II GSK 1827/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wielobranżowego Przedsiębiorstwa A. Spółki z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 757/10 w sprawie ze skargi Wielobranżowego Przedsiębiorstwa A. Spółki z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wielobranżowego Przedsiębiorstwa A. Spółki z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r., o sygn. akt II SA/Go 757/10, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. I W dniu [...] stycznia 2007 r. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...]. Strona wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w postaci sprzętu [...]. Został on zakupiony w [...] i dla niej przewożony. Przewóz ten nie spełniał warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: ustawa o transporcie drogowym). Przewożony towar nie był własnością przedsiębiorcy oraz celem przejazdu nie był przewóz rzeczy do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby. Powyższe potwierdził w swoim oświadczeniu z dnia [...] marca 2008 r. [...]- Prezes spółki wskazując, że spółka "[...]" podjęła się wykonania przedmiotowej usługi przewozu na rzecz "[...]" Spółki z o.o., lecz z powodu braku kontaktu z kontrahentem oraz brakiem jego numeru NIP, nie została wystawiona faktura VAT za wykonaną usługę. Jak wynika z powyższego, [...] wykonywało w dniu [...] stycznia 2007 r. przewóz drogowy mieszczący się w definicji międzynarodowego transportu drogowego. Organ I instancji ustalił, że strona na dzień kontroli nie posiadała licencji uprawniającej do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Z kolei mając na uwadze okazany do kontroli wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na wykonywanie krajowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne organ wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, dokument ten uprawnia do wykonywania wyłącznie przewozów drogowych na potrzeby własne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego wiceprezes spółki - [...] zeznał, że przewożony w dniu [...] stycznia 2007 r. towar stanowił własność spółki "[...]". Pomimo zapewnień oraz wezwania organu nie przedstawił jednak zawartej pomiędzy "[...] umowy w tym zakresie, składając jedynie do akt wydruk komputerowy umowy między tymi spółkami datowany na dzień [...] stycznia 2007 r., jednakże wydruk ten nie został parafowany przez żadną ze stron. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, iż spółka "[...]" nie wykazała przychodu z tytułu wykonania tej umowy w swych księgach podatkowych. Prezes spółki [...]wyjaśnił, iż usługa ta nie została zakończona z powodu niemożności kontaktu z kontrahentem, tj. spółką "[...]". W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli naruszeniami przepisów, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie, po zakończeniu którego decyzją z [...] maja 2010 r. nałożył na [...] (zwanej dalej skarżącą) karę pieniężną w kwocie [...]zł. z tytułu wykonywania międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącej decyzją z [...] sierpnia 2010 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem takiego rozstrzygnięcia było nierozpatrzenie przez organ I instancji całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ I instancji powinien przede wszystkim ustalić, czy wniosek dowodowy został faktycznie przez spółkę "[...]" przesłany do Urzędu Celnego w L. w dniu [...] kwietnia 2010 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji. W przypadku pozytywnej odpowiedzi organ powinien był go rozpoznać zgodnie z właściwością. Organ I instancji powinien był również zwrócić się do firmy [...] celem jednoznacznego wyjaśnienia, czyją własność w chwili kontroli stanowił przewożony towar. Jednocześnie należałoby ponownie wezwać spółkę [...]do przestawienia oryginału umowy z dnia [...] stycznia 2007 r., który jak twierdzą jej wspólnicy, jest w ich posiadaniu. Ponadto organ I instancji powinien zwrócić się do Urzędu Celnego w L. o przekazanie oryginałów akt prowadzonego postępowania, gdyż to Naczelnik Urzędu Celnego w [...] jako organ prowadzący niniejsze postępowanie powinien być w ich posiadaniu. WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddalając skargę [...] na powyższą decyzję wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] czerwca 2010 r. zawierała uchybienia skutkujące koniecznością jej uchylenia. Polegały one na przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Sąd I instancji uznał, że Dyrektor Izby Celnej w R. dokładnie opisał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jakiej części Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nie przeprowadził postępowania dowodowego. Wskazał dowody, które organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien przeprowadzić oraz ustalenia faktyczne, które powinien poczynić. Chodziło m. in. o ustalenie, czy wniosek dowodowy spółki z dnia [...] kwietnia 2010 r. został przed wydaniem decyzji pierwszej instancji złożony w Urzędzie Celnym w L., w przypadku odpowiedzi pozytywnej Dyrektor Izby Celnej w R. zalecił organowi pierwszej instancji rozpoznanie go zgodnie z właściwością. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] powinien również zwrócić się do spółki "R." celem jednoznacznego wyjaśnienia, czyją własność w chwili kontroli w dniu [...] stycznia 2007 r. stanowił przewożony towar. Winien też wezwać spółkę "[...]" do przedstawienia oryginału umowy z dnia [...] stycznia 2007 r., który jest w ich posiadaniu, a także zwrócić się do Urzędu Celnego w L. o przekazanie oryginałów akt prowadzonego postępowania. Sąd I instancji zauważył, że wywód Dyrektora Izby Celnej co do braków w zgromadzonym materiale dowodowym oraz okoliczności, które należy ustalić, został poparty przytoczeniem i omówieniem naruszonych przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 tej ustawy. II Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy WSA w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zaakceptowanie stanu faktycznego ustalonego prze organy administracji I i II instancji oraz przez zaakceptowanie błędnego nieuwzględnienia przez te organy wniosków dowodowych skarżącego zmierzających do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez błędne stwierdzenie, że skarżący miał w trakcie postępowania administracyjnego zapewnioną realną możliwość brania w nim aktywnego udziału; -art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności przez nieodniesienie się do części zarzutów przedstawionych w odwołaniu [...] W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że Sąd I instancji błędnie oddalił jego skargę gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy I i II instancji nie uwzględniły szeregu wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego w toku postępowania, a w szczególności wniosku skarżącego o skierowanego zapytania do Urzędu Miasta w L. w kwestiach istotnych dla sprawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie ustosunkowała się też w sposób należyty do zarzutów i wniosków zawartych w skardze skarżącego. W szczególności nie odniósł się do kwestii fragmentaryczności postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, niestaranności organu I i II instancji w toku postępowania dowodowego. Nadto organ nie poinformował go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym będącym podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniesiona skarga kasacyjna powołuje jedną podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji naruszenie prawa przepisów postępowania, które - w ocenie kasatora - miało istotny wpływ na wynik sprawy. Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Kasator zupełnie nie uzasadnił, czy ewentualne naruszenie tego przepisu przez Sąd I instancji mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do części zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Uzasadnienie zarzucanego naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji jest całkowicie niezrozumiałe, bowiem wojewódzkie Sąd Administracyjny - stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. - nie ma obowiązku ustosunkowywać się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu skierowanym Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie jako organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie Sądu I instancji zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może zostać skutecznie podniesiony jedynie wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia jest na tyle wadliwe, że nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, tj. nie jest możliwe odtworzenie rozumowania, które przeprowadził Sąd I instancji, stosując określone normy prawne (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 października 2007 r., II GSK 204/07 oraz z dnia 10 lipca 2012 r., II GSK 1012/12). Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że kasator zarzucając naruszenie 141 § 4 p.p.s.a. w istocie kwestionuje merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu l instancji, a istotę naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje w tym, że Sąd I instancji nie podzielił zarzutów podniesionych w skardze. Podkreślenia wymaga, że niepodzielenie argumentacji Sądu I instancji przez stronę nie może być utożsamiane z niespełnieniem przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto, podnoszona przez kasatora okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, mogłaby stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 470/08 LEX 513058). Autor skargi kasacyjnej takiego wpływu nie wykazał. Całkowicie nieuzasadnione są pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji, a mianowicie zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego prze organy I i II instancji oraz przez zaakceptowanie błędnego nieuwzględnienia przez te organy wniosków dowodowych skarżącego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez błędne stwierdzenie, że skarżący miał w trakcie postępowania administracyjnego zapewnioną realną możliwość brania w nim aktywnego udziału. Podkreślenia wymaga, że zarzuty te nie zostały przez kasatora należycie uzasadnione i nie wskazano, czy ewentualne uchybienia w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Już z tego powodu zarzuty te należy uznać za niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji, który zasadnie oddalił skargę skarżącej i dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. stwierdzającej, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...]z dnia [...] czerwca 2010 r. zawierała uchybienia skutkujące koniecznością jej uchylenia. Polegały one na przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Jak bowiem stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł szczegółowe wskazania w tym zakresie, co ma umożliwić udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy istnieją przesłanki do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, iż nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., bowiem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006 z. 6 poz. 157; z 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1192/06, LEX nr 427561). Tymczasem - jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - skarżąca nie wyjaśniła, jakie konkretnie wnioski dowodowe zamierzała przedłożyć organowi odwoławczemu, zaś w aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie faks datowany na dzień [...] kwietnia 2010 r., zawierający wnioski dowodowe skarżącej (k. 123 akt administracyjnych), m. in. wniosek o przesłuchanie świadka [...]. Jednak faks został skierowany do Urzędu Celnego w [...]– struktury pomocniczej organu I instancji, za pośrednictwem Urzędu Celnego w [...]. Pomijając już fakt, że Dyrektor Izby Celnej wziął pod uwagę to pismo i w zaskarżonej decyzji nakazał organowi I instancji przede wszystkim ustalenie, czy taki wniosek dowodowy istotnie został złożony i w razie odpowiedzi pozytywnej rozpoznanie go zgodnie z właściwością, brak jest jakichkolwiek przeszkód, aby skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe, które uzna za konieczne, w toku ponownie toczącego się postępowania przed organem I instancji. Zatem, należy stwierdzić, co zasadnie podkreślił Sąd I instancji, iż prawa skarżącej wynikające z art. 10 k.p.a. nie zostały więc w tym zakresie naruszone. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.