II OSK 2105/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-24
Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska – Górnikiewicz, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), może zostać odrzucony na wstępnym etapie postępowania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przymiotu strony?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie może zostać odrzucony na wstępnym etapie postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) jedynie na podstawie oceny, czy wnioskodawca był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Taka ocena może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych, lub gdy brak podstaw do wznowienia wynika w sposób oczywisty z twierdzeń wnioskodawcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie budynku inwentarskiego. M. F. złożył wniosek o wznowienie, twierdząc, że był stroną postępowania, ale został pominięty. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że M. F. nie jest stroną, ponieważ jego działki nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, uznając, że organy błędnie oceniły przymiot strony na wstępnym etapie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. K. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 107/10 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. K. na rzecz M. F. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II OSK 2105 / 10
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi M. F. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu swego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Wójt Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku M. F., decyzją z dnia [...] października 2009 r. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., ustalającą na wniosek K. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie budynku inwentarskiego po pożarze, w istniejącej fermie tuczu brojlerów na działce nr [...], położonej w miejscowości [...] gm. K. M. F. w dniu 12 września 2009 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją, podnosząc, że mimo, iż jest jego stroną, to nie brał w nim udziału. Organ I instancji wskazując na treść art. 28 k.p.a., podkreślił, że aby stać się stroną należy wykazać, że planowana inwestycja narusza interes prawny wnioskodawcy. Działka M. F. nie przylega do działki, na której ustalono warunki zabudowy na odbudowę kurnika, a w związku z tym nie został on uznany za stronę. Nadto decyzja na odbudowę kurnika nie dotyczy nowej inwestycji, lecz przywrócenia stanu poprzedniego i z tej przyczyny nie narusza interesu prawnego osób trzecich. Powyższe oznaczało, w ocenie organu, brak postaw do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. F. wniósł o jej uchylenie, wskazując, iż stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy są nie tylko właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości mających wspólną granicę z nieruchomością, dla której ma być wydana taka decyzja, ale również właściciele nieruchomości położonych dalej, na które będzie oddziaływać inwestycja wytwarzająca szkodliwe dla środowiska odpady i powodująca powstawanie fetoru. Jak stwierdził dalej, jedna z jego działek nr [...] bezpośrednio graniczy z planowaną inwestycją obejmującą działki nr [...] i [...], zatem z uwagi chociażby na bezpośrednie sąsiedztwo działki [...] z działką [...] jest stroną postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego kontrolowana decyzja nie naruszała prawa. Ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy dotyczy odbudowy budynku znajdującego się wyłącznie w granicach działki nr [...], z którą nie graniczy żadna z nieruchomości należących do M. F. Tym samym zasadnym była odmowa wznowienia postępowania, a zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. uznano za nietrafny. Skoro zaś brak jest przesłanek do uznania odwołującego za stronę w przedmiotowej sprawie, to konsekwencją tego ustalenia jest odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
W skardze na powyższą decyzję M. F. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im niesłuszne przyjęcie, iż nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do występowania w charakterze strony. Na istnienie tego interesu zdaniem skarżącego wskazują przepisy art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 36 ust. 1 i ust. 2 i art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.- zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Za istnieniem tego interesu przemawiają również przepisy art. 5 ust. 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 20 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr.207 poz. 2016 z późn. zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) w zw. z art. 135 i art. 136 ustawy Prawo ochrony środowiska, a także art. 140 Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając powyższą skargę uwzględnił ją, ale z innych powodów, aniżeli te które zostały w niej podniesione. W ocenie Sądu decyzje organów obu instancji naruszają przepisy prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd pierwszej instancji uznał, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a taką jednoznacznie wskazuje wniosek skarżącego, a nadto zawiera stwierdzenie, że składający podanie o wznowienie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia. To z kolei powinno nastąpić po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu. W tym zakresie Sąd pierwszej odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym utrwalony jest pogląd, że w przypadku, gdy żądanie wznowienia postępowania oparte jest na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. decyzja o odmowie wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. nie może opierać się na ocenie, czy wnoszący podanie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Ocena ta dokonana być może tylko w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, a więc dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na postawie art. 149 § 1 k.p.a.
W rozpoznanej sprawie, zdaniem Sądu organy błędnie przyjęły, że badanie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i ocena przymiotu strony może nastąpić we wstępnym etapie postępowania, a w konsekwencji z naruszeniem powołanych przepisów odmówiły wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W takiej sytuacji organy obowiązane były przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. i wydać jedną z decyzji określonych w art. 151 § 1 k.p.a.
Sąd nie podzielił również poglądów organu odwoławczego, które stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji, co do tego, że tylko inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z działką objętą decyzją o warunkach zabudowy mają w takim postępowaniu przymiot strony. Odwołując się do aktualnego orzecznictwa Sąd stwierdził, że stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowania w sprawie warunków zabudowy, ale również właściciel lub użytkownik wieczysty innej działki w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ prowadzący, więc postępowanie w sprawie warunków zabudowy powinien zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Zakres tego oddziaływania pozwoli na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie. Skrajnie wąskie wyznaczanie przez organy administracji kręgu stron postępowania w sprawie warunków zabudowy jest sprzeczne z art. 61 w związku z art. 54 pkt 2 lit. d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w związku z art. 28 k.p.a. Krąg stron postępowania w sprawie warunków zabudowy nie jest ograniczony wyłącznie do właścicieli (użytkowników wieczystych) działek mających wspólną granicę z działką, której dotyczyć ma decyzja o warunkach zabudowy. Instrumentem prawnym służącym ochronie sąsiadów inwestora jest w szczególności "obszar analizowany".
Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają przepisy art. 149 § 2 i 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do odmowy wznowienia postępowania w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw. Powodowało to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).
Sąd wskazał też, że rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji obowiązany jest zbadać, z uwzględnieniem powyższych uwag, czy skarżący posiadał interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. W tym celu organ winien przeprowadzić postępowanie w zakresie wynikającym z art. 149 § 2 k.p.a. (po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania) i zakończyć je jedną z decyzji określonych w art. 151 k.p.a. Badając ten interes prawny skarżącego, organ powinien mieć na względzie, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonych w obszarze analizowanym.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak na wstępie. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na wniosek skarżącego w oparciu o art. 209 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz przepisy § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. K., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe
zastosowanie, tj. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż ze wskazanych artykułów wynika, że M. F. przysługuje atrybut strony w postępowaniu o wznowienie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy podczas, gdy z brzmienia wskazanych przepisów powyższe nie wynika;
2. rażące naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a. art. 151 p.p.s.a. polegające na dokonaniu błędnego ustalenia, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie oraz poprzedzająca ją decyzja Wójt Gminy K. zostały wydane z naruszeniem art. 149 § 2 i 3 k.p.a. oraz że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy podczas, gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż wskazane powyżej decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego;
b. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w ten sposób, że Sąd uwzględnił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, podczas gdy skarga winna zostać oddalona w całości.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że w niniejszej sprawie nie został spełniony wymóg, iż wniosek o wznowienie postępowania winien zostać złożony przez osobę będącą stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, bowiem M. F. takiego przymiotu nie posiada. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, iż żadna z działek należących do M. F. nie graniczy z działką, na której ma być zlokalizowana inwestycja. Decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczy inwestycji na działce nr ew. [...], natomiast M. F. jest właścicielem nieruchomości na działkach nr ew. [...], [...] i [...] oraz współwłaścicielem działki nr ew. [...]. Ze znajdującej się w aktach sprawy mapki jasno wynika, iż z działką nr ew. [...] sąsiadują jedynie działki o nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...], ale żadna z nich nie stanowi własności M. F. Dlatego też nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o ustalenia warunków zabudowy, a co za tym idzie również w postępowaniu wznowieniowym.
Wskazując na definicję strony z art. 28 k.p.a., skarżący kasacyjnie podkreślił również, że przesłanka "interesu prawnego" lub "obowiązku" nie została w niniejszej sprawie spełniona, bowiem decyzja Wójta Gminy K. nie nałożyła na M. F. żadnych obowiązków. Bez wpływu na sprawę pozostaje zaś twierdzenie skarżącego odnośnie posiadanego interesu tylko dlatego, że przed pożarem brojlernia zlokalizowana była również na działce nr ew. [...]. Nadto działki należące do M. F. nie znajdują się ani w strefie oddziaływania inwestycji, ani w granicach obszaru analizowanego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył M. F. wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych art. 183 § 1 p.p.s.a. oraz nie stwierdzając wystąpienia przesłanek, o których mowa w § 2 tego przepisu, jako bezzasadny należało ocenić przedstawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 2 i 3 k.p.a. Zauważyć przy tym trzeba, iż przedmiot sporu przedstawiony w niniejszej skardze kasacyjnej sprowadza się do ustalenia, czy powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy organ uznaje, że wnioskodawca nie mógł być stroną zakończonego ostateczną decyzję postępowania ze względu na przedmiot sprawy (postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy), skutkować winno wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, czy też wymaga jego wznowienia, merytorycznej oceny i wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do tak przedstawionego zagadnienia, podzielić należało stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji. W tym zakresie zauważyć trzeba, iż we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko, gdy z zawartych we wniosku twierdzeń wynika w sposób niewymagający jakikolwiek wyjaśnień oraz badań, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia z uwagi na to, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty, bo z twierdzeń strony będącej wnioskodawcą można wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn np. wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji, gdy zaistnienie, bądź brak spełnienia tego wymogu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Tak, więc wyraźnie trzeba podkreślić, że jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 k.p.a. Przedstawiona wykładnia przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego jest bezspornie przyjmowana w orzecznictwie i doktrynie. Należy tu wskazać chociażby na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1332/09, z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt 1286/09, z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07, z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06, z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1331/06, a także wyroki z dnia 13 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1326/86 (publ. ONSA 1987, nr 2, poz. 80), z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt OSK 487/91, (publ. ONSA nr 2, poz. 50), z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 2397/08 (niepubl.), z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1716/06 ( niepubl.) oraz poglądy doktryny np. M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II, Zakamycze 2005, s. 882).
W okolicznościach niniejsze sprawy organy administracyjnie błędnie powiązały brak przymiotu strony z sytuacją, w której podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nie jest jego stroną, z uwagi na to, że nie jest właścicielem działki sąsiedniej, bo bezpośrednio graniczącej z działką objętą planowaną inwestycją. Stanowisko to równie nieprawidłowo podzielił w rozpoznawanej kasacji jej autor. Zaaprobowanie takiego poglądu, jak wskazany powyżej prowadziłoby do swoistego automatyzmu w określeniu interesu prawnego pozostałych, prócz inwestora podmiotów, uprawnionych do wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Akceptacja takiego stanowiska oznaczałoby nadmierne uproszczenie, nieuwzględniające w ogóle tego, czym owy interes prawny jest i uniemożliwiałaby w efekcie udział w postępowaniu podmiotowi, którego sfery indywidualnych praw i obowiązków, wynikającej z konkretnego przepisu prawa dotyczy.
Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd zgodnie, z którym stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA z 1995 r., z. 4, poz. 154 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95, ONSA z 1996 r., z. 2, poz. 54; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 858/97, Lex nr 47313; z dnia 7 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 364/99, Lex nr 54743; z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1618/04, Lex nr 168098; z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1959/06, niepubl.; z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 206/10, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny uznawał jednak również, iż stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądzał, bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, Lex nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04, Lex 160631). Rozróżnienie usytuowania nieruchomości ze względu na położenie nieruchomości "sąsiedniej", opisane zostało w doktrynie z opowiedzeniem się za nadaniem pojęciu "sąsiedztwa" ujęcia szerszego, przy czym zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (por. Z. Niewiadomski (red.). Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 5. Warszawa 2009, s. 494- 498).
Powyższa argumentacja wskazuje na bezzasadność zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 k.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest miejsca na jakikolwiek automatyzm i należy wykluczyć sytuację, w której w sposób ewidentny, niebudzący żadnych wątpliwości można uznać, że wniosek składa podmiot nie będący stroną, to za nieuzasadniony należało uznać również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 2 i 3 k.p.a.
W konsekwencji powyższych okoliczności, wobec prawidłowości kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji bezzasadnym pozostawał też zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.
Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło