II GZ 124/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 694/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 15 września 2025 r. nr SKO.522.296.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie umorzenia kary pieniężnej za niezłożenie w terminie wniosku o rejestrację pojazdu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 694/25, odmówił wstrzymania wykonania objętego skargą [...] (skarżący) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (SKO) z dnia 15 września 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia kary pieniężnej za niezłożenie w terminie wniosku o rejestrację pojazdu. Orzekając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), WSA w Olsztynie wskazał, że skarżący nie uzasadnił wniosku i nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, w uzasadnieniu podnosząc, że wykonanie postanowienia SKO będzie skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego, naliczaniem kosztów egzekucyjnych, pogorszeniem jego sytuacji majątkowej, a ewentualny zwrot środków nie zrekompensuje zaistniałej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie – pomimo niepełnego uzasadnienia – odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, że objęte wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego) nie wykazuje cechy wykonalności, warunkującej możliwość rozważenia realizacji przesłanek materialnych, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Trzeba ponadto przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności) jest możliwe tylko wtedy, gdy we wniosku zostaną przedstawione i uprawdopodobnione szczególne okoliczności realizujące przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek wskazania i wykazania (co najmniej na poziomie wiarygodnego prawdopodobieństwa) tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności bezpośrednio związane z wykonaniem zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności) mogą zostać zakwalifikowane jako świadczące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe materialne przesłanki uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się zatem do takich – nadzwyczajnych ze swej istoty – okoliczności związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym zagrożeniu wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia lub inne formy rekompensaty, albo powstania nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu wyjątkowych działań lub po dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (por. np. postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 232/23; z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II GZ 194/23; z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 979/23; z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 41/24; z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GZ 170/24; z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II GZ 584/24; z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt II GZ 678/25). W tym sensie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady wykonywania ostatecznych aktów i czynności administracyjnych, co uzasadnia restryktywne wykładanie oraz stosowanie przepisów regulujących powyższą instytucję procesową. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że braki treściowe wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności) jako dotyczące materialnych przesłanek uwzględnienia wniosku nie są traktowane jako braki formalne podlegające uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienia NSA z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt II GZ 504/24; z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II GZ 586/24). Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do poszukiwania z urzędu w aktach sprawy informacji o okolicznościach uzasadniających uwzględnienie wniosku, jeżeli skarżący nie wskazał tych okoliczności i nie powołał się na określone (znajdujące się w aktach lub przedłożone sądowi do oceny) dokumenty potwierdzające zasadność wniosku. Ciężar konkretyzacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wskazania potwierdzających je okoliczności spoczywa bowiem na wnioskodawcy (zob. np. postanowienia NSA z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt II GZ 429/23; z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II GZ 329/23; z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GZ 170/24). Oceniając wniosek skarżącego przez pryzmat ustawowych przesłanek, Sąd I instancji – jakkolwiek pominął analizę zagadnienia dopuszczalności oceny zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – to jednak w dalszej części rozważań w sposób dostateczny wskazał na fakt, że skarżący nie dokonał konkretyzacji wniosku poprzez odwołanie się do zindywidualizowanych okoliczności świadczących o zajściu ryzyka, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji. ----------------------- 2