II GSK 2588/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-13
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Gabriela Jyż, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem jest uzasadnione w sytuacji, gdy przedsiębiorca zatrudnił kierowcę skazanego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu, a przedsiębiorca twierdzi, że nie wiedział o skazaniu w momencie zatrudnienia?Ratio decidendi
Cofnięcie licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób jest uzasadnione, gdy przedsiębiorca zatrudnił kierowcę skazanego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu. Działanie to narusza wymóg posiadania dobrej reputacji oraz może być uznane za podanie nieprawdziwych informacji przy ubieganiu się o licencję. Wiedza przedsiębiorcy o skazaniu kierowcy w momencie zatrudnienia nie ma znaczenia dla oceny spełnienia wymogów licencyjnych.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego cofnął spółce A. Sp.j. licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób, ponieważ zatrudniła ona kierowcę R.D., który był skazany za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu. Spółka twierdziła, że nie wiedziała o skazaniu i wnioskowała o przesłuchanie wspólników i świadków w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Iwona Rzucidło-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Sp.j. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2378/16 w sprawie ze skargi [A.] Sp.j. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego przewozu osób 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Sp.j. w M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2378/16 oddalił skargę A. Sp. j. z siedzibą w m. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [..] lipca 2013 r. w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem.
Z uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu 13 grudnia 2011 roku do organu licencyjnego wpłynęło pismo [..] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który poinformował o wyniku kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie A. i ustaleniach, że posiadacz licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem o nr [...], zatrudnia na stanowisku kierowcy osoby karane za przestępstwa popełnione umyślnie. Po zasięgnięciu informacji z Krajowego Rejestru Karnego organ ustalił, że kierowca R.D. został skazany m.in. za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu.
Pismem z [...] maja 2012 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia jej licencji na podstawie art. 21 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L Nr 300 s.88 ze zm.; dalej: rozporządzenie 1073/2009).
W odpowiedzi strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony dwóch wspólników spółki: [...] oraz w charakterze świadków [...]na okoliczność braku wiedzy w dniu zatrudnienia [...] o skazaniu go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu oraz przyczyn niepoinformowania przedsiębiorcy o tym skazaniu.
Mimo kolejnych wezwań do przesłuchania wymienionych osób nie doszło, w związku z tym organ licencyjny pismem z 27 listopada 2012 r. ostatecznie zwrócił się do [...] o pisemne wypowiedzenie się w sprawie w terminie siedmiu dni pod rygorem wydania decyzji administracyjnej w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy.
W odpowiedzi pełnomocnik strony pismem z 10 grudnia 2012 r. podtrzymał żądanie przeprowadzenia przesłuchania strony oraz świadków.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 8 stycznia 2013 r. cofnął skarżącej licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego osób autokarem lub autobusem o nr [...].
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2013 r.
W uzasadnieniu organ powołał się na art. 21 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009, zgodnie z którym właściwe organy państwa członkowskiego, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę cofają licencję wspólnotową, jeżeli posiadacz licencji:
a) przestał spełniać warunki określone w art. 3 ust 1 lub
b) podał nieprawdziwe informacje dotyczące danych wymaganych do wydania licencji wspólnotowej.
Ponadto podniósł, że stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, dalej: u.t.d.), przedsiębiorcy udziela się licencji na wykonywanie transportu drogowego, jeżeli przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym, ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku.
Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że strona nie spełnia warunków do posiadania licencji wspólnotowej. Zatrudniając bowiem [...] na stanowisku kierowcy naruszyła nie tylko zasadę spełnienia wymogu dobrej reputacji, ale również podała nieprawdziwe informacje dotyczące danych wymaganych do wydania licencji wspólnotowej. Przedsiębiorca składając wniosek o udzielenie mu licencji zobowiązany był do złożenia oświadczenia o zamiarze zatrudnienia kierowców, którzy nie byli karani za określone przestępstwa. Strona zatrudniła na stanowisku kierowcy osobę, która została skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, naruszając w ten sposób art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że nie miał obowiązku pisemnego ostrzeżenia strony przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia licencji. Wspomniany obowiązek nie odnosi się bowiem do sytuacji, gdy posiadacz licencji wspólnotowej przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, która zgodnie z przepisami wspólnotowymi weryfikowana jest łącznie jako postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających i innych osób (kierowców) oraz gdy strona podała nieprawdziwe informacje dotyczące danych wymaganych do wydania jej licencji.
Organ wskazał również, że wbrew twierdzeniom strony nie doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Strona oraz świadkowie byli trzykrotnie wzywani celem przesłuchania. Poza tym w toku trwającego postępowania miała ona zapewnioną możliwość wypowiedzenia się w sprawie, z której wielokrotnie skorzystała przedstawiając swoje stanowisko i wnioski dowodowe.
Strona wniosła skargę na tę decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2418/13), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 8 stycznia 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 kwietnia 2016 r. uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w objętym skargą kasacyjną wyroku, Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, a w konsekwencji odstąpienie przez organ od przesłuchania strony i świadków, przy uwzględnieniu okoliczności jakie miały być tymi zeznaniami udowodnione, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Inaczej rzecz ujmując, Sąd I instancji nie wykazał, że naruszenie przepisów postępowania było na tyle istotne, że kształtowało lub współkształtowało rozstrzygnięcie podjęte w sprawie.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 8 stycznia 2013 r. z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nastąpiło z naruszeniem powołanego przepisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybione było stanowisko Sądu I instancji o naruszeniu przez organ art. 15 ust. 2 u.t.d. przez zaniechanie skierowania do skarżącej pisemnego ostrzeżenia przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wspomniane ostrzeżenie jest konieczne w przypadkach wymienionych w art. 15 ust. 2 u.t.d. Sąd II instancji zauważył, że powołany przepis nie obejmuje sytuacji cofnięcia licencji z przyczyn określonych w art. 21 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009. Stanowisko Sądu, że w prawie krajowym – ustawie o transporcie drogowym "(...) znajduje się jedynie uzupełnienie do przepisów rozporządzeń wspólnotowych poprzez wprowadzenie obowiązku wystosowania stosownego ostrzeżenia w przypadku zatrudnienia przez przedsiębiorców kierowców skazanych za umyślne przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku", zostało uznane za nietrafne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji nie podał przesłanek, które doprowadziły go do tezy o uzupełnieniu, w omawianym zakresie, prawa wspólnotowego przez przepisy prawa krajowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że art. 15 ust. 2 u.t.d., stanowiący swego rodzaju wyjątek, należy rozumieć w ten sposób, że ma on zastosowanie także w przypadku cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego, na podstawie innych przepisów, niż wymienione w powołanym przepisie. Wyliczenie zawarte w art. 15 ust. 2 u.t.d. stanowi katalog zamknięty, a w związku z tym stosowanie trybu określonego w powołanym przepisie jest ograniczone do wymienionych w nim przypadków.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także stanowiska Sądu I instancji, że organ odstępując od przesłuchania strony i świadków nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność zaistnienia przesłanki cofnięcia licencji wymienionej w art. 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia 1073/2009. Przesłuchanie wymienionych osób miało wykazać, że skarżąca w dniu zatrudnienia nie wiedziała o skazaniu [...] prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu i przyczynach niepoinformowania pracodawcy o skazaniu. W art. 21 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1073/2009 jako przyczynę cofnięcia licencji wspólnotowej wymieniono podanie nieprawdziwych informacji dotyczących danych wymaganych do wydania licencji wspólnotowej. W związku z tym okoliczności, na które miały zostać przesłuchane osoby wskazane przez skarżącą nie miały żadnego znaczenia z punktu widzenia powołanej przez organ przesłanki cofnięcia licencji. W sprawie nie zostało bowiem ustalone, że w dniu zatrudnienia [...] skarżąca podawała dane wymagane do wydania licencji wspólnotowej. Ponadto z mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego nie wynika, by zasób informacji osoby podającej wspomniane dane miał znaczenie przy ustaleniu, że były one nieprawdziwe.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji przeprowadzając ponowną kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji powinien ocenić ją pod kątem przyjętej przez organ materialnoprawnej podstawy cofnięcia licencji i związanego z tym zakresu przeprowadzenia koniecznego postępowania wyjaśniającego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji odwołując się do dyspozycji art.190 p.p.s.a. wskazał, że jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku sądu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, że z informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Karnego (z dnia 25.04.2012 roku) wynika, że R.D>, zatrudniony u ww. strony skarżącej na stanowisku kierowcy został skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego przeciwko mieniu, zaś organy obu instancji stwierdziły, że strona skarżąca nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego zatrudniając na stanowisku kierowcy R.D..
Odwołując się do art. 4 pkt 22 lit. j) i lit. l) u.t.d. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia 1073/2009 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 roku, ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (DZ.U. UE Nr L 300/52, dalej: rozporządzenie 1071/2009).
Sąd I instancji podkreślił, że niezależnie od tego, jakie przepisy obowiązują na terenie kraju, od dnia uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej pierwszeństwo uzyskują przepisy prawa europejskiego, a zatem powyżej wskazanych rozporządzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że chybiony jest zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przez organ art. 15 ust. 2 ustawy przez zaniechanie skierowania do strony skarżącej pisemnego ostrzeżenia przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem. Sąd I instancji podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 r. (II GSK 2404/14), w którym Sąd II instancji wyjaśnił, że wspomniane ostrzeżenie jest konieczne w przypadkach wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy. Powołany przepis nie obejmuje sytuacji cofnięcia licencji z przyczyn określonych w art. 21 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009.
Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie organ licencyjny nie miał obowiązku pisemnego ostrzeżenia strony skarżącej przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia licencji. Niniejszy obowiązek nie odnosi się bowiem do sytuacji, gdy posiadacz licencji wspólnotowej przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, która zgodnie z ww. przepisami wspólnotowymi weryfikowana jest łącznie jako postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających i innych osób (kierowców).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i doszły do przekonania, że strona skarżąca nie spełniła warunków do posiadania licencji wspólnotowej. Z akt bezspornie wynika, że strona skarżąca powierzyła wykonywanie przewozów w jej imieniu i na jej rzecz kierowcy R.D., który został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu. Strona skarżąca zatrudniając ww. osobę na stanowisku kierowcy naruszyła zasadę spełnienia wymogu dobrej reputacji, obowiązującą przewoźników drogowych w transporcie krajowym i międzynarodowym i przestała spełniać warunki do posiadania licencji wspólnotowej.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 4 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji) organ licencyjny wydając licencję bada na podstawie złożonych oświadczeń, czy strona skarżąca osobiście wykonująca przewozy i zatrudnieni przez stronę skarżącą kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez stronę skarżącą, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.) oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że strona skarżąca, składając wniosek o udzielenie licencji, obligatoryjnie zobowiązana była do złożenia oświadczenia o zamiarze zatrudnienia kierowców, którzy nie byli karani za określone przestępstwa, w tym m.in. za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku (art. 5 ust. 4 u.t.d.). Powyższy zamiar został jednak naruszony, bowiem strona skarżąca zatrudniła na stanowisku kierowcy osobę, która została skazana za przestępstwo przeciwko mieniu (informacja z KRK z dnia 25 kwietnia 2012 r.).
Sąd I instancji wskazał też, że organ na każdym etapie prowadzonego postępowania zawiadamiał stronę skarżącą o podejmowanych czynnościach, w tym uwzględniał wnioski dowodowe wnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej.
Zdaniem Sądu I instancji, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organ art. 7, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, czy też art. 78 § 1 k.p.a., bowiem strona skarżąca trzykrotnie była wzywana do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania jej i wniesionych przez nią świadków (na dzień: 19 lipca 2012 r., 13 września 2012 r. i 22 listopada 2012 r.).
Ponadto, w toku trwającego postępowania strona skarżąca miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się w sprawie, z której wielokrotnie skorzystała przesyłając swoje stanowisko i wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył także, że zarzut dotyczący nieskorzystania przez organ licencyjny z pomocy prawnej jest bezskuteczny, bowiem strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie podnosiła, iż miejsce wyznaczone na przeprowadzenie przesłuchania jest zbyt odległe od miejsca zamieszkania wspólników strony skarżącej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, naruszenie art. 51 § 1 k.p.a. nie miało wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
W konsekwencji, skoro strona skarżąca poprzez zatrudnienie kierowcy, który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyśle przeciwko mieniu, naruszyła wymóg określony w art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1071/2009, tj. przestała cieszyć się dobrą reputacją, to organ licencyjny obowiązany był licencję wspólnotową cofnąć.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a. ), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Skarga kasacyjna od tego wyroku została wniesiona przez a. Sp. j. z siedzibą w M.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został zaskarżony w całości. Skarżąca wnosiła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. w zw z. art. 21 ust 1 lit. a i b rozporządzenia 1073/2009 poprzez wadliwe wykonanie przez WSA w Warszawie funkcji kontrolnej, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 lipca 2013 r. oraz poprzedzającej jej decyzji organu z dnia 8 stycznia 2013 r., mimo że:
a) decyzje te zostały wydane bez przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego, wyrażającego się zaniechaniem przesłuchania świadków oraz strony postępowania, które to dowody osobowe miały na celu wykazanie m.in., że Pan [...] w ramach swoich obowiązków wynikających z umowy zlecenia nie miał wykonywać przewozów osób, wskutek czego organ błędnie uznał, że Pan [...] był zatrudniony przez Skarżącą kasacyjnie na stanowisku kierowcy, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d., czego konsekwencją było błędne przyjęcie przez organ, że skarżąca kasacyjnie przestała spełniać warunki do posiadania licencji;
b) organ nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie ustalił czy w momencie składania przez skarżącą kasacyjnie oświadczenia z dnia 29.[...].2009 r. zatrudniała ona [...]albo wykonywał on osobiście przewozy na jej rzecz, skutkiem czego organ bezpodstawnie uznał, że skarżąca kasacyjnie podawała nieprawdziwe informacje dotyczące danych wymaganych do wydania licencji;
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 9 w zw. z art. 51 § 1 w zw. z art 52 i 53 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że świadkowie oraz strona zostali przez organ wezwani do osobistego stawiennictwa poza obrębem miasta, w którym zamieszkują, nadto ww. osoby nie zostały pouczone o możliwości przesłuchania w drodze pomocy prawnej, zaś z ich usprawiedliwionego niestawiennictwa zostały wyciągnięte negatywne dla skarżącej kasacyjnie konsekwencje, polegające na nieuzasadnionym odstąpieniu od przeprowadzeniu dowodów z przesłuchania świadków oraz strony, mimo że wspomniane osoby dysponowały wiedzą istotną z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącą m.in. obowiązków Pana [...] realizowanych w ramach zawartej ze skarżącą kasacyjnie umową zlecenia;
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 40 § 2 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie, że organ nie powiadomił pełnomocnika skarżącej kasacyjnie w sposób przewidziany prawem o terminach przesłuchań strony oraz świadków, wskutek czego przesłuchanie ww. osób dysponujących wiedzą istotną z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ostatecznie się nie odbyło, a w konsekwencji stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku przez WSA w Warszawie, nieodpowiadające wymogom stawianym przez art, 141 § 4 p.p.s.a., polegające na pozbawieniu skarżącej kasacyjnie informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia w części w jakiej odnoszą się one do przyjętej przez organ materialnoprawnej podstawy cofnięcia licencji i związanego z tym zakresu przeprowadzenia koniecznego postępowania wyjaśniającego.
Ponadto, w razie uznania przez Sąd, że skarżąca kasacyjnie przestała spełniać wymóg dobrej reputacji, podniesiono zarzut ewentualny i zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 6 ust. 1 akapit pierwszy i drugi w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a) akapit drugi rozporządzenia 1071/2009 w zw. z art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/2009 poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie, że organ zastosował art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/2009 z pominięciem przepisów art. 6 ust 1 akapit pierwszy i drugi w zw. z art. 6 ust. 2 lit, a) akapit drugi rozporządzenia nr 1071/2009, które nakładają na organ obowiązek uwzględnienia postępowania przedsiębiorcy oraz ustalenia czy w określonym przypadku i w danych okolicznościach utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakację, czego nie ustalono.
Ponadto, w razie uznania przez Sąd, że organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, podniesiono zarzut ewentualny i zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 3 ust. 1 lit. b i art. 21 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1073/2009 w zw. z art. 3 ust 1 lit. b i art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1071/2009 w zw. z art 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d. poprzez bezzasadne tolerowanie przez WSA w Warszawie błędu w subsumpcji jakiego dopuścił się organ, polegającego na przyjęciu, że powierzenie wykonywania przewozów kierowcy skazanemu za przestępstwo przeciwko mieniu jest równoznaczne z utratą przez przedsiębiorcę, który go zatrudnia dobrej reputacji, o której mowa w art. 3 ust 1 lit. b rozporządzenia nr 1071/2009, wskutek czego organ błędnie cofnął licencję skarżącej kasacyjnie uznając, że przestała ona spełniać wymogi, o których mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia nr 1073/2009;
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. art 3 § 1 w zw. z art 151 p.p.s.a. oraz art. 3 ust 1 lit. b i art. 21 ust 1 lit a) rozporządzenia nr 1073/2009 w zw. z art. 3 ust. 1 lit. b i art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1071/2009 w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 2 lit a i ust. 2 u.t.d. poprzez cofnięcie licencji skarżącej kasacyjnie przez organ na podstawie przesłanki utraty dobrej reputacji, tj. na podstawie art. 3 ust 1 lit. b i art. 21 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1073/2009 w zw. z art 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1071/2009, wówczas gdy zatrudnienie kierowcy skazanego za przestępstwo, uzasadnia cofnięcie licencji wyłącznie na podstawie przesłanki niespełnienia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego ,o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., wskutek czego organ nie zastosował właściwych przepisów, tj. art. 5 ust 3 pkt 4 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 u.t.d., które wymagają poprzedzenia cofnięcia licencji pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, zaś błąd w subsumpcji jakiego dopuścił się organ nie został dostrzeżony przez WSA w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów.
W piśmie z dnia 11 lipca 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Sądu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
Poza przytoczonym wyżej art. 183 § 1 p.p.s.a. dalsze zawężenie zakresu kontroli dokonywanej przez sąd kasacyjny wynika z art. 190 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W myśl zdania drugiego powołanego przepisu nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku, gdy Sąd I instancji pominie w swym ponownym orzeczeniu wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, może to stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Sąd I instancji tylko w wyjątkowych wypadkach może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pierwsza z tych sytuacji dotyczy zmiany stanu faktycznego. W judykaturze wskazuje się, że moc wiążąca wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego przestaje obowiązywać także w razie zmiany stanu prawnego. Oprócz dwóch powyższych sytuacji można odstąpić od zastosowania art. 190 p.p.s.a., z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75).
Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie wystąpiła w tej sprawie, a to oznacza, że Sąd I instancji związany był wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 .r o sygnaturze akt II GSK 2404/14. Oznacza to także, że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W świetle regulacji zawartej w omówionym art. 190 p.p.s.a. nie budzi też wątpliwości, że obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten Sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie Sąd II instancji jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu, nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny. Wystarczy, że sąd drugiej instancji powoła się na art. 190 in fine p.p.s.a. Nie ma wówczas potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej.
Przenosząc te uwagi na rozpoznawaną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a.
Wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wiązała w tej sprawie Sąd I instancji, i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych.
Skarga kasacyjna wniesiona po ponownym rozpoznaniu sprawy została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dopiero w dalszej może odnieść się do wskazanych w niej zarzutów naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Zachowanie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych jest podyktowane tym, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwa dopiero wtedy, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny sprawy między stronami jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
W pierwszej kolejności należy odnieść się zatem do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a, który został powiązany z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 20110 r. sygn. akt II FPS 8/09). Za pomocą zarzutu naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., II GSK 1096/13, LEX nr 1572587).
Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w art.141 § 4 p.p.s.a. i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Natomiast - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - za pomocą tego zarzutu jej autor polemizuje w istocie z oceną dokonaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Sąd I instancji w odniesieniu do przesłanek cofnięcia licencji, czego skutecznie uczynić nie może. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy bowiem do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, LEX nr 575447, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11, LEX nr 1291759). Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083). Nietrafny jest zarzut niepełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Dalej zaś idące w uzasadnieniu tego zarzutu kwestionowanie prawidłowości oceny prawnej i przyjętego w sprawie przez Sąd I instancji poglądu prawnego, nie mogło zostać w ramach tego zarzutu uwzględnione.
W skardze kasacyjnej został też postawiony zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z naruszeniem innych przepisów procesowych. Wskazać zatem należy, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. przewiduje, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazuje on na cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Przepis ten ma zatem jedynie charakter ustrojowy i mógłby zostać naruszony w sytuacji, w której Sąd nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Przepis ten w żaden sposób nie jest związany z postępowaniem dowodowym, co z natury rzeczy powoduje, że nie może być ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie poczynionych przez ten Sąd ustaleń faktycznych.
Nie stanowi też usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., wskazany w pkt I ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w czym upatruje naruszenia tego przepisu, na czym naruszenie polegało oraz czy ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania (uzupełniania lub uściślania) zarzutów, czy stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunków zaskarżania, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FSK 155/04; z dnia 26 października 2004 r., sygn. akt OSK 773/04, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt GSK 884/04). Ponadto zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż Sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a.
Zarzuty te sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organ i zaaprobowanych przez Sąd I instancji. Zauważyć przy tym należy, że strona skarżąca na tym etapie postępowania usiłuje podważyć ustalenia co do tego, że [..] był zatrudniony przez skarżącą na stanowisku kierowcy. Skarżąca kasacyjnie podnosi, że dowody z zeznań świadków i strony, o których przeprowadzenie wnosiła miały na celu wykazanie błędów w tych ustaleniach. Tymczasem, jak wynika z akt postępowania skarżąca wnosiła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony dwóch wspólników spółki: [...] oraz w charakterze świadków [...] na okoliczność braku wiedzy w dniu zatrudnienia [...] o skazaniu go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu oraz przyczyn niepoinformowania przedsiębiorcy o tym skazaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 r. nie podzielił stanowiska Sądu I instancji prezentowanego w uzasadnieniu pierwszego wydanego w sprawie wyroku, że organ odstępując od przesłuchania strony i świadków nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność zaistnienia przesłanki cofnięcia licencji wymienionej w art. 21 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że okoliczności, na które miały zostać przesłuchane osoby wskazane przez skarżącą, nie miały żadnego znaczenia z punktu widzenia powołanej przez organ przesłanki cofnięcia licencji. Ponadto z mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego nie wynika, by zasób informacji osoby podającej wspomniane dane miał znaczenie przy ustaleniu, że były one nieprawdziwe.
Zdaniem składu orzekającego stanowisko to pozostaje nadal aktualne. Zatem podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty związane z brakiem przeprowadzenia wskazanych dowodów nie są usprawiedliwione, nie mogą też wykazać, że Sąd I instancji niezasadnie zaakceptował ustalenia organu co do tego, że strona skarżąca powierzyła wykonywanie przewozów w jej imieniu i na jej rzecz [..], który był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo przeciwko mieniu.
W aktach administracyjnych znajdują się umowy zlecenia z dnia 1 maja 2011 r. i 1 września 2011 r. zawarte przez skarżącą spółkę z [...], w których zobowiązał się on m.in. do świadczenia na rzecz zleceniodawcy usług kierowcy z zakresu działania zleceniodawcy, w tym do wykonywania takich czynności jak przestrzeganie rozkładu jazdy, kulturalne zachowanie w stosunku do pasażerów, sprzedaż biletów jednorazowych i biletów miesięcznych. W aktach znajduje się też informacja z Krajowego Rejestru Karnego.
Słusznie zatem Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organu wskazujące, że skarżąca powierzyła [...] wykonywanie przewozów w jej imieniu i na jej rzecz.
W świetle powyższego za nieusprawiedliwione należy uznać także zarzuty dotyczące niedostrzeżonego przez Sąd I instancji naruszenia art. 51 § 1, art. 52, art. 53 oraz 40 § 2 k.p.a. Wszystkie te zarzuty sprowadzają się do kwestionowania braku przeprowadzenia dowodów z przesłuchania strony oraz świadków i wobec powyższych wywodów pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Zatem podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania należy uznać za nieusprawiedliwione.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że ze względu na ich zakres oraz sposób sformułowania zasadne jest odniesienie się do nich łącznie.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. j) i lit. l) u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to m.in. obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia 1073/2009 i rozporządzenia 1071/2009 .
Zgodnie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/2009 właściwe organy państwa członkowskiego, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę, cofają licencję wspólnotową, jeżeli posiadacz licencji:
a) przestał spełniać warunki określone w art. 3 ust. 1, lub
b) podał nieprawdziwe informacje dotyczące danych wymaganych do wydania licencji wspólnotowej.
W myśl art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, każdemu przewoźnikowi zarobkowemu, o którym mowa w art. 1, zezwala się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, na wykonywanie usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych i usług okazjonalnych w zakresie przewozu autokarowego i autobusowego bez dyskryminacji ze względu na przynależność państwową lub miejsce siedziby, jeżeli:
a) jest on upoważniony w państwie członkowskim siedziby do wykonywania przewozów autokarowych i autobusowych w formie usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych lub usług okazjonalnych, zgodnie z warunkami dostępu do rynku określonymi w przepisach krajowych;
b) spełnia warunki określone zgodnie ze wspólnotowymi zasadami, dotyczącymi dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w transporcie krajowym i międzynarodowym.
Zgodnie z art. 4 ust. 6 ww. rozporządzenia, w przypadkach gdy warunki, o których mowa w art. 3 ust. 1, nie są spełnione, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby odmawiają wydania lub odnowienia licencji wspólnotowej, lub ją cofają, w drodze decyzji zawierającej uzasadnienie.
Ponadto, zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą cieszyć się dobrą reputacją.
W art. 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu, państwa członkowskie określają warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transportem muszą spełniać, aby zapewnić zgodnie z wymogiem dobrej reputacji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b. Przy określaniu, czy przedsiębiorca spełnił ten wymóg, państwa członkowskie uwzględniają postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie. Każde odniesienie w niniejszym artykule do wyroków skazujących, sankcji lub naruszeń obejmuje wyroki skazujące, sankcje lub naruszenia samego przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych osób określonych przez dane państwo członkowskie.
Z kolei stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Uzyskanie licencji zależne jest od spełnienia warunków określonych w art. 5 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d., przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.) oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku.
Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 u.t.d. licencji udziela się na pisemny wniosek przedsiębiorcy, który m.in. powinien zawierać oświadczenie o zamiarze zatrudnienia kierowców spełniających warunki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 lub w art. 6 ust. 1 pkt 2.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaakceptował stanowisko organu, że skarżąca nie spełniła warunków do posiadania licencji wspólnotowej, bowiem powierzyła wykonywanie przewozów w jej imieniu i na jej rzecz kierowcy [...], który został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu. Tym samym skarżąca naruszyła zasadę spełnienia wymogu posiadania dobrej reputacji i przestała spełniać warunki do posiadania licencji wspólnotowej określone w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009. Jednocześnie skarżąca, składając wniosek o udzielenie licencji, zobowiązana była do złożenia oświadczenia o zamiarze zatrudnienia kierowców, którzy nie byli karani za określone przestępstwa, w tym m.in. za przestępstwa umyślne przeciwko mieniu. Powyższy zamiar został jednak naruszony, bowiem skarżąca zatrudniła na stanowisku kierowcy osobę, która została skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, a tym samym skarżąca podała nieprawdziwe dane wymagane do uzyskania licencji. W konsekwencji zasadne było cofnięcie licencji wspólnotowej na podstawie art. 21 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji i Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W tym miejscu przypomnieć też trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2404/14 wskazał, iż chybione było stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu pierwszego wydanego w sprawie wyroku o naruszeniu przez organ art. 15 ust. 2 u.t.d. przez zaniechanie skierowania do skarżącej pisemnego ostrzeżenia przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wspomniane ostrzeżenie jest konieczne w przypadkach wymienionych w art. 15 ust. 2 u.t.d., przepis ten nie obejmuje sytuacji cofnięcia licencji z przyczyn określonych w art. 21 ust. 1 rozporządzenia 1073/2009. Stanowisko Sądu, że w prawie krajowym – ustawie o transporcie drogowym "(...) znajduje się jedynie uzupełnienie do przepisów rozporządzeń wspólnotowych poprzez wprowadzenie obowiązku wystosowania stosownego ostrzeżenia w przypadku zatrudnienia przez przedsiębiorców kierowców skazanych za umyślne przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku", zostało uznane za nietrafne. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że art. 15 ust. 2 u.t.d., stanowiący swego rodzaju wyjątek, należy rozumieć w ten sposób, iż ma on zastosowanie także w przypadku cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego, na podstawie innych przepisów, niż wymienione w powołanym przepisie. Wyliczenie zawarte w art. 15 ust. 2 u.t.d. stanowi katalog zamknięty, a w związku z tym stosowanie trybu określonego w powołanym przepisie jest ograniczone do wymienionych w nim przypadków.
Stosownie do dyspozycji art.190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę był związany wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia tego przepisu zmierza do podważenia wykładni dokonanej w tej sprawie przez Sąd II instancji, co w świetle zdania drugiego art. 190 p.p.s.a. jest niedopuszczalne.
Podsumowując stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd I instancji kontrola działalności administracji publicznej była prawidłowa, a podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty ocenić należało jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło