II GZ 576/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 942/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 942/15, odmówił P. Sp. z o.o. we W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie z skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 20 marca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Wskazał, że choć skarżąca w argumentacji wniosku wskazała, iż na mocy 7 decyzji organów celnych zostały jej wymierzone kary pieniężne z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w łącznej kwocie 96.000 zł, to jednak informacja ta - w ocenie Sądu - nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Stwierdził, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych spółka nie przedłożyła, a jej twierdzenia o niestabilnej sytuacji finansowej i o tym, że nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, może prowadzić do zachwiania tej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności, są, zdaniem Sądu I instancji gołosłowne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając go w całości i składając równocześnie wniosek o jego zmianę w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. oraz art. 61 § 4 p.p.s.a. zmianę okoliczności, które uzasadniały odmowę udzielenia stronie ochrony tymczasowej polegającej na wstrzymaniu wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, w której w momencie orzekania w przedmiocie niniejszego środka odwoławczego nastąpiło już przedłożenie do akt sprawy dokumentów wskazujących na sytuację finansową strony oraz na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków. Spółka dołączyła do zażalenia rachunek zysków i strat za okres od 29 sierpnia 2013 r. – do 31 grudnia 2014 r., bilans na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz odpisy postanowień wszczynających postępowania z urzędu z tytułu nałożenia kar finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje zażalenie nie będąc związanym wskazanymi w nim podstawami. Art. 194 § 3 p.p.s.a. stanowi pełną regulację wymagań formalnych zażalenia. Skoro przepis ten nie przewiduje obowiązku wskazania podstaw zażalenia, to w postępowaniu zażaleniowym nie ma też zastosowania art. 174 p.p.s.a. i obowiązujące w postępowaniu inicjowanym skargą kasacyjną związanie Sądu granicami środka odwoławczego, w tym wskazaną podstawą prawną. Strona formułując pismo z dnia 7 lipca 2015 r. wskazała wyraźnie, że wnosi do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2015 r. Pismo wniesione zostało w trybie przewidzianym dla środka odwoławczego, wskazanym w pouczeniu doręczonym stronie wraz z odpisem powyższego postanowienia, z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenie, pomimo że została w nim również wskazana podstawa prawna żądania art. 61 § 4 p.p.s.a., która pozwala na zmianę lub uchylenie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w razie zmiany okoliczności, poza trybem odwoławczym - w wyniku wniosku strony. Jeżeli bowiem intencją strony byłoby niepoddanie zaskarżonego postanowienia kontroli instancyjnej, ale wyłącznie spowodowanie ponownego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na zmianę okoliczności, powinna ona wystąpić w tej sprawie ze stosownym wnioskiem do WSA we Wrocławiu, gdyż ten właśnie Sąd, nie zaś Naczelny Sąd Administracyjny byłby właściwy do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 210/13). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W sprawie Spółka mimo ciążącego na niej obowiązku, na etapie wydawania postanowienia przez Sąd I instancji nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został poparty dokumentami wspierającymi jej żądanie. Sąd I instancji w dacie orzekania nie mógł posłużyć się jakimkolwiek materiałem dowodowym w celu ustalenia sytuacji finansowej Spółki. Brak uprawdopodobnienia przez skarżącą wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uniemożliwił Sądowi ocenę wniosku. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia konkretnych argumentów wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, obowiązkiem sądu jest samodzielne poszukiwanie tych okoliczności. Lakoniczność wniosku i jego gołosłowność zostały należycie ocenione przez Sąd I instancji jako uzasadniające odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dopiero przy zażaleniu skarżąca załączyła rachunek zysków i strat za okres od 29 sierpnia 2013 r. – do 31 grudnia 2014 r., bilans na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz odpisy postanowień wszczynających postępowania z urzędu z tytułu nałożenia kar finansowych. Zażalenie nie mogło odnieść skutku, bowiem, co należy podkreślić, sąd kasacyjny bada zgodność z prawem działania sądu I instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny, a jak to już zostało powiedziane, skarżąca nie poparła wniosku żadną konkretną argumentacją. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami logiki oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji. Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 183/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10, z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 62/12, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 764/13). Natomiast, co już wyżej wskazano, oddalenie określonej treści wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. Zmiana okoliczności musi zostać również uprawdopodobniona przez stronę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.