II OSK 2528/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-11
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Robert Sawuła, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo strony, które wyraża niezadowolenie z decyzji administracyjnej i kwestionuje jej zasadność, powinno być traktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), a nie jako wniosek o wyjaśnienie treści decyzji (art. 113 § 2 k.p.a.)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo strony, które wyraża negatywne nastawienie do wydanej decyzji i kwestionuje jej zasadność, powinno być traktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie jako wniosek o wyjaśnienie treści decyzji. Niewłaściwe zakwalifikowanie pisma przez organ administracji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Minister odmówił M. D. udostępnienia danych z rejestru PESEL, powołując się na brak interesu prawnego. M. D. złożył pismo zatytułowane "Skarga na bezduszność Urzędników", które organ potraktował jako wniosek o wyjaśnienie treści decyzji. Po wydaniu postanowienia utrzymującego w mocy poprzednie, M. D. złożył skargę do WSA, która została oddalona. Następnie złożył skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. Zasądził od Ministra na rzecz M. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 września 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1432/16 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia [...] marca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. IV SA/Wa 1432/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...], działając na podstawie art. 47 ust. 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.), odmówił M. D. udostępnienia z rejestru PESEL danych osobowo-adresowych M. D. Odrębną decyzją z tego samego dnia (znak: [...]) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił M. D. udostępnienia z rejestru PESEL danych osobowo-adresowych Ł. D. W uzasadnieniu powyższych rozstrzygnięć organ powołał się na brak spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki wykazania interesu prawnego, która została ujęta w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., wyjaśnił wątpliwości co do treści decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...], przyjmując, że w piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. M. D. zwrócił się o wyjaśnienie wątpliwości co do treści powyższego rozstrzygnięcia ze względu na niejasność użytych w nim sformułowań. Organ w tym zakresie wyjaśnił, że stronie, która otrzymała decyzję odmowną w zakresie udostępnienia danych przysługuje prawo do zwrócenia się z pisemnym wnioskiem o zwrot uiszczonej opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL (pkt 1), wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. II SA/Go 171/14 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2010 r. sygn. II SA/Bd 266/10 stanowią wykładnię ogólnie obowiązujących przepisów prawa (pkt 2), a także wyjaśnił, że celem odnalezienia świadków niezbędnych stronie w toczących się postępowaniach przed sądami należy zwrócić się do sądu z wnioskiem o powołanie przez sąd wskazanych osób na świadków (pkt 3).
M. D. w piśmie z dnia 11 marca 2016 r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ w uzasadnieniu stwierdził, że wyjaśnienie treści decyzji nie może pozostawać w sprzeczności z faktyczną jej treścią, czy też służyć kwestionowaniu zasadności decyzji będącej przedmiotem wyjaśnienia. Przy wyjaśnianiu wątpliwości co do treści decyzji nie jest bowiem dopuszczalnym dokonywanie merytorycznych zmian rozstrzygnięcia w niej zawartego, ani nawet jego korekty, tryb umożliwiający wyjaśnienie w formie postanowienia wątpliwości co do treści wydanej decyzji nie może bowiem konkurować z trybem odwoławczym, w określonych przypadkach umożliwiającym zmianę uprzednio podjętego rozstrzygnięcia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie nie jest zatem merytoryczne osądzanie zasadności i prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w stosunku do skarżącego w dniu [...] stycznia 2016 r., ale dokonana przez organ wyjaśniający interpretacja, co do której skarżący zgłosił wątpliwości, odnoszące się do niejasnych sformułowań, jakie zostały ujęte w jej treści. Odnosząc się zaś do powyższego przedmiotu sprawy, Minister nie stwierdził, by przedstawione wnioskodawcy wyjaśnienia dotyczącej spornej decyzji były wadliwe.
Oddalając skargę M. D. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że bezsporne pozostaje w sprawie, że zaskarżone postanowienie, podobnie jak postanowienie je poprzedzające, nie dotyczyły rozstrzygnięcia kwestii merytorycznej, tj. udzielenia bądź nieudzielenia żądanych przez skarżącego informacji, lecz odnosiły się do wąskiego zakresu wyjaśnienia już wcześniej wydanego w tej materii rozstrzygnięcia, tj. decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych M. D. Przedmiot wniosku o wyjaśnienie determinuje zakres postępowania toczącego się w sprawie wyjaśnienia. Zakres wyjaśnienia decyzji administracyjnej nie jest bowiem tożsamy z zakresem rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie to ma dotyczyć. Sąd wskazał, że organ administracyjny nie może w drodze wyjaśnienia zmienić rodzaju sprawy, którą rozstrzygnął. Oznacza to, że organ nie ma prawa czynić wyjaśnień poza granicami aktu objętego postępowaniem wyjaśniającym, gdyż narusza w ten sposób tożsamość sprawy w sensie przedmiotowym i podmiotowym. Przez wyjaśnienie organ nie może zatem doprowadzić do nowego rozstrzygnięcia, ani też go uzupełniać. Instrument uregulowany w art. 113 § 2 k.p.a. żadną miarą nie może zatem być wykorzystany do zmiany znaczenia sentencji aktu administracyjnego, czy jego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ prawidłowo dokonał wyjaśnienia decyzji z [...] stycznia 2016 r. W piśmie skarżącego z dnia 2 lutego 2015 r., stanowiącym wniosek o wyjaśnienie decyzji odniósł się on do kwestii opłaty za udostępnienie danych, wskazał że nie rozumie dlaczego powołane są wyroki sądu, podczas gdy nie został wezwany na rozprawę. Ponadto skarżący sformułował pytanie do kogo ma się zwrócić, aby odnaleźć świadków. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r. ustosunkował się do wszystkich trzech elementów wyszczególnionych przez skarżącego. Organ wytłumaczył, że stronie, która otrzymała od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzję odmowną w zakresie udostępniania danych przysługuje prawo do zwrócenia się z pisemnym wnioskiem o zwrot uiszczonej opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL. Nadto organ wyjaśnił, że wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Go 171/14 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2010 r. sygn. II SA/Bd 266/10 stanowią wykładnię ogólnie obowiązujących przepisów prawa w zakresie udostępniania przez Ministra informacji z rejestru PESEL (pkt 2 postanowienia z 4 marca 2016 r.). W punkcie 3 postanowienia organ sprecyzował, że celem odnalezienia świadków niezbędnych stronie w toczących się postępowaniach przed sądami, należy zwrócić się do sądu z wnioskiem o powołanie przez sąd wskazanych osób na świadka. Ponadto organ wyjaśnił, że przywołane stanowisko sądów w zakresie możliwości udostępnienia danych poszukiwanego w celu przesłuchania tej osoby w charakterze świadka zostało wskazane w treści decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., na poparcie zajętego przez organ stanowiska, którego istotą była odmowa udostępnienia danych z rejestru PESEL osoby poszukiwanej. Odwołanie się w treści decyzji do powyższego orzecznictwa miało również na celu uświadomienie wnioskodawcy, że organ prowadzący postępowanie, rozstrzygający o udostępnieniu bądź odmowie udostępnienia danych z rejestru PESEL opiera się nie tylko na przepisach ustawy o ewidencji ludności, które w sposób generalny regulują zasady udostępniania danych z rejestru PESEL, ale także na wykładni wyroków, wydanych przez właściwe sądy w przedmiocie problematyki odnoszącej się do udostępniania danych. Jednocześnie Minister objaśnił, że okoliczność braku wykazania interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych nie musi przesądzać o całkowitej odmowie udostępnienia żądanych danych. W świetle art. 46 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy żądanie może zostać bowiem rozpatrzone również w trybie interesu faktycznego. Na podstawie tego przepisu, organ kieruje wystąpienie do poszukiwanej osoby z prośbą o wyrażenie zgody na przekazanie żądanych danych wnioskodawcy. Słusznie, zdaniem Sądu, Minister tym samym ocenił, że takie działanie organu wyjaśniającego miało na celu odtworzenie pierwotnego rozstrzygnięcia, czyli objaśnienie, jak Minister SWiA rozumiał jego sens w kontekście wskazanych przez Mieczysława Dębskiego wątpliwości interpretacyjnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. D., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie zaskarżonych postanowień organu.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy obu instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 113 § 2, art. 124 § 1, art. 127 § 3 i art. 128 k.p.a., polegającego na błędnym przyjęciu, że pismo skarżącego z dnia 2 lutego 2016 r. zatytułowane "Skarga na bezduszność Urzędników" stanowiło wniosek skarżącego o wykładnię decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych w zakresie zgodnym z wnioskiem, podczas gdy prawidłowa ocena tego pisma prowadzi do wniosku, że stanowiło ono wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił Sądowi I instancję niedostrzeżenie błędnej kwalifikacji, jaka została przez organ orzekający w sprawie nadana jego pismu z dnia 2 lutego 2016 r. Za zakwalifikowaniem ww. pisma jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. przemawiał: (1) tytuł (nagłówek) pisma wskazujący na to, ze skarżący nie zgadza się z wydanym niekorzystnym dlań rozstrzygnięciem, (2) termin wniesienia pisma, odpowiadający terminowi jego zaskarżenia, (3) treść pisma - z jego treści wynika niezadowolenie skarżącego z odmowy udzielenia mu żądanych przez niego informacji, (4) żądanie pisma - w treści pisma zawarte jest żądanie skarżącego: "W związku z tym przestępstwem proszę Szefa MSWiA Pana M. B. o wszczęcie śledztwa w tym temacie.", które w sposób jednoznaczny wskazuje, że intencją skarżącego było ponowne zbadanie przez organ (Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji) sprawy skarżącego i niekorzystnej dla niego decyzji o odmowie udostępnienia danych, (5) załącznik - do pisma dołączono kopię decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...], co wskazuje, że przedmiotem niezadowolenia skarżącego była ta decyzja, (6) sposób działania skarżącego - w toku postępowania (również na późniejszym etapie), skarżący w wielokrotnie odwoływał się do swego wniosku, żądając w dalszym ciągu udzielenia mu informacji dotyczącej adresów zamieszkania synów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami wniesionej skargi kasacyjnej.
Za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. łączony z niedostrzeżeniem przez Sąd I instancji naruszenia przez organy orzekające obu instancji powołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 113 § 2, art. 124 § 1, art. 127 § 3 i art. 128 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się bowiem ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną odnośnie do tego, że pismo skarżącego z dnia 2 lutego 2016 r., mając na uwadze jego treść, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien był potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., a nie wniosek o wykładnię doręczonego mu rozstrzygnięcia złożony w trybie art. 113 § 2 k.p.a.
W myśl art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Powyższą regulację uzupełnia art. 128 k.p.a., przyjmujący, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Na tle ww. przepisu w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że odwołanie jest środkiem prawnym odformalizowanym. Jedynym co decyduje o tym, czy wystąpienie strony kwalifikuje się jako odwołanie, jest element negatywnego stosunku strony do wydanej decyzji, któremu strona dała wyraz (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 365/10; postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. II OSK 166/09). Jeżeli się zatem powyższą regułę powiąże z ustaleniem, że o charakterze dokonanej przez stronę czynności procesowej nie decyduje nadana jej nazwa, lecz wyłącznie treść podania, w oparciu o którą określa się intencję wnioskodawcy, na gruncie postępowania administracyjnego przyjąć należy domniemanie, że każdemu pismu strony złożonemu w terminie na złożenie odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.) należy nadać taki charakter (odwołania), jeżeli jego treść można postrzegać jako jakąkolwiek formę polemiki z wydanym rozstrzygnięciem, oznaczającą, że sprawa w opinii strony nie powinna być uznana za "zamkniętą", ale powinna być dalej merytorycznie kontynuowana. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że w wielu przypadkach mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do sensu podania, tym niemniej trudności w ustaleniu intencji strony w oparciu o samą treść złożonego podania nie mogą stanowić przeszkody do nadania mu właściwego biegu prowadzącego do rozpoznania go w trybie odpowiadającym charakterowi prawnemu podjętej przez stronę czynności procesowej. Organ, zwracając się do strony o sprecyzowanie swojego żądania procesowego, może bowiem z łatwością zaistniałe w sprawie wątpliwości rozwiać. Postępowanie odwoławcze nie może zostać wszczęte z urzędu, ale zostaje uruchomione wskutek złożenia przez stronę postępowania odwołania. Oznacza to, że tak wadliwe potraktowanie pisma niestanowiącego odwołania za środek odwoławczy, jak i nienadanie kwalifikacji prawnej odwołania podaniu, które nim w rzeczywistości jest, stanowią naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie wadliwość w działaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przybrała tę ostatnią z wymienionych postać, albowiem pismo M. D. z dnia 2 lutego 2016 r. zatytułowane "Skarga na bezduszność Urzędników" i złożone w terminie otwartym do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. w świetle nadanej mu treści stanowiło bez wątpienia środek zaskarżenia, któremu organ powinien nadać charakter wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W kolejnych trzech punktach swojego pisma skarżący wskazał na swoje wątpliwości, jakie wywołały twierdzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zamieszczone w uzasadnieniu decyzji. Niesporne pozostaje, że pytania sformułowane przez skarżącego wyrażały jego negatywne nastawienie do stanowiska organu odmawiającego udostępnienia danych z rejestru PESEL, co w połączeniu z tytułem nadanym pismu nie mogło zostać odczytane inaczej, aniżeli wyartykułowanie w piśmie jednoznacznego "niezadowolenia" z decyzji w rozumieniu przyjętym w art. 128 k.p.a. Skoncentrowanie się przez skarżącego na określonych treściach zawartych w decyzji poprzez wskazanie konkretnych wierszy na poszczególnych stronach decyzji, w których te sporne treści zostały zamieszczone, nie może oznaczać, że intencją skarżącego było wyłącznie formalne wyjaśnienie ich logicznego sensu, skoro przytoczonym przez stronę streszczeniom wypowiedzi organu nadana została mimo wszystko wyraźna forma polemiczna. Nawet, jeżeli w swoim piśmie z 2 lutego 2016 r. skarżący w sposób wyraźny nie sprzeciwił się kierunkowi wykładni nadawanej art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, to nie może budzić wątpliwości, że krytycznym stosunkiem skarżącego nie były objęte wyłącznie działania Sądu Okręgowego w Warszawie, ale również sam sposób załatwienia jego wniosku przez organ administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że tryb wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji, który przewiduje art. 113 § 2 k.p.a., zakłada, że wolą strony jest wyłącznie uzyskanie pomocy organu w wyjaśnieniu użytych w decyzji sformułowań z uwagi na wątpliwości interpretacyjne, jakie ich użycie w treści rozstrzygnięcia lub uzasadnienia decyzji rodzi u jej adresata. Żądanie takie, by mogło zostać rozpatrzone w trybie określonym w art. 113 § 2 k.p.a., nie powinno wskazywać w jakikolwiek sposób na negatywne nastawienie do wydanego rozstrzygnięcia, ewentualnie strona nie kryjąc takiego stosunku do wydanej decyzji, musi wyraźne zastrzec, że nie zamierza zainicjować postępowania odwoławczego. W innym przypadku, pismo strony, które wyraża zastrzeżenia co do decyzji dalej idące, tj. strona nie tylko podważa jasność zamieszczonych w decyzji sformułowań, ale również pośrednio wyraża wątpliwości co do ich zasadności oraz prawidłowości, organ powinien potraktować jako odwołanie, jeżeli zostało złożone w ustawowym terminie do jego wniesienia. Wbrew wskazanemu obowiązkowi, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnioskowi o ponowne rozpatrzenie sprawy, nadał kwalifikację prawną, której żądanie procesowe zgłoszone w dniu 2 lutego 2016 r. nie posiadało, co prowadziło do niedopuszczalnego zainicjowania w sprawie postępowania w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r. w sytuacji, gdy brak było wniosku strony, która o to by faktycznie występowała. Trudno uznać, by na dalszym etapie wskazanemu postępowaniu nadany został wymagany charakter wnioskowy, skoro pismo skarżącego z dnia 11 marca 2016 r. ("Kolejna moja prośba o adresy przebywania synów") potraktowane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako (odpowiadający zażaleniu) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. w żaden sposób nie pozwalało przyjąć, iż intencją skarżącego kierującego w dniu 2 lutego 2016 r. swoje pismo do organu było wyłącznie uzyskanie określonych wyjaśnień co do niejednoznacznych i niejasnych sformułowań zawartych w uzasadnieniu decyzji. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w swojej warstwie merytorycznej w zasadniczej części skupiało się na wykazaniu niedopuszczalności kwestionowania przez skarżącego zasadności decyzji objętej trybem wyjaśnienia zaistniałych w niej wątpliwości, sposób czuwania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nad należytym prowadzeniem postępowania budzić musi najdalej idące zastrzeżenia, gdyż arbitralne przyjęcie wadliwej kwalifikacji pisma z dnia 2 lutego 2016 r. i jej podtrzymanie także po wpłynięciu pisma (skargi) z dnia 4 marca 2016 r. doprowadziło do zainicjowania postępowania rektyfikacyjnego, którego ramy nie tylko w żaden sposób nie odpowiadały treści żądania procesowego, ale było ono prowadzone wręcz wbrew wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. powinien był ocenić, czy zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu, które zostało wszczęte na wniosek uprawnionego podmiotu, co obejmuje również ustalenie, czy podaniu, z którym wystąpiła strona, ze względu na jego treść, została nadana prawidłowa kwalifikacja prawna. Ten obowiązek nałożony na sąd powinien aktualizować się tym bardziej w takich sprawach jak rozpatrywana, w których forma i treść sporządzanych przez stronę pism wskazuje na określony stopień jej nieporadności w podejmowaniu czynności procesowych. Powodować ona może nie tylko trudności w sporządzeniu przez stronę pisma procesowego w pełni odpowiadającego jej intencjom, ale również nieumiejętność skutecznego sprzeciwienia się i następczego skorygowania czynności procesowych podejmowanych przez organ w następstwie nadania złożonemu oświadczeniu procesowemu wadliwej postaci prawnej. Odstąpienie przez Sąd I instancji od rozważenia powyższej kwestii i nadania jej zasadniczego znaczenia w toku przeprowadzanej kontroli legalności postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok został podjęty z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego. Brak jest jedynie podstaw do przypisania Sądowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy konstrukcyjne.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Mając na uwadze, że w kontrolowanej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę M. D. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. rozpoznał i z przyczyn powyżej przywołanych ją uwzględnił, uchylając zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w art. 135 p.p.s.a.
Wskutek wydanego orzeczenia, ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji powinno prowadzić do nadania prawidłowej kwalifikacji prawnej pismu skarżącego z dnia 2 lutego 2016 r. i rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r. W piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. skarżący objął zaskarżeniem dwie decyzje dotyczące odmowy udostępnienia
z rejestru PESEL danych osobowo-adresowych synów (M. D. i Ł. D.), stąd stosowne postępowanie organ zobowiązany będzie podjąć i przeprowadzić odrębnie w stosunku do każdej z decyzji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło