II GSK 1290/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-03
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Joanna Kabat-Rembelska, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie pracownika ochrony fizycznej za przestępstwo umyślne, nawet jeśli nie jest związane z wykonywanym zawodem, obliguje organ do cofnięcia licencji?Ratio decidendi
Prawomocne skazanie pracownika ochrony fizycznej za przestępstwo umyślne, niezależnie od jego związku z wykonywanym zawodem, obliguje organ do cofnięcia licencji na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia. Przepis ten ma charakter związany i nie pozostawia organowi swobody decyzyjnej w tym zakresie. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, nie może uwzględniać okoliczności takich jak nienaganne wykonywanie zawodu, dobra opinia pracodawcy, trudna sytuacja rodzinna czy niski stopień szkodliwości społecznej czynu.Stan faktyczny
Skarżący, posiadający licencję pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia od 2004 r., został skazany prawomocnym wyrokiem za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a §1 k.k.). Komendant Wojewódzki Policji cofnął mu licencję, wskazując na niespełnienie warunku niekaralności za przestępstwo umyślne. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że cofnięcie licencji jest obligatoryjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 129/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 129/12, oddalił skargę [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
Pismem z dnia 17 kwietnia 2011 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. zawiadomił [...] (dalej: skarżący) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia. Jako przesłankę wszczęcia postępowania organ wskazał fakt skazania skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. za przestępstwo umyślne z art. 178a §1 k.k. (za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości) na karę grzywny w wymiarze 40 stawek po 30 zł każda, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz świadczenie pieniężne w kwocie 400 zł na rzecz stowarzyszenia "Wspólnie Pomagamy" w kwocie 400 zł (wyrok Sądu Rejonowego w S. z 15 lutego 2011 r. sygn. akt [...], prawomocny od dnia 5 lipca 2011 r.).
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. cofnął skarżącemu ww. licencję. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że skarżący przestał spełniać warunek określony w art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 z późn. zm.; dalej: ustawa o ochronie osób i mienia), tj. warunek braku skazania pracownika ochrony prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne, gdyż został skazany przez sąd karny za czyn z art. 178a §1 k.k.
Skarżący złożył w terminie odwołanie od powyższej decyzji, w którym wnosząc o jej uchylenie wyjaśnił, że czyn za który został skazany - prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwym - był incydentem i nie miał żadnego związku z wykonywaną przez niego pracą zawodową. Nadto zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę faktu, że licencję posiadał od 2004 r. i przez cały ten czas sumiennie i bez zastrzeżeń wykonywał obowiązki agenta ochrony. Wnoszący odwołanie podał również, że odebranie mu licencji spowoduje konsekwencje dla całej jego rodziny, gdyż on jest jej jedynym żywicielem, a praca w ochronie jedynym źródłem utrzymania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II Instancji wskazał, że wobec dyspozycji art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie było możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, jak tylko o cofnięciu licencji. Organ wyjaśnił przy tym, że cofnięcie licencji nie jest dodatkową karą za popełniony przez skarżącego czyn, ale skutkiem administracyjnoprawnym ustalenia, że skarżący jako posiadacz licencji został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, co w konsekwencji spowodowało, iż przestał spełnić jeden z istotnych, ustawowo określonych wymogów do zachowania licencji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji Komendanta Głównego Policji. Skarżący ponownie podniósł, że licencję posiadał od 2004 r. i zawód swój wykonywał bez zastrzeżeń. Czyn, za który został skazany nie był w żaden sposób związany z pracą. Wskazał, że pozbawienie go licencji odczuje cała rodzina, gdyż on jest jedynym jej żywicielem, a jego praca jedynym źródłem utrzymania. Wnoszący skargę podał, że nigdy wcześniej nie był karany za przestępstwo umyślne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 21 marca 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 129/12 oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że wobec skazania skarżącego jako pracownika ochrony fizycznej prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne, organ mógł jedynie stwierdzić, iż przestał on spełniać warunek niekaralności za tego rodzaju przestępstwa, wymagany w art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia od ubiegających się o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia, a następnie - na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 1 tej ustawy - wydać decyzję o cofnięciu licencji. W tym kontekście Sąd I instancji podkreślił, że ustawodawca nie przewidział w takim przypadku możliwości innego rozstrzygnięcia. Prawomocny wyrok skazujący pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia za przestępstwo umyślne wiąże bezwzględnie organy Policji, rozstrzygające w sprawie cofnięcia skarżącemu licencji, stosownie do przywołanego art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia. W takiej sytuacji cofnięcie licencji następuje obligatoryjnie, bez konieczności badania dodatkowych kwestii m.in. tych, na które uwagę zwracał skarżący w odwołaniu i skardze.
II
Skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania.
Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), tj.: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organów administracyjnych, przejawiającą się niedostrzeżeniem przez Sąd, że w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy administracyjnej, organy obu instancji nie wyjaśniły wszelkich istotnych okoliczności dla sprawy, a co za tym idzie dokonały ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, co miało wpływ na treść decyzji wydanych w tym postępowaniu.
W uzasadnieniu kasator powtórzył argumentację podnoszoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak również w skardze do WSA wskazując, że licencję pracownika ochrony skarżący posiada od 2004 r., i od tego czasu zawód wykonuje sumiennie i bez żadnych zastrzeżeń. Przebieg całej dotychczasowej kariery zawodowej skarżącego jest bez zarzutu. Powierzone mu obowiązki zawsze wykonuje w sposób właściwy. Skarżący w miejscu pracy ma bardzo dobrą opinię. Jest osobą w pełni sprawną fizycznie i psychicznie do wykonywania takiego rodzaju pracy. Według kasatora cofnięcie licencji spowoduje dla skarżącego i jego rodziny konsekwencje w postaci utraty jedynego źródła dochodu. Poza tym przestępstwo, za które został skazany w żaden sposób nie jest związane z wykonywanym przez skarżącego zawodu, a skarżący nigdy wcześniej nie był karany za przestępstwo umyślne.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organów administracyjnych, przejawiającą się niedostrzeżeniem przez Sąd, że w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy administracyjnej, organy obu instancji nie wyjaśniły wszelkich istotnych okoliczności dla sprawy, a co za tym idzie dokonały ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, co miało wpływ na treść decyzji. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że tymi okolicznościami miałyby być: sumienne wykonywanie przez skarżącego zawodu pracownika ochrony, dobra opinia w pracy, wcześniejsza niekaralność, brak związku pomiędzy przestępstwem za które skarżący został skazany, a wykonywanym przez skarżącego zawodem, niski stopień szkodliwości społecznej czynu, orzeczenie kary nieizolacyjnej, czy wreszcie skutki finansowe dla skarżącego i jego rodziny jakie spowoduje cofnięcie licencji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, należy uznać za chybione.
Stosownie do art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia, dla wydania licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia niezbędne jest, aby osoba o nią wnioskująca nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. Taki sam wymóg dotyczy osób ubiegających się o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia (art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia). Wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne obowiązuje zarówno na etapie ubiegania się o licencję, jak też trwa po jej uzyskaniu. Co istotne, brak jest w cyt. przepisie przesłanki stanowiącej, iż przestępstwo popełnione przez pracownika ochrony powinno być skierowane przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (tak samo: wyrok NSA z dnia 24 października 2007, sygn. akt II GSK 181/07 ). Ustawodawca, uznając że obowiązków pracownika ochrony nie może wykonywać osoba karana za przestępstwo umyślne, w art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nałożył na Komendanta wojewódzkiego Policji obowiązek cofnięcia licencji osobie, która nie spełnia warunku m.in. z art. 26 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Przepis art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, jak to trafnie podkreślał Sąd I instancji, skonstruowany jest w oparciu o związanie administracyjne, co nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por. m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt II GSK 181/07; z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II GSK 358/08; z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1221/10; z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12 ).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez ten Sąd w wyroku z 24 lipca 2013 r. o sygn. akt II GSK 409/12. NSA w cyt. wyroku stwierdził, że: "Komendant wojewódzki Policji cofa licencję pracownikowi ochrony fizycznej pierwszego stopnia w trybie art. 31 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia w przypadku jego skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, np. za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k. (....). Wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne obowiązuje zarówno na etapie ubiegania się o licencję, jak też trwa po jej uzyskaniu. Zatem organ - w przypadku prawomocnego skazania pracownika ochrony za przestępstwo umyślne - ma obowiązek wydania decyzji o cofnięciu licencji, przy czym decyzja ta ma charakter związany. Na rozstrzygnięcie organu nie mają wpływu okoliczności dotyczące nienagannego wykonywania zawodu przez skarżącego pracownika ochrony, pozytywna opinia pracodawcy dołączona do akt sprawy, fakt, iż pomimo skazania pracownik nie utracił zaufania przełożonego i kolegów, czy trudna sytuacja rodzinna lub osobista pracownika". Ponadto, w świetle art. 26 ust. 2 pkt 5 cyt. nie ma znaczenia rodzaj kary na którą został skazany pracownik oraz stopień szkodliwości społecznej czynu, za którego popełnienie został on prawomocnie skazany.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest skomplikowany i według Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę ustalony został prawidłowo. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku skonfrontowanego z aktami administracyjnymi sprawy, skarżący posiadający licencję pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo wskazane w art. 178a § 1 k.k., które ma charakter umyślny. Stwierdzenie powyższego faktu przez organ licencyjny skutkować musiało cofnięciem przyznanej skarżącemu licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia, co ostatecznie dokonało się zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę decyzji organów, gdyż na rozstrzygnięcia organów w tym przedmiocie nie mogły mieć wpływu - wbrew twierdzeniom kasatora - okoliczności wymienione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Wobec tego prawidłowości zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń nie podważają podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., które należy uznać za chybione.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło