II GSK 1011/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-05

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Maria Myślińska, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność z prawem informacji o negatywnej ocenie wniosku o dofinansowanie, pomijając istotne elementy stanu faktycznego i prawnego oraz wadliwie interpretując zasady ponownej oceny projektu po uwzględnieniu protestu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd ten dopuścił się naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Sąd I instancji pominął kluczowe elementy stanu faktycznego i prawnego, w tym treść pisma informującego o negatywnej ocenie, protestu oraz pisma po ponownej ocenie. Ponadto, wadliwie zinterpretował zasady ponownej oceny projektu po uwzględnieniu protestu, ograniczając się do lakonicznego uzasadnienia i nie analizując wzajemnych relacji dokumentów konkursowych. W konsekwencji, sąd I instancji nie przeprowadził należytej kontroli legalności działania organu administracji.
Stan faktyczny
A. R. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Po negatywnej ocenie merytorycznej, złożyła protest, który został uwzględniony. Po ponownej ocenie, wniosek ponownie uzyskał negatywną ocenę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. R. na tę informację. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd I instancji wadliwie ocenił zgodność z prawem działań organu, pomijając istotne elementy stanu faktycznego i prawnego oraz nieprawidłowo interpretując zasady ponownej oceny projektu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zasądza od M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz A. R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 659/12 w sprawie ze skargi A. R. na informację M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz A. R. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 659/12, oddalił skargę A. R. na informację zawartą w piśmie M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lutego 2012 r., w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy: Pismem M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] listopada 2011 r., A. R. – prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą E. A. R. (dalej: skarżąca) została poinformowana, iż jej wniosek dot. programu Integracji społeczno-zawodowej poprzez naukę o przyznanie dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, złożony w ramach działania 7.2 "Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii Społecznej, Poddziałanie 7.2.2 "Wsparcie ekonomii społecznej" PO KL projekty innowacyjne testujące z możliwością realizacji komponentu ponadnarodowego: "Poszukiwanie metod wczesnej interwencji socjalnej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu młodzieży powyżej 15 roku życia (ukierunkowanych na poprawę sytuacji zawodowej tych osób)" – nie przeszedł pomyślnie etapu oceny merytorycznej. W piśmie tym wskazano skarżącej, iż projekt uzyskał 0 punktów tym samym nie spełnił kryteriów horyzontalnych dotyczących standardu minimum równości szans kobiet i mężczyzn. Skarżąca złożyła protest wnosząc o dokonanie ponownej oceny zgodności wniosku z kryteriami oceny merytorycznej. Odnosząc się do oceny merytorycznej Części A skarżąca wskazała, iż jedna z oceniających osób przyznała pełną pulę punktów w zakresie standardu minimum równości szans kobiet i mężczyzn, gdy druga - bez racjonalnego wytłumaczenia - w zakresie standardu minimum uznała jedynie jedną na sześć odpowiedzi za pozytywną i tym samym w jej opinii projekt nie spełnił tego standardu. W odniesieniu do oceny merytorycznej Części B skarżąca zakwestionowała oceny dotyczące punktów: 3.1, 3.2, 3.3, i 3.5. a punkty 3.4, 3.6 i 3.7 uznała za ocenione wiarygodnie i stwierdziła brak podstaw do podważania tej oceny. M. Jednostka Wdrażania Programów Unijnych pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., pozytywnie rozpoznała złożony protest. Przyznano rację zarzutom protestu, co do oceny eksperta I w zakresie kryterium standard minimum oraz niewłaściwej oceny w zakresie punktów 3.1 b), 3.2 a) i 3.3 b). Uznając, iż oceny te mogły mieć wpływ na otrzymanie przez stronę dofinansowania, [...]JWPU skierowała projekt do etapu oceny merytorycznej. Po przeprowadzeniu ponownej oceny wniosku A. R., M. Jednostka Wdrażania Programów Unijnych pismem z dnia [...] lutego 2012 r., poinformowała stronę, iż jej projekt nie przeszedł etapu oceny merytorycznej przeprowadzanej w wyniku uznania protestu za zasadny. Przyczynę odrzucenia wniosku stanowiło nie uzyskanie przez projekt co najmniej 60% punktów w kryterium 3.1 "Uzasadnione potrzeby realizacji i cele projektu", podczas gdy warunkiem rekomendacji do dofinansowania jest uzyskanie co najmniej 60% punktów każdym z poszczególnych kryteriów oceny merytorycznej. Łącznie projekt skarżącej uzyskał 72 punkty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę A. R. podał, iż organ oceniający projekt winien stosować się zarówno do "Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" z dnia 1 stycznia 2011 r. jak też uwzględniać "Wytyczne w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych, dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r." z dnia 12 kwietnia 2011 r. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, zaprezentowanego w skardze, co do wewnętrznej sprzeczności pomiędzy wskazanymi regulacjami oceny projektu. W tej mierze wyjaśnił, że jakkolwiek inny jest cel tych regulacji i pomimo dopatrzenia się pewnych nieścisłości w przyjętych sformułowaniach, podkreślenia wymaga, iż zasadą jest dokonywanie ponownej oceny merytorycznej jedynie w zakresie tych elementów oceny pierwotnej projektu, które były przedmiotem procedury odwoławczej. Reguła ta zapisana jest w pkt 6.16 "Zasad dokonywania wyboru..." ( str. 65) oraz w "Wytycznych w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze..." (str. 10). Sąd I instancji podkreślił również, iż dokonywanie ponownej oceny w zakresie nie objętym procedurą odwoławczą, a więc zaakceptowanym przez stronę, prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji wnioskodawcy, gdyby w toku ponownej oceny negatywnie zostały ocenione elementy, które w pierwszej opinii zyskały pozytywne noty. Sąd nadmienił również, iż kontroli Sądu podlega wyłącznie sposób przeprowadzania przez organ oceny projektu oraz prawidłowość stosowania procedury odwoławczej, co tym samym oznacza, iż Sąd rozpoznając skargę nie dokonuje własnych ocen. A. R. wystąpiła ze skargą kasacyjna od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez błędną wykładnię tego przepisu; 2. mające na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, strona skarżąca przedstawiła obszerną argumentację postawionych w skardze zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06). Jakkolwiek z treści i konstrukcji skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., stawiając zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, to jednak stwierdzić należy - oczywiście bez uszczerbku dla spełnienia przesłanek determinujących możliwość merytorycznego rozpatrzenia postawionych zarzutów – że naruszenie prawa definiowane przez autora skargi kasacyjnej, jako naruszenie prawa materialnego, adresowane jest jednak wobec przepisów postępowania. Stawiając wskazany zarzut, strona skarżąca podważa bowiem prawidłowość działania M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w zakresie dotyczącym interpretacji i stosowania zasad regulujących - po uwzględnieniu protestu – postępowanie w sprawie ponownej oceny merytorycznej projektu, w szczególności zaś określających zakres przedmiotowy ponownej oceny oraz kryteriów, na podstawie których jest ona przeprowadzana. W rezultacie, strona skarżąca podważa więc prawidłowość sposobu (procesu) przeprowadzenia ponownej merytorycznej oceny projektu zgłoszonego do dofinansowania, podważając w konsekwencji prawidłowość tejże oceny oraz jej negatywnego wyniku, co czyni z perspektywy przepisu art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z przywołanego przepisu - wskazywanego przez stronę skarżącą, jako przepis prawa materialnego naruszony przez jego błędną wykładnię – wynika, iż adresowany jest on wprost do instytucji zarządzającej zobowiązanej, w procesie realizacji powierzonych jej zadań, do zapewnienia zasady równego traktowania oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu. Prowadzi to do wniosku, że wskazana regulacja ma charakter procesowy. Odnosząc się do kwestii sposobu skonstruowania drugiego spośród zarzutów skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. (oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.), w kontekście treści art. 30c ust. 3 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy przyjąć, że intencją strony skarżącej było podniesienie zarzutu naruszenia art. 30c ust. 3 pkt 1 i pkt 2 przywołanej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 30c ust. 3 pkt 1 w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą, zgodnie zaś z pkt 2 ust. 3 art. 30c przywołanej ustawy, może oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia. W związku z powyższym, należy więc przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., która tym samym determinuje zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. W związku z powyższym, ocena tak stawianych zarzutów może być dokonywana przez pryzmat tych spośród przepisów postępowania, które w kontekście istoty sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji, determinowanej przepisem art. 1 p.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., uzasadniałyby twierdzenie, że charakter i stopień ich naruszenia wyrażałby się w istnieniu potencjalnego wpływu tego naruszenia na treść zaskarżonego orzeczenia. Wobec treści, jak również i uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej, które mają dopełniający się (komplementarny) charakter, zarzuty te można i należy rozpoznać łącznie. Zwłaszcza, że w kontekście argumentacji prezentowanej w skardze kasacyjnej przez stronę skarżącą, umożliwia to również istota sporu prawnego w sprawie. Chodzi mianowicie o odpowiedź na pytanie o treść reguł i zasad obowiązujących w postępowaniu prowadzonym w sprawie merytorycznej oceny projektu pt. "Integracja społeczno – zawodowa poprzez naukę" zgłoszonego do dofinansowania w ramach Działania nr 7.2 "Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej", Poddziałanie 7.2.2. "Wsparcie ekonomii społecznej" PO KL projekty innowacyjne testujące możliwość realizacji komponentu ponadnarodowego temat "Poszukiwanie metod wczesnej interwencji socjalnej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu młodzieży powyżej 15 roku życia ukierunkowanych na poprawę sytuacji zawodowej tych osób", w sytuacji, gdy po pozytywnym rozpatrzeniu protestu wnioskodawcy, jego projekt skierowany został do ponownej oceny merytorycznej. W tym też kontekście, rzecz dotyczy zakresu przedmiotowego ponownej oceny projektu oraz kryteriów przeprowadzania tejże oceny, a mianowicie, czy z punktu widzenia stanowiska o prawidłowości/nieprawidłowości ponownej oceny merytorycznej projektu, istotne jest ponowne uwzględnienie wszystkich kryteriów, w odniesieniu do których sformułowano zarzuty w środku odwoławczym, czy też tylko i wyłącznie tych spośród kryteriów, w odniesieniu do których zarzuty środka odwoławczego uznane zostały za zasadne. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, poddany kontroli kasacyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., którym oddalono skargę na informację zawartą w piśmie M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w przedmiocie (negatywnej) oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu przyjmując, że ocena ta przeprowadzona została bez naruszenia prawa, wskazaną powyżej kwestię o podstawowym znaczeniu w sprawie pomija. Za jej rozstrzygnięcie, tj. za prawidłowo przeprowadzoną kontrolę zgodności z prawem realizacji obowiązujących w prowadzonym postępowaniu konkursowym - na etapie ponownej, tj. po uwzględnieniu protestu, merytorycznej oceny projektów - zasad i reguł naboru projektów do dofinansowania w ramach przedmiotowego programu operacyjnego, zwłaszcza z punktu widzenia treści dokumentacji konkursowej określającej procedurę odwoławczą (pkt IV 4.6) oraz z punktu widzenia treści ustawowej zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 27 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) nie sposób uznać stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W warstwie merytorycznej ograniczyło się ono bowiem do stwierdzenia, że "Sąd nie podziela stanowiska [...] co do wewnętrznej sprzeczności między tymi regulacjami." - chodzi o "Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" z dnia 1 stycznia 2011 r. oraz o "Wytyczne w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych, dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r." z dnia 12 kwietnia 2011 r. - oraz do stwierdzenia, że "Jakkolwiek inny jest cel tych regulacji i pomimo dopatrzenia się pewnych nieścisłości w przyjętych sformułowania podkreślenia wymaga, że zasadą jest dokonywanie ponownej oceny merytorycznej jedynie w zakresie tych elementów oceny pierwotnej projektu, które były przedmiotem procedury odwoławczej." Następnie, Sąd I instancji odesłał do konkretnych stron przywołanych dokumentów konkursowych, co nastąpiło bez jakiegokolwiek rozwinięcia, jak również bez analizy ich treści oraz oceny konsekwencji prawnych z niej płynących dla oceny zgodności z prawem informacji zawartej w piśmie M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lutego 2012 r., w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (por. s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Analiza przywołanego stanowiska Sądu I instancji uzasadnia twierdzenie, że nie dość, iż jest ono bardzo lakoniczne w warstwie argumentacyjnej, to również charakteryzuje się daleko idącym deficytem w relacji do zarzutów i argumentów zawartych w skardze adresowanej do WSA w W., w tym zwłaszcza w relacji do podstaw faktycznych, przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w sprawie. Ponad wszelką wątpliwość, ich istotne elementy, w kontekście wskazanej wyżej istoty sporu prawnego w sprawie, stanowią pismo [...]JWPU z dnia [...] listopada 2011 r. informujące o negatywnej ocenie wniosku, protest strony skarżącej z dnia [...] listopada 2011 r. i pismo [...]JWPU z dnia [...] lutego 2012 r. informujące o negatywnej ocenie wniosku, sformułowanej w rezultacie ponownego jej przeprowadzenia oraz treść zawarta w przywołanych dokumentach. Formułując stanowisko o zgodności z prawem działań podejmowanych w rozpoznawanej sprawie przez [...]JWPU oraz o zgodności z prawem rezultatu tychże działań wyrażającego się w sformułowaniu – po uwzględnieniu protestu i skierowaniu projektu ponownie do etapu oceny merytorycznej - negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, Sąd I instancji wskazane elementy stanu sprawy w ogóle pominął i to w sytuacji, gdy abstrahując już nawet od obowiązującej w postępowaniu przed tym sądem procesowej zasady oficjalności, na ich znaczenie wskazywała również strona skarżąca w rozbudowanym uzasadnieniu skargi. Przedstawiony sposób procedowania Sądu I instancji nie czyni zadość wyznaczonemu przepisami obowiązującego prawa standardowi sądowoadministracyjnej kontroli legalności działalności administracji publicznej. W tej mierze, w kontekście przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a przypomnieć należy, że rolą sądu administracyjnego, operującego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy, jest przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej (w rozpoznawanej sprawie informacji w przedmiocie oceny projektu, wygenerowanej przez [...]JWPU), kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5 – 6, s. 267 i n.). Operując metodyką kontroli wykładni prawa, w odniesieniu do stanowiącego przedmiot tej kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny bada (ocenia) jego legalność w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno – proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić więc należy, że w rozpoznawanej sprawie kontrola ta nie została przeprowadzona przez Sąd I instancji w sposób, który uwzględniałby powyżej wskazane i konieczne jej aspekty. W świetle dotychczas przywołanych argumentów, za uzasadnione uznać należy więc zarzuty skargi kasacyjnej, w szczególności zaś zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a., jak również zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który to przepis - wobec jego normatywnej treści i adresowanego na jej gruncie do instytucji zarządzającej, nakazu zapewnienia realizacji zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów - powinien stanowić dla sądu administracyjnego nie mniej istotny wzorzec kontroli zgodności z prawem negatywnego wyniku procedury odwoławczej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że przepis ten, określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a zasadniczo w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w sposób, który uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Z powyższego wynika, że uzasadnienie wyroku, stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego i realizuje istotne funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tym kontekście, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się między innymi, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania się na poglądy doktryny i (lub) judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu (zrelacjonowania) przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09). Podkreśla się również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Jeżeli bowiem skarżący dowodząc swoich racji wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, to sąd powinien uczynić ją przedmiotem weryfikacji, dając temu stosowny wyraz w dostatecznie szczegółowym uzasadnieniu obejmującym istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego. Jej zaniechanie stanowi wadliwość polegająca na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny I instancji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1832/09 oraz wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy sąd I instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09). Konfrontując treść art. 141 § 4 p.p.s.a oraz wskazany kierunek jego wykładni i konsekwencje jego obowiązywania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i zawartą w nim, a powyżej już przywołaną, argumentacją stwierdzić należy, że uzasadnienie to nie spełnia określonych tym przepisem warunków brzegowych uznania go za prawidłowy. Sąd I instancji nie dość bowiem, że nie przedstawił faktów przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, na co wskazuje fakt, że w ogóle nie odniósł się ani do treści pisma [...]JWPU z dnia [...] listopada 2011 r. informującego o negatywnej ocenie wniosku, ani też do treści protestu z dnia [...] listopada 2011 r. oraz pisma [...]JWPU z dnia [...] lutego 2012 r. informującego o negatywnej ocenie wniosku, sformułowanej w rezultacie ponownego jej przeprowadzenia, to ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zawarł również i tego obligatoryjnego jego elementu, który dotyczy "podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia", we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia. W zakresie odnoszącym się do wskazanego elementu uzasadnienia - istotnego albowiem odnoszącego się do przedstawienia rezultatu kontroli wykładni i zastosowania przepisów stanowiących formalnoprawną i równocześnie materialnoprawną podstawę sformułowania, w rozpoznawanej sprawie, negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu – ocenę o zgodności z prawem negatywnego wyniku procedury odwoławczej, Sąd I instancji oparł na cytowanej już powyżej – bardzo enigmatycznej – argumentacji. Nie przedstawia ona bowiem, ani podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ani też jej nie wyjaśnia, a w konsekwencji nie wyjaśnia jej również w relacji do wskazanych powyżej istotnych elementów stanu sprawy. Niezasadnie pomijając – w kontekście istoty sporu prawnego w sprawie - konieczność rozważenia treści szczegółowych postanowień zawartych na s. 65 i n. "Zasad ..." ("... IOK rozpatrując całościowo pozytywnie (uwzględniając) protest ocenia ponownie wszystkie kryteria, co do których sformułowano zarzuty w środku odwoławczym, bez względu na to, czy pojedyncze zarzuty zostały uznane za zasadne lub nie."), w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniesiono się do zakresu (i głębokości) zaskarżenia protestem pierwotnej informacji o negatywnej ocenie projektu, w relacji do kontrolowanej, z punktu widzenia jej zgodności z prawem, informacji z dnia [...] lutego 2012 r. Sąd I instancji nie odniósł się również do zagadnienia wzajemnych relacji postanowień zawartych w "Zasadach dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego kapitał Ludzki" z dnia 1 stycznia 2011 r. oraz w "Wytycznych w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych, dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r." z dnia 12 kwietnia 2011 r. Ocena tych relacji jest istotna, chociażby z uwagi na fakt, że o ile pierwsze spośród nich stanowiąc, komplementarnie z innymi regulacjami prawnymi, ten istotny ich element, który określa i definiuje zasady dokonywania wyboru projektów, które adresowane są zarówno do wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie realizacji projektu, jak i w szczególności do instytucji, przed którymi toczy się postępowanie konkursowe w sprawach tego rodzaju, które zobowiązane są, wobec ogłoszenia tychże zasad, do ich respektowania z uwzględnieniem normatywnych (ustawowych) zasad równego traktowania i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, o tyle drugie mają charakter, tylko i wyłącznie, wytycznych które adresowane są do podmiotów podległych organizacyjnie podmiotowi je wydającemu i które nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia podejmowanego w konkretnej indywidualnej sprawie. Pomijając kwestie o tak zasadniczym charakterze, Sąd I instancji nie odniósł się również w ogóle do zagadnień szczegółowych rysujących się chociażby na tle tego elementu treści "Wytycznych ...", z którego wynika, że ich zadaniem "[...] nie jest wkraczanie w specyfikę poszczególnych programów operacyjnych, lecz jedynie pewne ich ukierunkowanie, przede wszystkim w kontekście przepisów ustawy [...]" (por. s. 5), jak również na tle tego elementu postępowania w sprawie naboru projektów do dofinansowania, który w zakresie odnoszącym się do postępowania odwoławczego w "Zasadach dokonywania naboru projektów ...", wymienionym powyżej wytycznym nadał tylko i wyłącznie walor "regulacji" o charakterze sybsydiarnym. Jednoznacznie wynika to z faktu, że na gruncie regulacji "podstawowej", a mianowicie na gruncie "Zasad dokonywania naboru projektów ..." operuje się zwrotem, że "W zakresie nieuregulowanym [...] mają zastosowania Wytyczne w zakresie wymogów ...". Sąd I instancji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie przeprowadził, ani żadnej analizy treści przywołanych dokumentów, ani też zakresów ich normowania, co umożliwiłoby ustalenie istnienia jakiejkolwiek relacji między nimi. Zaniechanie przez Sąd I instancji przeprowadzenia tego rodzaju zabiegu (operacji) uniemożliwia więc formułowanie jednoznacznej oceny odnośnie prawidłowości/nieprawidłowości prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska o zgodności z prawem kwestionowanego aktu. Z perspektywy przedstawionych powyżej argumentów, nie ma podstaw, aby za uzasadniony i przekonujący uznać ten element argumentacji Sądu I instancji, w którym przyjęto, iż "[...] dokonywanie ponownej oceny w zakresie nie objętym procedura odwoławczą, a więc zaakceptowanym przez stronę, prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji wnioskodawcy, gdyby w toku ponownej oceny negatywnie zostały ocenione elementy, które w pierwszej opinii zyskały pozytywne noty." Tak sformułowany pogląd (teza) nie dość, że nie uwzględnia i nie odnosi się do wskazanej powyżej istoty sporu prawnego w sprawie, którą skarżąca eksponowała w uzasadnieniu skargi wniesionej do Sądu I instancji (por. s. 2), to również nie uwzględnia on - co stanowi konsekwencje wskazanych powyżej zaniechań – tej istotnej w rozpoznawanej sprawie kwestii, która odnosi się do skali różnicy pierwotnej punktacji wniosku skarżącej, dokonanej przez dwóch oceniających ekspertów, która wyniosła aż 36 pkt. W kontekście przywoływanej istoty sporu w sprawie, wskazany pogląd Sądu I instancji nie uwzględnia więc również konsekwencji tego stanu rzeczy dla oceny o zgodności/niezgodności z prawem zawartej w piśmie M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lutego 2012 r. informacji w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. W świetle powyżej przywołanych argumentów, stwierdzić należy więc, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi A. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zobowiązany więc będzie do odniesienia się do istoty sporu prawnego w sprawie, w tym do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą, przy jednoczesnym uwzględnieniu konieczności wyeliminowania w ponownie prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym wskazanych powyżej - stwierdzonych w toku kontroli kasacyjnej - uchybień. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 185 § 1 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło