca nie może skorzystać z badanego zwolnienia podatkowego nie wynika z faktu, że jest podmiotem prawa niemieckiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działa fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł bowiem, jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego, wprowadzić określone przesłanki - wymogi, nie odbiegające od tych, które dotyczą podmiotów polskich. Uprawniony jest więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. W konsekwencji niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej odwołujące się do naruszenia art. 63 i 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Oczekiwanego przez stronę rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku nie mogły też przynieść postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego. Wbrew stanowisku strony, z powołaniem się na naruszenie art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p., prawidłowo WSA przyjął, że interpretując przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe organ interpretacyjny nie dokonał jego modyfikacji, a jedynie dał wyraz oceny wynikających z niego skutków podatkowych, w kontekście spełnienia jednej ze spornych przesłanek zwolnienia podatkowego. Skoro bowiem Fundusz będzie czerpał dochody z udziałów w spółkach osobowych, to zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p będą one kwalifikowane jako dochody z działalności gospodarczej. Implikacji tej nie mogło również podważyć eksponowane przez skarżącego niewskazywanie we wniosku na zamiar czy możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. W skardze kasacyjnej nie dostarczono też argumentów, jaki wpływ na wynik sprawy w kontekście wskazywanego naruszenia art. 146 p.p.s.a. w zw. z art 14a § 1 i art. 14e § 1 O.p. oraz wyrażonej w art.121 § 1 O.p. zasady zaufania, miało nieodniesienie się przez organ do wszystkich poglądów orzecznictwa sądowego przywołanych we wniosku o interpretację. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł przy tym, że stanowisko jakie zajął organ i argumentacja na jego poparcie stanowiły jednoznaczny wyraz niezaakceptowania poglądów przeciwnych. Jednocześnie należy też wskazać, że wbrew oczekiwaniom wyrażonym w tym zakresie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł poddać kontroli prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności w kontekście odniesienia się do twierdzeń strony skarżącej, bowiem autor skargi kasacyjnej nie postawił zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazać też należy, że art. 14c § 1 O.p. stanowi, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W art. 14c § 2 tej ustawy stwierdza się z kolei, że w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz uzasadnieniem prawnym. Natomiast art. 121 § 1 O.p., stosowany odpowiednio na podstawie art. 14h tej ustawy w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretacja indywidualna wydana w rozpoznawanej sprawie zawiera istotne elementy wymienione w przepisach art. 14c § 1 i 2 O.p. Została ona wydana z powołaniem się na przedstawiony opis stanu faktycznego i zawierała ocenę stanowiska zajętego przez skarżącą. Zauważyć jednocześnie należy, że organ ma jedynie dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy, które ten wyraził we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Wskazane powyżej przepisy nie nakładają na organ wydający interpretację obowiązku ustosunkowania się do wszystkich argumentów wnioskodawcy zawartych we wniosku, w tym zwłaszcza do wydanych uprzednio w różnych stanach faktycznych i w stosunku do innych stron rozstrzygnięć interpretacyjnych. Organ ten obowiązany jest do oceny stanowiska zainteresowanego przez stwierdzenie, że jest ono prawidłowe bądź nieprawidłowe oraz obowiązkowego uzasadnienia prawnego oceny negatywnej (por. wyroki NSA: z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 474/13 oraz z 10 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1523/13). Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut skargi kasacyjnej odwołujący się do naruszenia art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 2a w związku z art. 120 oraz art. 121 O.p. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. W rozpoznanej sprawie nie zaistniały bowiem takie wątpliwości, których nie dałoby się usunąć w drodze wykładni, bo nie można do nich zaliczyć sytuacji, gdy WSA opowiada się za wynikiem wykładni językowej i systemowej. Naruszenie zasady in dubio pro tributario miałoby natomiast miejsce w sytuacji, gdyby żadna z hipotez interpretacyjnych nie była przekonująca, a mimo to sąd wybrałby opcję niekorzystną dla podatnika. Innymi słowy, naruszenie wspomnianej zasady to nierespektowanie w takich warunkach wyboru przez podatnika hipotezy interpretacyjnej (spośród kilku możliwych) najbardziej dla niego korzystnej (zob. szerzej: B. Brzeziński, O wątpliwościach wokół zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, PP nr 4/2015, s. 17 i n.). Taka sytuacja w rozpoznanej sprawie nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło