II OSK 1516/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-26

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Grzegorz Czerwiński, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o pozwolenie na budowę skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i obowiązkiem umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.?
Ratio decidendi
Cofnięcie wniosku o pozwolenie na budowę przez inwestora powoduje bezprzedmiotowość dalszego postępowania administracyjnego, które jest wszczynane wyłącznie na wniosek strony. W takiej sytuacji organ administracji jest obowiązany umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Przepis art. 105 § 2 K.p.a. nie ma zastosowania, gdy postępowanie może być wszczęte tylko na wniosek jednego podmiotu, który cofnął swój wniosek.
Stan faktyczny
Prezydent m.st. Warszawy odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Inwestor cofnął wniosek o pozwolenie na budowę, co spowodowało umorzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów o umorzeniu postępowania oraz naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1564/21 w sprawie ze skargi J. K. i A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 czerwca 2021 r. znak: 419/OPON/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1564/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. i A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 czerwca 2021 r., znak 419/OPON/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 1 marca 2021 r., nr 90/2021 na podstawie art. 35 ust. 3, art. 82 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020r., poz. 1333 ze zm.) i art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku H. S.A. w W. z 2 grudnia 2020 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w W.. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli współwłaściciele ulicy [...]: J. C., D. C., A. Ż., D. C.1, A. R., A. N., K. R., G. L., L. L., B. T. oraz J. K. i A. K.. W piśmie z 28 maja 2021r., inwestor cofnął wniosek o udzielenie ww. pozwolenia na budowę i wniósł o umorzenie postępowania wraz z decyzją organu I instancji nr 90/2021 z 1 marca 2021r. Po rozpatrzeniu ww. odwołań Wojewoda Mazowiecki decyzją z 9 czerwca 2021r. Nr 419/OPON/2021 na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta z dnia 1 marca 2021r., nr 90/2021 i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy powołał przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Następnie podkreślił, że na skutek wycofania wniosku, przestaje istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku prawno-administracyjnego, a organ prowadzący postępowanie, pozbawiony wniosku strony, nie może orzekać w sposób merytoryczny o żądaniu nieistniejącym. W przeciwnym razie zaistniałby przypadek, gdzie dalsze prowadzenie postępowania byłoby działaniem z urzędu, które w postępowaniach określonych jako wnioskowe, jest wyraźnie zakazane w art. 61 § 2 K.p.a. Zatem cofnięcie wniosku, z uwagi na brak żądania załatwienia sprawy wszczętej na wniosek, powoduje powstanie obiektywnej okoliczności bezprzedmiotowości postępowania. Zainteresowany podmiot ma prawo wycofać swoje żądanie do czasu zakończenia postępowania ostatecznym rozstrzygnięciem, którym w postępowaniu odwoławczym jest decyzja drugiej instancji. Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło wniosku inwestora z 2 grudnia 2020 r. o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w W.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, inwestor, w piśmie z 28 maja 2021 r. wycofał powyższy wniosek dotyczący decyzji Prezydenta Nr 90/2021 z 1 marca 2021 r. Następnie Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W ocenie Wojewody, cofnięcie wniosku o pozwolenie na budowę, spowodowało obiektywną bezprzedmiotowość postępowania i winno skutkować jego umorzeniem. Okoliczność ta, zdaniem organu odwoławczego, obligowała do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji. Skargę do Sądu na opisaną wyżej decyzję Wojewody wnieśli J. K. i A. K. podnosząc zarzuty naruszenia: ─ art. 105 § 1 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy; ─ art. 105 § 2 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy; ─ art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także poprzez uniemożliwienie stronom postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; ─ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez sprzeczność podstawy prawnej rozstrzygnięcia z jego sentencją. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1564/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. i A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 czerwca 2021 r., znak 419/OPON/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania . W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że istota sprawy, sprowadza się do oceny prawidłowości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu podstawy umorzenia postępowania. Bezspornym jest, że postępowanie w niniejszej sprawie, toczyło się na skutek wniosku inwestora z dnia 2 grudnia 2020 r. Inwestor pismem z dnia 28 maja 2021 r., którego treść zacytowana została także w skardze, zwrócił się do organu o "wycofanie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę i tym samym umorzenie postępowania wraz z decyzją nr 90/2021 z dnia 01.03.2021 r." Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania skutkować musi jego umorzeniem. Sąd nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżących, że inwestor w rzeczywistości nie wycofał wniosku, ponieważ zarówno dotychczasowy przebieg postępowania, jak również fakt złożenia przez niego w dniu 26 marca 2021 r., kolejnego trzeciego wniosku o pozwolenie na budowę tożsamego obiektu, wskazuje w istocie na kontynuację postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Rozumiejąc oczekiwania skarżących dotyczące definitywnego merytorycznego zakończenia sprawy w ramach jednego postępowania, Sąd wskazał, że każde z nich zainicjowane przez inwestora, musi być odrębnie oceniane. W niniejszej sprawie zapoczątkowanej wnioskiem z dnia 2 grudnia 2020 r., nie budzące wątpliwości cofnięcie wniosku o pozwolenie na budowę, spowodowało obiektywną bezprzedmiotowość postępowania i musiało skutkować jego umorzeniem. Postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego inwestora. ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 8/17). Nie ulega przy tym wątpliwości, że cofnięcie takiego wniosku przez inwestora jest dopuszczalne. Żaden przepis szczególny nie wyłącza, ani nie ogranicza dopuszczalności odwoływania (cofania) wniosków o pozwolenie na budowę. Z kolei cofnięcie wniosku o pozwolenie na budowę skutkuje bezprzedmiotowością dalszego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia takiego pozwolenia, a w konsekwencji koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Powyższy pogląd, znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. W wyroku z 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 394/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego jest równoznaczne z brakiem żądania uprawnionego podmiotu do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, co oznacza, że przedmiot postępowania, oznaczony we wniosku, przestaje istnieć. Inaczej rzecz ujmując, z chwilą cofnięcia wniosku odpada jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot), co obliguje organ do umorzenia postępowania (tzw. obiektywna konieczność umorzenia postępowania) na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla jakich doszło do cofnięcia wniosku. Natomiast art. 105 § 2 K.p.a., (który powinien być zastosowany zdaniem skarżących), ma zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone także z urzędu, a w przypadku postępowań prowadzonych tylko na wniosek - wyłącznie wówczas, gdy wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez więcej niż jeden podmiot, a sprzeciw pochodzi od jednego z pozostałych wnioskodawców. Jeżeli bowiem jedyny wnioskodawca cofa wniosek i wnosi o umorzenie postępowania, które może być wszczęte i prowadzone tylko na wniosek, to wówczas ma zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a., tj. zachodzi obiektywna przeszkoda - brak wniosku - do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego i musi być ono umorzone (M. Kotulski, Kilka uwag o sposobach zakończenia postępowania administracyjnego, Casus 2008, nr 1, s. 38). Taka sytuacja nie występuje w rozpoznawanej sprawie, bowiem postępowanie wszczęte zostało wyłącznie na wniosek inwestora, zaś podstawowym warunkiem zastosowania przepisu art. 105 § 2 K.p.a., jest wystąpienie o umorzenie postępowania przez stronę, która żądała jego wszczęcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 198/21). Nie został zatem naruszony zarówno art. 105 § 1 K.p.a., jak również art. 105 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 10 § 1 K.p.a. Niepowiadomienie skarżących o złożeniu przez inwestora oświadczenia o wycofaniu wniosku o pozwolenie na budowę, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Ewentualne uwagi skarżących co do tego wniosku nie mogły bowiem odnieść żadnego skutku. Decyzja umarzająca postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie daje inwestorowi żadnych uprawnień w zakresie realizacji inwestycji budowlanej, a tym samym decyzja taka nie może naruszać żadnych uprawnień skarżących, wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Poza zakresem niniejszego postępowania pozostają także zarzuty skarżących dotyczące innych postępowań toczących się z wniosku tego samego inwestora, a także wydanych w tych postępowaniach decyzji administracyjnych, nawet jeśli inwestycje te są tożsame i planowane są na tych samych działkach. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu, jest bowiem wyłącznie decyzja umarzająca postępowanie z powodu cofnięcia wniosku przez inwestora. Zatem w toku niniejszego postępowania Sąd nie był uprawniony do badania legalności decyzji wydanych w innych postępowaniach, dotyczących innych wniosków inwestora. Sąd nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Wskazanie w sentencji decyzji Wojewody art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., traktować należy wyłącznie w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, a więc widocznego, niezamierzonego i niewłaściwego użycia cyfr składających się na podstawę prawną rozstrzygnięcia. W realiach rozpoznawanej sprawy, omyłka ta jest oczywista, co wynika także z jej porównania z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Ewidentnie bowiem jak wynika z sentencji decyzji, jej przedmiotem jest umorzenie postępowania organu I instancji, a nie postępowania odwoławczego. Wynika to także z końcowego zdania uzasadnienia decyzji, gdzie wyraźnie mowa jest o postępowaniu "przed Prezydentem m. st. Warszawy". Ponadto w uzasadnieniu decyzji, wprost wskazany jest art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiący w istocie podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia i nie ma wątpliwości, że ten właśnie przepis został zastosowany. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wnieśli J. K. i A. K. podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cofnięcie wniosku o pozwolenie na budowę skutkuje bezprzedmiotowością dalszego postępowania, a w konsekwencji koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., podczas gdy art. 105 § 1 K.p.a. nie wprowadza automatycznej zależności pomiędzy cofnięciem wniosku a zaistnieniem bezprzedmiotowości postępowania, a wymaga ustalenia bezprzedmiotowości postępowania oraz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do przyjęcia, że postępowanie jest bezprzedmiotowe; 2. art. 105 § 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 105 § 2 K.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone z także urzędu, a w przypadku postępowań prowadzonych tylko na wniosek - wyłącznie wówczas, gdy wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez więcej niż jeden podmiot, a sprzeciw pochodzi od jednego z pozostałych wnioskodawców, podczas gdy z ww. regulacji nie wynika taka zależność, a w konsekwencji niezastosowanie ww. regulacji do stanu faktycznego niniejszej sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do przyjęcia, że organ nie był zobowiązany do dokonania ustaleń wskazanych w art. 105 § 2 K.p.a., tj. braku sprzeciwu innych stron postępowania, do których organ musi się zwrócić o zajęcie wyraźnego stanowiska oraz zbadania, czy umorzenie postępowania nie naruszy interesu społecznego; 3. art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r, poz. 1805 ze zm.) w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego, w tym błędne przyjęcie, że poza zakresem niniejszego postępowania pozostają zarzuty skarżących dotyczące innych postępowań toczących się z wniosku tego samego inwestora, a także wydanych w tych postępowaniach decyzji administracyjnych, nawet jeżeli inwestycje te są tożsame i planowane na tych samych działkach; 4. art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty orzekania a nie z daty wydania zaskarżonej decyzji Wojewody podlegającej kontroli Sądu, w tym błędne przyjęcie, że decyzja umarzająca postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie daje inwestorowi żadnych uprawnień w zakresie realizacji inwestycji budowlanej, a tym samym decyzja taka nie może naruszać żadnych uprawnień skarżących wynikających z przepisów Prawa budowlanego; 5. art. 133 § 1 P.p.s.a. zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z pominięciem istotnych okoliczności wynikających z akt sprawy, w szczególności pominięcie okoliczności, iż oświadczenie inwestora o cofnięciu wniosku zostało złożone 28 maja 2021 r. i poprzedzało go złożenie w dniu 26 marca 2021 r. trzeciego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dla tożsamej inwestycji na tym samym terenie, co powoduje, że inwestor nie odwołał (cofnął) żądania udzielenia pozwolenia na budowę dla tej samej inwestycji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na tym samym terenie; 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody, w sytuacji w której decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego; 7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody, w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem WSA nie uchylił decyzji Wojewody pomimo ww. błędów organu; 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody, w sytuacji w której decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez sprzeczność podstawy prawnej rozstrzygnięcia decyzji z jego sentencją, co miało istotny |wpływ na wynik sprawy, bowiem WSA przyjął, że mamy do czynienia z oczywistą omyłką pisarską. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżących kasacyjnie potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. K. i J. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że istotną sprawy było ustalenie, czy zaistniały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przedstawił szczegółową argumentację potwierdzającą fakt zaistnienia tych przesłanek. Argumentację tę należy w pełni podzielić. Można jedynie po raz kolejny stwierdzić, że postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę może toczyć się wyłącznie z wniosku inwestora i nie może być wszczęte przez organy administracji z urzędu. Nie może też być kontynuowane przez organy administracji w sytuacji, gdy wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został cofnięty, gdyż postępowanie po cofnięciu wniosku przekształciłoby się w postępowanie prowadzane z urzędu. Inwestor może cofnąć wniosek o wydanie pozwolenia na budową na każdym etapie postępowania administracyjnego, to jest aż do chwili gdy w zainicjowanej przez niego sprawie zapadnie ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2024 r., sygn.. akt II OSK 2227/23 "Cofnięcie przez stronę żądania wszczęcia postępowania, które to postępowanie może zostać wszczęte wyłącznie na żądanie (wniosek) strony, skutkuje bezprzedmiotowością dalszego postępowania, a w konsekwencji - obowiązkiem organu umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do elementów konstrukcyjnych przedmiotu sprawy administracyjnej zaliczyć należy także wolę uprawnionego podmiotu, o ile ustawodawca łączy z nią istnienie postępowania." Pogląd ten ma zastosowanie również w niniejszej sprawie. Art. 105 § 2 K.p.a. w rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawie nie miał zastosowania, a tym samym nie mógł zostać naruszony ani przez organ administracji ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Przepis ten mógłby mieć zastosowanie wówczas, gdyby inwestor nie wycofał wniosku o wydanie pozwolenia na budowę a mimo to wystąpił o umorzenie toczącego się postępowania. W takim przypadku umorzenie postępowania nie następuje z powodu jego bezprzedmiotowości tylko na skutek uwzględnienia wniosku strony. W niniejszej sprawie zaś inwestor wycofał wniosek o wydanie pozwolenia na budowę co w efekcie skutkowało tym, że przestał istnieć przedmiot postępowania. Podstawą umorzenia postępowania więc w tej sytuacji był art. 105 § 1 K.p.a. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. stwierdzić należy, że jest on pozbawiony podstaw. Z art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro przepis stanowi, że "sąd może" przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, a nie, że "sąd ma obowiązek", to nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji z urzędu dowodu z dokumentu nie może być uznane za naruszenie ww. przepisu. Sąd administracyjny rozpoznając skargę dokonuje oceny decyzji wydanej w określonej sprawie. W niniejszym postępowaniu była to decyzja o umorzeniu postępowania. Wszelkie fakty niezbędne do dokonania oceny prawidłowości tej decyzji znajdowały się w aktach sprawy. W konsekwencji zbędnym było prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w tym także zapoznawanie się przez Sąd I instancji z dowodami zebranymi w innych postępowaniach inicjowanych przez inwestora. Istotą decyzji o umorzeniu postępowania jest zapobieżenie zbędnym na danym etapie sprawy czynnościom procesowym organu lub zakończenie postępowania bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia z powodów przewidzianych prawem (np. śmierć strony postępowania, nieistnienie przedmiotu sprawy). Organ wówczas nie rozważa zastosowania przepisów prawa materialnego bowiem uniemożliwiają to względy procesowe. Wobec tego, decyzji o umorzeniu ani nie można przypisywać zdolności tworzenia stanu rzeczy osądzonej ani zdolności do unicestwiania obiektywnie istniejącej kompetencji organu do załatwienia sprawy. Zatem pomimo jej istnienia w obrocie prawnym właściwy organ może zadecydować o podjęciu postępowania na nowo jeśli okoliczności sprawy uzasadniają kompetencję tegoż organu do prowadzenia postępowania w danej sprawie (wyrok NSA z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1902/24). Pogląd wyrażony w tym wyroku należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Inwestor może składać wielokrotnie wnioski o wydanie pozwolenia na budowę i wnioski te cofać. Jeśli w wyniku cofnięcia wniosku postępowanie zostało umorzone inwestor może również złożyć ponownie identyczny wniosek. Jest to prawo inwestora, z którego inwestor korzysta. Aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają dla inwestora żadnych ograniczeń w tej kwestii. Za bezzasadny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody, w sytuacji w której decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Po pierwsze, w zarzucie nie wskazano jaki przepis prawa materialnego miałby zostać naruszony. Tym samym merytoryczne odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu jest niemożliwe. Po drugie, ponownie stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie organu administracji o umorzeniu postępowania jest rozstrzygnięciem, w którym organ nie stosuje przepisów prawa materialnego, tylko przepisy K.p.a. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10' § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. W sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, a tym samym wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia przez organ administracji nie może być uznane za rozstrzygnięcie naruszające prawo. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. stwierdzić należy, że kwestia ta była przedmiotem analizy dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stanowisko wyrażone przez ten Sąd, że wskazanie tego przepisu należy traktować w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej uznać należy za prawidłowe. Ponowne przytaczanie argumentacji wskazanej przez Sąd I instancji jest w tej sytuacji niecelowe. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło