II GZ 89/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1387/20 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2020 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Doroty Pawłowskiej w sprawie ze skargi M. P. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 91/19 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1387/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd I instancji, WSA) odrzucił zażalenie M. P. (dalej: skarżący) na postanowienie z dnia 28 grudnia 2020 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Doroty Pawłowskiej w sprawie ze skargi M. P. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 91/19 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 28 listopada 2020r., sygn. akt VI SA/Wa 1387/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek M. P. o wyłączenie sędziego WSA Doroty Pawłowskiej. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie, sposobie i terminie wniesienia zażalenia został doręczony skarżącemu w dniu 20 stycznia 2021 r. (k. 56 akt sądowych). Pismem z 22 lipca 2021 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący wniósł zażalenie po upływie terminu do jego wniesienia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, odpis postanowienia z 28 grudnia 2020 r. wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie, sposobie i terminie do wniesienia zażalenia został doręczony Skarżącemu w dniu 20 stycznia 2021 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 27 stycznia 2021 r. Tymczasem Skarżący złożył zażalenie w dniu 22 lipca 2021r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: - art. 49 § 2 p.p.s.a poprzez wadliwe uznanie że postanowienie z dnia 28 listopada 2020 zostało skarżącemu doręczone, gdzie skarżący nigdy nie otrzymał tego postanowienia, a zapoznał się z nim za pośrednictwem systemu teleinformatycznego sądu (elektroniczny dostęp do akt sprawy), a nie za pośrednictwem poczty; - art. 65 § 2 p.p.s.a poprzez naruszenie przez WSA w Warszawie przepisów o doręczeniach, tj. wadliwe doręczenie postanowienia z dnia 28 listopada 2020, doręczenie bez potwierdzenia odbioru, zatem sprzecznie z przepisami działu III rozdziału 4 p.p.s.a. - art. 299 § 2, 3 i 4 p.p.s.a. poprzez działanie sądu wbrew przepisom tj. niezgodne z prawem doręczanie pism stronie, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), poprzez nie wyczerpanie obowiązków w zakresie pouczenia o konieczności ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, szczególnie w sytuacji, gdy obowiązek wezwania (pouczenia) strony zamieszkałej za granicą do ustanowienia pełnomocnika; - art. 300 p.p.s.a poprzez niezastosowanie przepisu, w sytuacji, gdzie zachodziły ku temu podstawy; - art. 7 w zw. z art. 9 oraz 91 Konstytucji RP poprzez pominięcie przepisów Protokołu Końcowego Światowej Konwencji Pocztowej tj. art. VII (2) mówiącego, iż w odstępstwie postanowień art. 18 ust. 3 punkt 3 iż Zjednoczone Królestwo zastrzegło sobie prawo do nieprzyjmowania przychodzących potwierdzeń odbioru, zważywszy że Wielka Brytania nie oferuje potwierdzeń odbioru w obrocie wewnętrznym; - przepisów par. § 21 i 34 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. poz. 545) poprzez przyjęcie przez WSA w Warszawie że postanowienie zostało skarżącemu doręczone, w sytuacji, gdzie skarżący nigdy postanowienia nie doręczono; - art. 27 Konstytucji RP w zw. z art. 4(1) ustawy 7 października 1999 r. o języku polskim oraz art. 13 pkt 1 ustawy z 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawił argumenty na poparcie powyższych zarzutów oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nadto na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie VI SA/Wa 1387/20 z urzędu, gdyż w niniejszej sprawie zostało wydane orzeczenie kończące sprawę w sytuacji gdzie WSA odebrał prawo skarżącemu obrony swoich praw, poprzez odebranie skarżącemu prawa do zaskarżenia postanowienia z dnia 28.10.2020 do NSA, co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki wynikającej z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Równocześnie skarżący wniósł do NSA o wystąpienie do prezesa WSA w Warszawie poprzez wystosowanie wytyku sędziowskiego, w związku z nieprawidłowościami działania VI wydziału lub skierowania sędziów tego wydziału na szkolenie w zakresie doręczania przesyłek sądowych, gdyż w samej sprawie skarżącego jest to kolejne postępowanie, które skarżący musi kierować do NSA w zakresie wadliwości doręczeń przesyłek nadawanych przez VI wydział, a sędziowie tego wydziału ignorują postanowienia NSA wydawane w sprawie skarżącego dotyczące wadliwości doręczeń tego wydziału (NSA II GZ 336/19, II GZ 166/2, II GZ 241/21). Organ nie wniósł odpowiedzi na zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie wskazano w zażaleniu, że doszło w tej sprawie do naruszenia prawa, ponieważ sąd nie wykazał prawidłowego doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 28 grudnia 2020 r. oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego. Sposób doręczenia pism sądowych osobom fizycznym, tryb postępowania w przypadku gdy doręczyciel nie zastanie adresata, a także gdy pismo pomimo pozostawienia o nim informacji nie zostanie odebrane, regulują przepisy działu III rozdziału 4 p.p.s.a. Przepisy te przewidują, że dowodem, że doręczenie zostało dokonane zgodnie z przepisami, jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, które – w przypadku doręczenia przesyłki – powinno zawierać czytelny podpis i datę doręczenia przesyłki adresatowi. W razie zaś nieudanej próby doręczenia przesyłki – zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Informację o pozostawieniu przesyłki do odbioru umieszcza się również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. § 21 i 34 rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego; Dz. U. poz. 545). Stwierdzenie, że przesyłka została doręczona prawidłowo, wymaga zatem ustalenia, w jakim trybie i komu przesyłka została przekazana. Zdaniem NSA, skarżący słusznie podnosi, że takimi informacjami Sąd I instancji nie dysponował w przypadku przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 28 grudnia 2020 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. W aktach sprawy nie ma potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Z uzasadnienia postanowienia WSA nie wynika też expressis verbis na jakiej podstawie sąd przyjął doręczenie przesyłki skarżącemu. W aktach sprawy znajduje się jedynie wydruk ze strony prowadzonej przez Royal Mail (k. 56 akt sądowych) oraz ze strony Poczty Polskiej S.A. (k. 71). Z informacji tam zawartych nie wynika jednak, kto odebrał ww. przesyłkę i w jakim trybie została ona doręczona. Tymczasem, zdaniem NSA, informacje te są niezbędne do tego, aby uznać przesyłkę za prawidłowo doręczoną na podstawie p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia: 27 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 166/21; 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II GZ 478/21, 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II GZ 336/19, 8 października 2020 r., sygn. akt II GZ 285/20, orzeczenia są dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji NSA uznał, że Sąd I instancji nie wykazał podstaw umożliwiających przyjęcie, że postanowienie zostało skarżącemu prawidłowo doręczone. Z tego powodu należało uznać, że przedwczesne jest odrzucenie zażalenia na to postanowienie jako złożonego po upływie terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.