II OSK 1923/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-26

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Anna Łuczaj, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając chorobę zawodową, jest związany opinią lekarską, nawet jeśli strona kwestionuje jej prawidłowość i domaga się dodatkowych badań lub opinii innych placówek medycznych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej w kwestii rozpoznania choroby zawodowej, o ile zostało ono wydane z zachowaniem wymogów formalnych. Kwestionowanie przez stronę wyników badań lub domaganie się dodatkowych opinii nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli orzeczenie lekarskie jest jasne i nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Sąd podkreślił również, że nawet współistnienie czynników pozazawodowych nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego między chorobą a pracą w warunkach narażenia, jeśli związek ten można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. S.A. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika B. Z. (trwały odbiorczy ubytek słuchu spowodowany hałasem). Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego dotyczącego stanowisk pracy, poziomu hałasu i wpływu wieku na ubytek słuchu, a także nieustalenie wielkości ubytku słuchu od zakończenia pracy. Organy obu instancji oraz WSA uznały, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a orzeczenie lekarskie jest wiążące.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1052/15 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt IV SA/Po 1052/15, oddalił skargę P. "K." S.A. w K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr 18/2015, działając na podstawie art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2014r. poz. 1502 ze zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367) oraz art. 104 i 107 §1 r. k.p.a. stwierdził u B. Z. chorobę zawodową: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł na wystawionym przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu - Ośrodek w K. orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o rozpoznaniu u B. Z. rozpoznano: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo- nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe-61,7 dB, ucho lewe- 61,7 dB, próba SiSi (1 kHz) ucho prawe-0%, ucho lewe-0%; (2 kHz) ucho prawe - 65%, ucho lewe-0%, audiometria impedancyjna tympanogram typu A, objaw Metza dodatni, oraz na ocenie narażenia zawodowego stwierdzającej pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. P. K. S.A. odwołała się od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie: § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u B. Z. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego; art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do wszystkich stanowisk na których faktycznie pracował B. Z.; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach na których faktycznie pracował B. Z. w ochronnikach słuchu; nieustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej do dnia wydania zaskarżonej decyzji; nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej w szczególności z okresu zatrudnienia w P. K. S.A. na okoliczność wykonanych badań słuchu; naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niewystąpienie o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenie bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji, gdy u B. Z. nie została ustalona wielkość ubytku słuchu od dnia zaprzestania pracy zawodowej do dnia wydania zaskarżonej decyzji i nie został wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu. Ponadto, zdaniem odwołującej się, badanie słuchu nie było przeprowadzone tzw. "metodą obiektywną" w sytuacji, gdy w czasie zatrudnienia w Spółce wyniki badań słuchu znacznie odbiegają od wyników badań wykonanych przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. - nie jest możliwa tak duża różnica słuchu w tak krótkim okresie czasu a w szczególności po zakończeniu zatrudnienia. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] października 2015 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy stwierdził, że B. Z. w okresie zatrudnienia w P. K. S.A. pracował w narażeniu na hałas, w tym hałas ponadnormatywny, co potwierdzają wyniki pomiarów natężenia hałasu. Wobec powyższego kwestia narażenia zawodowego na czynnik szkodliwy jest bezsporna i nie wymaga uzupełnienia. W opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia sformułowano natomiast jednoznaczne wnioski o rozpoznaniu u B. Z. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych ww. rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. Skargą P. K. S.A. w K. zaskarżyła powyższą decyzję domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. W skardze powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku podkreślił, że poza sporem jest, iż u B. Z. stwierdzono schorzenie: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe – 61,7 dB, ucho lewe – 61,7 dB, próba SiSi (1 kHz) ucho prawe – 0%m ucho lewe – 0%; (2 kHz) ucho prawe – 65 %, ucho lewe – 0%, audiometria impedancyjna tympanogram typu A, objaw Metza dodatni. Powyższe schorzenie ujęte jest pod pozycją 21 załącznika stanowiącego wykaz chorób zawodowych. W toku postępowania organy inspekcji sanitarnej ustaliły też, że B. Z. był zatrudniony w skarżącej spółce od [...] stycznia 1983 r. do [...] grudnia 1984 r. na stanowisku spawacza i od [...] stycznia 1985 do [...] maja 2013 r. na stanowisku starszego palacza. Zatrudnienie uczestnika trwało do [...] maja 2013 r., który miał wówczas 60 lat. Zgłoszenie choroby zawodowej nastąpiło 23 marca 2015 r., a postępowanie wszczęto 26 marca 2015 r. Na żądanie organów inspekcji sanitarnej skarżąca przedstawiła kartoteki BHP z których wynikało, że pracownik był badany profilaktycznie zarówno przez lekarza medycyny jak i psychologa. Z karty oceny narażenia zawodowego dostarczonej przez skarżącą i zaświadczenia znajdującego się na k. 67-68 akt adm. wynika, że pracownik pracował w narażeniu na hałas, przy czym badania były przeprowadzane u skarżącej w okresach wykazanych w decyzji organu I instancji: w okresie od 1986 r. do 2012 r. W świetle powyższych ustaleń poczynionych w oparciu o dokumentację dostarczoną przez skarżącą niezrozumiałym jest w ocenie Sądu zarzut, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w odniesieniu do wszystkich stanowisk na których pracował B. Z., jak i ten, że nie przeprowadzono badań odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach na których faktycznie on pracował. Należy zdaniem Sądu zauważyć, że to na skarżącej spoczywał obowiązek dostarczenia pełnej dokumentacji pracownika w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a mimo zarzutu, że organy nie przeprowadziły dowodu z dokumentacji medycznej z okresu zatrudnienia pracownika zarówno na etapie odwołania jak i skargi skarżąca nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów poza zgromadzonymi przez organy inspekcji sanitarnej i dostarczonymi przez skarżącą. Wydane w kontrolowanej sprawie orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany bowiem nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego, a postępowanie organów, w ocenie Sądu, w niczym nie uchybia przepisom art. 7 i 77 k.p.a. Chybiony jest również, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 84 k.p.a. i zaniechanie przez organy ponownego badania medycznego byłego pracownika przez inną jednostkę medyczną. Rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przewiduje udział jednostki orzeczniczej II stopnia wówczas, gdy treść orzeczenia lekarskiego kwestionuje pracownik (były pracownik), bądź z inicjatywy organu I instancji, gdy ten uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1, jest niewystarczający. W kontrolowanej sprawie organ oceniał 30-letnią pracę związaną z narażeniem zawodowym na hałas oraz dysponował jednoznacznym orzeczeniem lekarskim nr [...] zawierającym prawidłowe uzasadnienie. Chybiony jest również w ocenie Sądu zarzut, że organy nie ustaliły wpływu wieku na ubytek słuchu u B. Z.. Uczestnik zakończył pracę mając 60 lat, a stwierdzony ubytek słuchu stwierdzono w wieku 62 lat. Sąd podkreślił, że współistnienie czynników pozazawodowych (w kontrolowanym przypadku wiek) przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym występującym przez kilkadziesiąt lat pracy, nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Zdaniem Sądu dokonana przez ograny ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcia zasługują na akceptację. Skargą kasacyjną P. K. S.A. w K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie uwzględnienie zarzutów że: a) zaskarżona decyzja naruszała § 8 ust.1, ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r., poz. 1367) poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u B. Z. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, b) zaskarżona decyzja naruszyła art. 7 i 77 k.p.a. poprzez: nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy na których faktycznie pracował B. Z.; nie przeprowadzenie postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach na których faktycznie pracował B. Z. w ochronnikach słuchu; nie ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej przez B. Z. do dnia wydania zaskarżonej decyzji; nie przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej B. Z. znajdującej się w Zakładzie Opieki Zdrowotnej i Medycyny Pracy "M." Sp. z o.o. w K. na okoliczność wykonanych badań słuchu w sytuacji, gdy w maju 2013 r. ubytek słuchu u B. Z. wynosił dla ucha prawego 63,33dB a dla ucha lewego 66,66dB natomiast Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. w orzeczeniu z dnia [...].07.2015 r. ustaliło ubytek słuchu dla ucha prawego 61,7dB a dla ucha lewego 61,7dB, c) zaskarżona decyzja naruszyła art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie wystąpienie o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji, gdy u B. Z. nie została ustalona wielkość ubytku słuchu od dnia zakończenia pracy zawodowej do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Nie został także wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu. Ponadto badanie słuchu nie było przeprowadzone tzw. "metodą obiektywną" w sytuacji gdy w czasie zatrudnienia B. Z. w P. K. S.A wyniki badań słuchu znacznie odbiegają od wyników badań wykonanych przez WielkopolskieCentrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K., a poprawa słuchu po ustaniu zatrudnienia nie jest możliwa przy chorobie zawodowej. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. Z. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r., poz. 1367) jak również art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym – wbrew zarzutom strony skarżącej - ustaliły okoliczności dotyczące okresów zatrudnienia pracownika i wykonywania pracy w narażeniu zawodowym. Stan faktyczny sprawy odzwierciedla przeprowadzone przez organy postępowanie w zakresie narażenia na powstanie choroby zawodowej i jej rozpoznania przez właściwą jednostkę medyczną. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały zgromadzone i dołączone do akt sprawy dokumenty niezbędne do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w oparciu o całość akt administracyjnych i doszedł do prawidłowego wniosku, że organy administracji publicznej wyjaśniły należycie okoliczności istotne dla rozpatrzenia tej sprawy. Za chorobę zawodową - jak stanowi art. 235¹ Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367). Podkreślić należy, iż ustawodawca w art. 235¹ Kodeksu pracy wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - LEX nr 1216762 ). Na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w styczności z hałasem przekraczającym dopuszczalne normy /NDN/. Dopuszczalne normy hałasu wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom hałasu, a więc określają takie natężenie hałasu, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy /NDN/. Przekroczenie tych norm wywołuje ten skutek, że pracownik winien być odsunięty od zatrudnienia w takich warunkach z uwagi na zwiększone, niedopuszczalne narażenie na powstanie choroby. Jednocześnie jednak wykonywanie pracy w narażeniu na hałas poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza wykonywania zatrudnienia w bezpiecznym środowisku pracy bez narażenia na uszkodzenie narządu słuchu. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28 ). Okoliczność zatem, iż pracownik nie był narażony na ponadnormatywny hałas nie jest równoznaczne z tym, że nie był narażony na hałas i nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu. Z tych przyczyn pozbawione zasadności są twierdzenia skarżącej Spółki o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach, na których B. Z. pracował w ochronnikach słuchu, ustalenia w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej do dnia wydania tej decyzji, jak też wyjaśnienia wpływu wieku na ubytek słuchu i nieuwzględnienia dodatkowej dokumentacji medycznej. Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA /1982 /1/33 ). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana /wyłącznie/ przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, Ośrodek w K. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lipca 2015r. stwierdził wieloletnie wykonywanie pracy w warunkach narażenia zawodowego na hałas - w tym okresowo na hałas ponadnormatywny - i rozpoznał chorobę zawodową narządu słuchu wymienioną pod poz. 21 załącznika rozporządzenia - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Rozpoznanie to wydano m.in. w oparciu o przeprowadzone badania audiologiczne, obejmujące audiometrię tonalną progową i nadprogową, audiometrię impedancyjną, która wykazała obustronny trwały odbiorczy ubytek typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe 61,7 dB, ucho lewe 61,7 dB; próba SiSi (1kHz) ucho prawe - 0 %, ucho lewe – 0%; (2kHz) ucho prawe - 65 %, ucho lewe – 0%. Uprawniona jednostka orzecznicza wskazała, że podstawą rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu jest stwierdzenie obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. W orzeczeniu lekarskim jednoznacznie przyjęto zawodową etiologię uszkodzenia słuchu i istnienie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przypomnieć należy, iż rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. akt II OSK 1567/13 – CBOSA; z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., I SA 225/98, LEX nr 45827). Generalną zasadą postępowania w sprawie chorób zawodowych jest to, aby jednostki medyczne wydawały orzeczenia posiadając wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może – stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Sąd pierwszej instancji zasadnie podkreślił, iż w niniejszej sprawie jednostka medyczna dysponowała oceną narażenia zawodowego skarżącego, z której wynikał rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącego na zajmowanych stanowiskach pracy i organy inspekcji sanitarnej prawidłowo oparły rozstrzygnięcie na wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim. Zgodnie z § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wskazanych w § 6 ust. 5 pkt 1-5. W niniejszej sprawie jednostki medyczne dysponowały dostateczną dokumentacją i nie zwróciły się o jej uzupełnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie lekarskie, którym dysponowały organy obu instancji, zawiera elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić należy, że rozpoznana choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy ( narażeniem zawodowym) – tak jak tego wymaga art. 235¹ Kodeksu pracy. Trzeba podkreślić, że o wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego nie decyduje tylko obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej nie mogą skutecznie poddać w wątpliwość wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego. Zaznaczyć należy, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się, w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej. Jak podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną ( bądź wspólnie z innymi ) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, Pr. Pracy 2000/11/37, z dnia 8 czerwca 2001r., I SA 1780/00, LEX nr 77662, z dnia 18 sierpnia 1998, I SA 823/98, LEX nr 45821). Z powyższych względów należy uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło