II GSK 1703/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-02-02
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Dorota Dąbek, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy waga samochodowa do ważenia pojazdów w ruchu, użyta do pomiaru masy pojazdu nienormatywnego, była prawidłowo skalibrowana i użytkowana zgodnie z instrukcją producenta, a także czy jej wyniki są wiarygodne w kontekście przepisów dotyczących wag samochodowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż waga samochodowa użyta do kontroli pojazdu nienormatywnego była legalizowana, posiadała ważne świadectwo legalizacji i była użytkowana zgodnie z instrukcją producenta. Wyniki ważenia, potwierdzone przez analizę dokumentów przewozowych i danych z terminala kontenerowego, wykazały przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących wag samochodowych, błędną wykładnię pojęcia "sumaryczna masa pojazdu" oraz niezastosowanie przepisów o korekcie o błąd tolerancji. Podniosła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną T. Sp. z o.o. Sp. k. w G. Zasądzono od T. Sp. z o.o. Sp. k. w G. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. Sp. k. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 88/23 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 października 2021 r. nr BP.502.246.2020.0155.BD2.2939 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. Sp. z o.o. Sp. k. w G. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 kwietnia 2023r., sygn. akt VI SA/Wa 88/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę T. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. (dalej też: strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też: "GITD", "organ") z 28 października 2021r., nr BP.502.246.2020. 0155.BD2.2939 w przedmiocie kary pieniężnej.
W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy tj. uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 1 września 2020r., nr WITD.DI.0152.W.II0094/5/20, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej po przeprowadzeniu rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego:
1) § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 188, poz. 1345, dalej: "Rozporządzenie ws. Wag), poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że wagi zostały użyte w sposób prawidłowy do wyznaczenia masy pojazdu, podczas gdy zostały one użyte w sposób nieprawidłowy albowiem ważenie zgodnie z ww. przepisem powinno odbywać się w trybie statycznym, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Warszawie skargi administracyjnej skarżącego;
2) § 3 pkt 9 Rozporządzenia ws wag poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że "sumaryczna masa pojazdu" może być utożsamiana z pojęciem "masy pojazdu" określonej w § 3 pkt 8 Rozporządzenia ws wag, podczas gdy sumaryczną masę pojazdu stanowi suma obciążeń wszystkich osi a więc w istocie inny parametr aniżeli masa pojazdu;
3) § 1 pkt 1 Rozporządzenia ws. wag w zw. z tabelą 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, poprzez błędne i nieuprawnione przyjęcie, że postanowienia Rozporządzenia ws. wag w kwestii korekty o błąd tolerancji nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy winny być one przez Sąd wzięte pod uwagę, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Warszawie skargi administracyjnej skarżącego.
II. Naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku polegające na nieuwzględnieniu i nieodniesieniu się przez Sąd I instancji, do argumentów skarżącej wskazujących, że za pomocą użytych podczas kontroli wag zostały wyznaczone naciski grupy osi - osi wielokrotnych niezgodnie z przeznaczeniem ww. wag oraz niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (§ 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia ws wag, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Warszawie skargi administracyjnej;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wadliwie uzasadnienie wyroku polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu kwestii związanej z pomiarem temperatury w miejscu ważenia oraz błędne przyjęcie, że wyłącznie poinformowanie kierowcy o temperaturze bez okazania termometru umieszczonego w określony w protokole kontroli sposób jest wystarczające do uznania, że temperatura w miejscu ważenia nie wykraczała poza zakres określony dla przedmiotowych wag.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie Spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; skargę kasacyjną można zaś oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza wymóg powołania w pierwszej kolejności przepisów normujących działalność orzeczniczą Sądów administracyjnych, a w dalszej kolejności wskazania przepisów materialnego i/lub procesowego prawa administracyjnego. Sądy administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej.Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącej przez Sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącej, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak wyrok NSA z 14 marca 2018r., II FSK 2480/17; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., GSK 1423/04; 10 maja 2005r., FSK 1657/04; 12 października 2005r., I FSK 155/05; 23 maja 2006r., II GSK 18/06; 4 października 2006r., I OSK 459/06, publ. w CBOSA).
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega bowiem na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (wyrok NSA z 31 października 2017r., I GSK 2343/15).
Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych ustawowych wymogów formalnych, choć poszczególne zarzuty kasacyjne w różnym stopniu naruszają te wymogi. W pierwszej kolejności podnieść należy ogólną uwagę, odnoszącą się do zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego, a sprowadzającą się do stwierdzenia, że żaden z nich nie został powiązany z przyjętym za podstawę prawną zaskarżonego wyroku art. 151 p.p.s.a. ani też potencjalnie możliwym do zastosowania art. 145 § 1 p.p.s.a., co niewątpliwie stanowi wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej. Nie wystarczy bowiem wskazać przepisy administracyjne i podnieść, że zostały one w zaskarżonym wyroku naruszone, skoro Sąd administracyjny nie stosuje tych przepisów wprost, lecz pośrednio, poprzez przyjęcie ich jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego aktu.
Należy też zwrócić uwagę, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżoną decyzję uznał ją za zgodną z prawem. Zdaniem WSA kontrolowany w dniu 20 lutego 2020r. pojazd skarżącej był nienormatywny co potwierdzają wyniki kontroli. Jednocześnie w ocenie Sądu I instancji na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi, dotyczące prawidłowości ważenia kontrolowanego pojazdu i ustalonych na tej podstawie wyników.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonując analizy treści i uzasadnienia zarzutów prawa procesowego, tj. zarzutów z pkt II. ppkt 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej zauważa ich wzajemne powiązanie, co uzasadnia łączne ich rozpoznanie.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
W ocenie NSA uzasadnienie Sądu I instancji spełnia wymogi ustawowe. Ponadto z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Treść uzasadnienia powinna bowiem umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania Sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. W kontekście powyższego dodać jeszcze należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku z osobna do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, a może je ocenić całościowo (por. wyrok NSA z 4 października 2018r., sygn. akt II GSK 2983/16). Nie mógł zostać nadto uwzględniony zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem kasator w jego trybie podważa stanowisko i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co w jego opinii skutkowało wadliwym oddaleniem skargi. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 cyt. ustawy - jak wskazano wyżej - nie można kwestionować oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Należy podzielić stanowisko WSA, że organy podjęły wszystkie niezbędne czynności do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrane dowody oceniły wyczerpująco.
W świetle tychże ustaleń faktycznych podkreślić należy, że w dniu 20 lutego 2020r. w miejscowości Drzonowo na autostradzie A1 zatrzymano do kontroli 8-osiowy pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] i 5-osiowej naczepy marki Nooteboom o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował M.S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem drobnicowym (banerów do drukowania i granulatu w workach big bagach) innym niż ładunek sypki, drewno, umieszczonego w dwóch kontenerach 20-stopowych (ładunek podzielny) w imieniu T. Sp. z o.o. Sp. k. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia 20 lutego 2020r. Pojazd członowy został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym WWS i nr fabrycznym [...]. Waga ta legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z 16 grudnia 2019r. wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z datą ważności do 16 stycznia 2022r. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu z 21 listopada 2019r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, organ stwierdził naruszenie dopuszczalnej normy: - rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 56,6 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 16,6 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 41,5 %), - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pozostałe parametry, nacisk poszczególnych osi, wysokość, długość i szerokość pojazdu były normatywne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny za bezzasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego zawarte w punkcie II. ppkt 2 lit. 1) do 3) petitum skargi kasacyjnej.
Skarżąca kasacyjnie przywołując rozporządzenie Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wag wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych zarzuca naruszenie: § 3 pkt 8 poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że wagi zostały użyte w sposób prawidłowy do wyznaczenia masy pojazdu, § 3 pkt 9 poprzez jego błędną wykładnię że "sumaryczna masa pojazdu" może być utożsamiana z pojęciem "masy pojazdu" określonej w § 3 pkt 8 oraz § 1 pkt 1 w zw. z tabelą 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że postanowienia rozporządzenia w kwestii korekty o błąd tolerancji nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądy Administracyjnego nie można się zgodzić ze skarżącą, że pomiar opisanego pojazdu został przeprowadzony niezgodnie z załączoną przez producenta instrukcją obsługi. Podkreślić należy, że pojazd członowy został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym WWS i nr fabrycznym [...]. Waga ta legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z 16 grudnia 2019r. wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z datą ważności do 16 stycznia 2022r. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu z 21 listopada 2019r. Instrukcja obsługi wag [...] zezwala na wyznaczanie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu i nacisku na grupie osi, poprzez sumowanie wyników ważeń poszczególnych osi, niezależnie od tego, czy konstrukcyjnie stanowią one osie pojedyncze, czy grupę osi.
Stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco wyjaśnił procedurę ważenia dotyczącą zastosowanych wag. Możliwość zastosowania dwóch platform pomiarowych (dwóch wag) do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu w trybie pomiaru w ruchu, wynika z opisu pracy tych wag m.in. w pkt 5.5 instrukcji obsługi wag, gdzie wskazano, że po przejechaniu przez wagę terminal będzie oczekiwał kolejnej osi (...). Pomiar zostanie zapisany, a kolejne pomiary będą analogicznie zapisywane, aż do momentu, gdy terminal nie wykryje kolejnej osi w ciągu 10 sekund. Po zakończeniu terminal wskaże liczbę osi która podlegała pomiarowi, prędkość przejazdu, sumę czyli masę całkowitą pojazdu. W pkt. 5.5 instrukcji wag [...] uwidoczniony został przykładowy sposób ich użytkowania. Punkt 5.5. instrukcji wag opisuje w jaki sposób należy ważyć masę całkowitą pojazdu oraz nacisk poszczególnych osi. Zgodnie z instrukcją w trybie "dynamic" jedna para wag (czyli tak jak odbyło się to w przedmiotowej sprawie) może służyć do pomiaru obciążenia wielu osi. W instrukcji obsługi przewidziano trzy tryby ważenia (pkt 5.1 instrukcji): manual, static i dynamic. Sposób dokonywania w toku badanej kontroli pomiaru masy całkowitej pojazdu i nacisku osi wynikał z instrukcji obsługi. W punkcie 5.5 instrukcji obsługi stwierdzono że: "po zakończeniu pomiarów poszczególnych osi terminal pokaże komunikat na przykład gdzie 5 liczba zsumowanych osi, 2km/h to prędkość przejazdu, 39.500 kg to masa całkowita i wydrukuje kwit wagowy z wyszczególnieniem mas poszczególnych osi, masę całkowita pojazdu oraz datę i godzinę pomiaru". Instrukcja obsługi wag nie rozróżnia tego czy ważone są osie pojedyncze, wielokrotne, czy skrętne. Sąd I instancji zwrócił tez uwagę, że na karcie 39 i 39 verte akt administracyjnych znajdują się listy przewozowe dwóch kontenerów ([...] i [...]). Na kartach 36 i 35 znajdują się dokumenty odnoszące się m.in. do wagi tych kontenerów wystawione przez terminal kontenerowy [...]. Z listu przewozowego wynika, że deklarowana masa kontenera [...] (towar + tara) wynosi 22.000 kg, z dokumentu wystawionego przez terminal kontenerowy wynika, że ten kontener waży 21.850 kg. Natomiast z listu przewozowego wynika, że deklarowana masa kontenera [...] wynosi 17.200 kg, a z dokumentu wystawionego przez terminal kontenerowy wynika, że ten kontener waży 19.430 kg. Zsumowanie nawet mniejszych wartości ciężaru kontenerów uwidocznione w ww. dokumentach z masą własną pojazdu członowego czyli ciągnika (8220 kg, karta 41) i naczepy (8210 kg, karta 40) przedstawia, iż została przekroczona dopuszczalna masa całkowita 40 t (21.850 kg + 17.200 kg + 8.220 kg + 8.210 kg = 55.480 kg). Wynik działania opartego na wskazanych dokumentach jest wiec zbliżony do wyniku pomiarów masy całkowitej pojazdu dokonanej w dniu kontroli pojazdu przez inspektorów ITD.
Z treści instrukcji w pkt 3 wynika też, że nachylenie w kierunku wzdłużnym nie powinno przekraczać 1 %, a w poprzecznym 2 %. Tymczasem w miejscu gdzie przeprowadzono pomiary spadek podłużny wynosił od 0,412 % do 0,600 %, a spadek poprzeczny od 1,326 % do 1,653 %. W niniejszym przypadku przeprowadzono pomiar dynamiczny, a zgodnie z pkt 2 instrukcji, maksymalna ilość osi dla pomiaru dynamicznego to 20. Z pkt 2 instrukcji dane techniczne wagi, wynika zaś, że zakres temperatury pracy wagi to - 10 °C do + 40°C, a zatem temperatura otoczenia w miejscu ważenia wynosząca 4 °C mieściła się w dopuszczalnym przedziale.
Podkreślić należy, że sposób ważenia wagami określają instrukcje obsługi tych wag, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że kryteria określone w instrukcji zostały zachowane.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że podstawowymi dokumentami mającymi zasadnicze znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych w toku kontroli pomiarów, jest przede wszystkim opracowana przez producenta instrukcja użytkowania wag użytych do pomiarów oraz świadectwa ich homologacji (wyroki NSA z: 15 listopada 2018r., sygn. akt II GSK 3912/16; 21 czerwca 2018r., sygn. akt II GSK 2342/16; 12 września 2017r., sygn. akt 3342/15;8 września 2015r.,sygn.akt II GSK 2027/14). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że użyta przez kontrolujących waga została wykorzystana w sposób zgodny z instrukcją obsługi tej wagi pochodzącą od jej producenta.
Odnosząc się do zarzutu braku spełniania przez wagi świadectwa legalizacji podnoszonego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazać należy, że jak trafnie podnosi to organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, świadectwa legalizacji ponownej zostały wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku i na dzień kontroli pozostawały w obrocie prawnym jako dokument urzędowy. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. K.p.a. w art. 76 § 1 i 2 przyjął domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone przez organ, od którego dokument pochodzi. Domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (art. 76 § 3). Skarżąca takiego przeciwdowodu nie przedstawiła. W sytuacji, w której doszłoby do wyeliminowania świadectwa legalizacji ponownej wagi z obrotu prawnego, organ byłby zobowiązany do uwzględnienia w postępowaniu tej okoliczności. Natomiast na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do kwestionowania świadectwa legalizacji ponownej wagi jako decyzji ostatecznej i prawomocnej, natomiast materiał zdjęciowy, który załączyła skarżąca do skargi na decyzję, nie może stanowić przeciwdowodu wobec dokumentu urzędowego, jakim jest świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku dotyczące wagi użytej do dokonania pomiarów, ważne na dzień kontroli.
Skoro użyte do ważenia wagi posiadały ważne świadectwo legalizacyjne i używane były zgodnie z instrukcją obsługi, nie było podstaw do kwestionowania wyników ważenia za ich pomocą. Tym samym wystarczającej podstawy do twierdzenia o braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie stanowi również podniesiony w pkt I. ppkt 3) petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia § 1 pkt 1 Rozporządzenia ws. wag w zw. z tabelą 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia.
Tymczasem skuteczność zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego, ponieważ wymaga on podważenia ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd administracyjny pierwszej instancji za podstawę wyrokowania z punktu widzenia ich prawidłowości i zgodności z prawem. Nie można bowiem skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, wszystkie powołane wyroki pozostają dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013r., II GSK 2173/11). W świetle przedstawionych argumentów, z których wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do skutecznego podważenia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania, powyższy zarzut kasacyjny nie może być uznany za zasadny.
Mając zatem na względzie przedstawione rozważania w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko wyrażone w kontrolowanym wyroku jest prawidłowe, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku, na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło