II GZ 402/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1060/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1060/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że [...] (dalej: skarżąca, spółka) w skardze na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. - zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżąca stwierdziła, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego przez elementy, które nie stanowią jej własności i za które nie ponosi odpowiedzialności. Nie wstrzymanie wykonania decyzji zmusi skarżącą do uiszczenia kary pieniężnej za nie swoje działania. WSA wskazując na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.) wyjaśnił, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Według Sądu I instancji spółka wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przywołała okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak jest więc podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Natomiast skarżąca we wniosku wskazała, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego przez elementy, które nie stanowią jej własności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Jednakże jak podkreślił WSA - na tym etapie sprawy Sąd nie bada argumentów podniesionych w skardze, odnoszących się do legalności zaskarżonej decyzji, a dokonuje jedynie oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jej wykonania. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 49 § 9 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wezwanie skarżącej do wskazania okoliczności uzasadniających wniosek pomimo, iż z treści uzasadnienia wydanego przez Sąd postanowienia należy wnioskować, iż Sąd uznał, że takowe okoliczności nie zostały w ogóle przez stronę powołane; 2) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie, iż powołanie się we wniosku na okoliczność, iż przedmiot decyzji nie stanowi własności skarżącej, nie uprawdopodabnia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i w konsekwencji niezasadne wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz 8 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo iż skarżąca uprawdopodobniła przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ponieważ skarżąca nie przywołała okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, bowiem skarżąca w uzasadnieniu zażalenia nie podważała prawidłowości przyjęcia, że to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. W judykaturze dominuje stanowisko, które NSA w niniejszej sprawie podziela, kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r. o sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r. o sygn. akt II FZ 338/07. Skoro postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2006 r. o sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FZ 65/04). W tym stanie rzeczy Sądowi I instancji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle przedstawionej wyżej wykładni tego przepisu brak wykazania okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - stanowi przeszkodę dla jego uwzględnienia. Ponadto rację ma Sąd I instancji, że nie był uprawniony do badania merytorycznej zasadności skargi na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia - Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 517/12). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska zaprezentowanego w zażaleniu, jakoby sąd miał obowiązek wezwać skarżącą na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia argumentacji wniosku. Wskazany przez stronę art. 49 p.p.s.a. dotyczy braków formalnych pisma, które skutkują niemożnością nadania mu dalszego biegu. Brak dokumentów źródłowych dotyczących wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji czy niewystarczające argumenty na poparcie tezy o spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - nie są tego rodzaju brakami (por. postanowienia NSA z dnia: 30 października 2018 r., sygn. akt II FZ 639/18; 12 października 2018 r., sygn. akt I OZ 937/18). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 4