II FSK 2075/16

Dnia 3 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1251/15 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby skarbowej w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku nr [...] z dnia 30 czerwca 205 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia 8 lipca 2013 r. 1. Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. o sygn. I SA/Gd 1251/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. P. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IS) z dnia 30 czerwca 2015 r. o nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny – podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Powyższy wyrok zaskarżyła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego). Jednocześnie sformułowała w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IS oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelna Urzędu Skarbowego w B. (dalej; organ pierwszej instancji) nr [...] z dnia 8 lipca 2013 r. Wniosek ten umotywowała niebezpieczeństwem wyrządzenia jej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podała, że wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z powyższych decyzji przekracza jej możliwości płatnicze, ponieważ znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Podała również, że jej sytuacja materialna wynika z dołączonych do wniosku zeznań podatkowych, jak również zeznań i informacji podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych. Do wniosku dołączono kserokopie: zeznania PIT-36 za 2015 r. wraz z PIT/B i PIT/O oraz urzędowym poświadczeniem odbioru dokumentu elektronicznego; zeznania PIT-28 za 2015 r. wraz z PIT-28/A i urzędowym poświadczeniem odbioru dokumentu w formie elektronicznej; bilansu dotyczącego działalności gospodarczej skarżącej za rok 2015; tytułu wykonawczego wystawionego przez organ pierwszej instancji w dniu 15 października 2015 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 16 października 2015 r.; postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 19 października 2015 r. o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie z wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę; postanowień Dyrektora IS z dnia 22 lutego 2016 r. oraz z dnia 4 marca 2016 r. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Dyrektora IS oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. 3.2. Rozpoznawany obecnie wniosek jest zbieżny z wnioskiem złożonym na etapie skargi do WSA w Gdańsku. Orzekając postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd ten wyjaśnił skarżącej, że ciążył na niej obowiązek wykazania, iż wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku. Tym samym WSA w Gdańsku nie był w stanie zweryfikować, czy przymusowa zapłata należności przekracza zdolności płatnicze skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. o sygn. akt II FZ 1018/15 oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie WSA w Gdańsku uznając, że powinna ona uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji organu podatkowego spowoduje u niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty te zachowują aktualność również w odniesieniu do obecnie złożonego wniosku skarżącej. Treść przedstawionych dokumentów nie świadczy o wystąpieniu w sprawie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji i nie wystarcza do postawienia tezy, że wykonanie decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca wraz z mężem zadeklarowała do opodatkowania za rok 2015 dochód w łącznej kwocie 166.215,40 zł, z czego kwotę 165.654,73 zł stanowi dochód małżonka skarżącej uzyskany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Małżonek skarżącej w rok 2015 uzyskał również przychód objęty ryczałtem (8,5%) w kwocie 85.651,77 zł. Organ pierwszej instancji wszczął przeciwko skarżącej postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania zobowiązania w kwocie 138.290,00 zł wraz z odsetkami. Skarżąca wraz z mężem posiada troje dzieci, w tym dwoje małoletnich. Załączone do wniosku zeznania podatkowe nie przedstawiają jednak pełnego obrazu sytuacji materialnej skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma również możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącej w oparciu o powołane w uzasadnieniu wniosku zeznania i informacje podatkowe będące w posiadaniu organów podatkowych. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej, nie można pominąć okoliczności pozostawania skarżącej w związku małżeńskim. Skarżąca ma prawo oczekiwać wsparcia ze strony męża uzyskującego znaczne dochody. Również sama wysokość kwoty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu egzekucji na możliwości płatnicze i bytowe strony (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., I FSK 2069/14). Jakkolwiek więc znaczna wysokość egzekwowanych zobowiązań jest w analizowanym przypadku oczywista, to również na obecnym etapie postępowania nie przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu danych pozwalających na stwierdzenie, że ich przymusowa zapłata przekracza zdolności płatnicze skarżącej w stopniu uprawdopodabniającym wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących sposób wydatkowania uzyskiwanych dochodów (np. wyciągu z rachunku bankowego). Naczelny Sąd Administracyjny nie ma również możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącej w oparciu o powołane w uzasadnieniu wniosku zeznania i informacje podatkowe będące w posiadaniu organów podatkowych. To na skarżącej ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy wskazanymi okolicznościami a możliwością wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3.3. Stwierdzić w tej sytuacji należy, że skarżąca w sposób wystarczający nie wykazała, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a tym samym brak jest podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.