II FSK 724/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1175/11 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 1. Wyrokiem z dnia 10 października 2011 r., I SA/Wr 1175/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. W. (powoływanej dalej jako "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (powoływanego dalej jako "Dyrektor IS") z dnia 25 lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). 2. Pismem z dnia 28 stycznia 2012 r. skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od w.w. wyroku WSA we Wrocławiu. 3. Pismem z dnia 8 marca 2012 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania w.w. decyzji Dyrektora IS. Uzasadniając swój wniosek skarżąca stwierdziła, że zaskarżona do WSA we Wrocławiu decyzja Dyrektora IS ustaliła jej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kwocie 77.741 zł. Skarżąca podniosła, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby dla niej trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej działalności gospodarczej prowadzonej przez nią i jej męża. Egzekucja tej kwoty wiązałaby się z koniecznością licytacji ich majątku, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki zarówno dla nich, jak i zatrudnianych przez nich osób. W ocenie skarżącej w pełni jest zasadny wnoszony wniosek o wstrzymanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji, bowiem znajduje on uzasadnienie w: uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 (ONSA 2007, nr 4poz. 77), w której Sąd orzekł, że "w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. (...) ochrona tymczasowa jest niezwykle ważną gwarancją procesową prawa strony, ponieważ w znacznej części spraw tylko w ten sposób można ją ochronić przed następstwami wadliwych aktów i czynności organów administracji publicznej". 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wykazano w nim, że w przypadku wykonania w.w. decyzji Dyrektora IS zaistniałoby ryzyko wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, której skutki byłby trudne do odwrócenia. Skarżąca nie spełniła więc obowiązku wykazania zaistnienia w sprawie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. 4.2. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postępowaniu kasacyjnym – jak stwierdził NSA w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 - wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. 4.3. W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IS sformułowała jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że "natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby dla niej trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej działalności gospodarczej prowadzonej przez nią i jej męża. Egzekucja tej kwoty wiązałaby się z koniecznością licytacji ich majątku, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki zarówno dla nich, jak i zatrudnianych przez nich osób". Twierdzenia tego w żadnej sposób nie rozwinęła, ani nie uprawdopodobniła – w dalszej części wniosku jedynie przywołała orzecznictwo NSA z zakresu instytucji uregulowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Akta sprawy nie zawierają dokumentów, które obrazowałyby obecną sytuację majątkową skarżącej, a tym samym pozwoliłby Sądowi ocenić powyższe twierdzenie skarżącej w odniesieniu do stanu faktycznego. Należy zatem ocenić, że skarżąca nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku wykazania, że w jej konkretnej sytuacji spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., co uzasadniałoby wstrzymanie wykonania w.w. decyzji Dyrektora IS. 4.4. Uwzględniając powyższe i oceniając, że wniosek skarżącej nie zawiera niezbędnego wykazania zasadności jej żądania, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.