II GSK 1431/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1867/15 w zakresie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 1867/15 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę B. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. wniósł profesjonalny pełnomocnik Spółki. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 maja 2015 r., do Sądu pełnomocnik nadesłał uwierzytelniony odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego spółki F. Sp. z o.o. w W. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę Spółki B. z uwagi na to, że jej brak formalny nie został uzupełniony w zakreślonym terminie. B. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skargą kasacyjną Spółka zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. obrazę przepisów postępowania, w postaci naruszenia: - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania - w sytuacji gdy pełnomocnik nie przedłożył, pomimo wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stosownego umocowania – co wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. - art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez jego niezasadne zastosowanie i odrzucenie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na skutek błędnego przyjęcia, że niedołączenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej stanowi brak formalny uzasadniający odrzucenie skargi, podczas gdy niedołączenie odpisu KRS nie należy do wymogów formalnych pisma procesowego (skargi), ani też wobec jawności i powszechnej dostępności urzędowych wpisów do Rejestru nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie mu prawidłowego biegu w szczególności w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych postępowania znajdował się wydruk informacji z internetowego systemu Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, mające zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym moc równą uwierzytelnionemu odpisowi z KRS; 2) art. 106 § 4 p.p.s.a. oraz art. 228 § 2 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że informacje odnoszące się do osób wchodzących w skład organu skarżącej wobec powszechnej dostępności informacji ujawnianych w Krajowym Rejestrze Sądowym odnośnie piastunów organów podmiotów wpisanych do Rejestru oraz ich umocowania do reprezentacji tych podmiotów nie stanowią okoliczności znanej powszechnie, bądź - w sytuacji, gdy w aktach postępowania administracyjnego, dotyczących niniejszej sprawy, znajdował się wydruk informacji z internetowego systemu Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, mające zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym moc równą uwierzytelnionemu odpisowi z KRS - nie stanowią okoliczności znanej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu lub powszechnie znanej; 3) art. 106 § 3 w zw. z art. 7 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci weryfikacji umocowania osoby udzielającej pełnomocnikowi skarżącej umocowania, jako osoby pełniącej funkcję organu skarżącej, podczas gdy przeprowadzenie takiego dowodu, jeżeli Wojewódzki Sąd Administracyjny powziął jakiekolwiek wątpliwości co do umocowania tej osoby, było niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności wątpliwości, zaś przeprowadzenie takiego dowodu z uwagi na zasadę ekonomiki postępowania i dążenia przez Sąd do szybkiego załatwienia sprawy było w pełni uzasadnione i w danych okolicznościach konieczne. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego: - art. 4 ust. 3 i 4a oraz art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w zw. z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz z art. 184 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wynikające z nieuwzględnienia powszechności korzystania z informacji udostępnianych w Internecie przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego. Przepis art. 4 ust, 4a cyt. ustawy stanowi bowiem od dnia 1 stycznia 2012 roku, że "Centralna Informacja bezpłatnie udostępnia, w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych, aktualne informacje o podmiotach wpisanych do Rejestru oraz listę dokumentów zawartych w katalogu". W obecnym, nowym stanie prawnym informacje udostępniane w Internecie, treściowo równoważne z informacjami znajdującymi się w aktualnym wypisie z KRS są powszechnie dostępne i znane. Zakres udostępnienia informacji w Internecie przez Centralną Informację KRS (CI KRS) nie ma żadnych ograniczeń podmiotowych, informację taką może uzyskać każda osoba, niezależnie od legitymowania się określonym interesem, wyłącznie za pośrednictwem wpisania odpowiedniego nr wpisu do KRS. Powyższa, nowowprowadzona regulacja prawna poprzez jej sprawne wdrożenie w życie pozwala na przyjęcie poglądu, że informacje zawarte w CI KRS stanowią wiedzę powszechnie dostępną i znaną, w rozumieniu art. 106 § 4 p.p.s.a., w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady równości podmiotów ubiegających się o kontrolę instancyjną oraz sądową, jak również reguł proporcjonalności w zakresie ograniczeń prawa do sądu oraz prawa do sądowej kontroli decyzji organów administracji sprawowanej przez Sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny. Dyrektor Izby Celnej w W. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a. Nieważność postępowania w tej sprawie nie wystąpiła, dlatego też NSA mógł rozpoznać skargę kasacyjną, której zarzuty, postawione w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zasługują na uwzględnienie z poniższych powodów. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma przepis art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że ocena warunków formalnych wniesionego przez stronę pisma należy do Przewodniczącego Wydziału lub Przewodniczącego posiedzenia. W sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego zarządzenia w terminie i pod rygorem wskazanym w tym zarządzeniu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony adwokat K. B., składając skargę do Sądu I instancji, załączył pełnomocnictwo do działania w imieniu Spółki. Następnie zarządzeniem z dnia 26 maja 2015 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego upoważnianie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w dacie udzielenia pełnomocnictwa (1 marca 2013 r.), tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopi. Pełnomocnik skarżącej spółki B. Sp. z o.o. w W. w odpowiedzi na zarządzenie Sądu I instancji pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. przesłał odpis z Krajowego Rejestru Sądowego spółki F. sp. z o.o. w W. Następnie postanowieniem z 16 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie nie podziela stanowiska Sądu I instancji, który w zaistniałej sprawie przedwcześnie odrzucił skargę spółki. Wskazać należy, że pełnomocnik spółki wykonał zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu. Jednakże, jeżeli wobec takiego wykonania zarządzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. dalej pozostawał w wątpliwości co do umocowania i działania pełnomocnika adwokata K. B. – czy to w dacie wniesienia skargi, czy to w dacie widniejącej na złożonym do sprawy pełnomocnictwie – powinien był, celem prawidłowego wniesienia złożonej skargi (uzupełnienia braków formalnych skargi) wezwać bezpośrednio skarżącą B. Sp. z o.o. w W. do podpisania skargi – zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie albo nieprawidłowo ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r. o sygn. akt I GSK 2703/05 (publik. ONSAiWSA z 2006 r. nr 3, poz. 77) NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Powyższy pogląd nie uległ zmianie, a obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (por. postanowienia NSA z dnia: 21 października 2011 r. o sygn. akt I FSK 1397/11, 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 2634/11, 5 lutego 2014 r. o sygn. akt II FSK 3634/13 i z dnia 17 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II FSK 557/14; dostępne w Internecie – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro nie wystąpiły w tej sprawie przesłanki do odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to poddane kontroli kasacyjnej postanowienie z dnia 16 lipca 2015 r. należało uchylić jako przedwczesne, uznając za trafne zarzuty skargi kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. prawidłowo winien wezwać stronę skarżącą do podpisania skargi, pod rygorem odrzucenia tejże skargi. Z wymienionych powodów oraz w oparciu o treść art. 185 § 1 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji. NSA nie rozstrzygnął o kosztach postępowania, ponieważ w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 3, poz. 42) sąd kasacyjny przyjął, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.