II OSK 303/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-26

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Anna Łuczaj, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, gdy związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, a nie bezspornie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie choroby zawodowej jest dopuszczalne, gdy związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy można ocenić z wysokim prawdopodobieństwem, a nie tylko bezspornie. Wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, nawet po zakończeniu pracy w narażeniu, upoważnia do rozpoznania choroby, pod warunkiem, że objawy te wystąpiły w tym okresie. Organy administracji nie są zobowiązane do ustalania wpływu wieku na ubytek słuchu ani do szczegółowego badania poziomu hałasu na stanowiskach pracy, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii schorzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. S.A. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach. Decyzją tą stwierdzono u pracownika J. P. chorobę zawodową – obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu spowodowany hałasem. Spółka zarzucała naruszenie przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w tym orzekanie po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu oraz brak wystarczającego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 1122/14 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 września 2015r., sygn. akt IV SA/Gl 1122/14, oddalił skargę P. S.A. w K. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), stwierdził u J. P. chorobę zawodową - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Organ wskazał, iż rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz oceny narażenia zawodowego stwierdzającej pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. P. S.A. w K. odwołała się od powyższej decyzji. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu rozpoznania choroby zawodowej po upływie 2 lat od ustania narażenia wskazał, że strona od [...] sierpnia 2013 r. przebywa na emeryturze i narażenie na hałas w środowisku pracy ustało z chwilą zakończenia pracy w K. S. z dniem [...] sierpnia 2013 r., to jest zaledwie rok przed wydaniem decyzji administracyjnej o rozpoznaniu choroby zawodowej. Zaznaczono, że J. P. zatrudniony był w warunkach narażenia na hałas i uprawniona placówka medyczna w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2014 r. rozpoznała zawodową etiologię schorzenia. Zaakcentowano także, że zapewniono stronie odwołującej się czynny udział w prowadzonym postępowaniu, jednakże na skierowane do niej pismo nie udzieliła odpowiedzi. Podkreślono, że w ramach przedmiotowego postępowania, w przypadku zatrudnienia u wielu pracodawców, nie określa się poziomu "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Skargą P. S.A. w K. zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez orzeczenie choroby zawodowej bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego; pkt 21 załącznika do ww. rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy, na których zatrudniony był J. P., a w szczególności nie wystąpiono o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podniósł, że jak wynika z kart oceny narażenia zawodowego J. P., począwszy od [...] do [...] r. pracował on w warunkach narażenia na hałas w [...] "H., "Z." oraz "S." jak również w P. S.A. w K. i w G. S.A. w K. We wskazanym okresie obejmującym lata grudzień 1978 r. - listopad 1990 r. pracował także w zakładach, w których narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu nie było. J. P. pracował zatem w warunkach narażenia zawodowego, a ustanie wykonywania pracy w narażeniu nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2013 r., to jest w dniu zakończenia aktywności zawodowej. Następnie Sąd wskazał, że w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdza się wieloletnie wykonywanie pracy w warunkach narażenia na hałas, a stwierdzone schorzenie narządu słuchu daje podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, albowiem podwyższenie progu słuchu ucha lepiej słyszącego przekracza kryterium przewidzianego przepisami przywołanego powyżej rozporządzenia wynoszące 45 dB, gdyż dla ucha prawego wynosi 45 dB, a dla ucha lewego 50 dB. Dodatkowo przeprowadzona diagnostyka audiologiczna, obejmująca audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI i audiometrię impedancyjną, wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji czuciowo-nerwowej. W ocenie Sądu, poczynione ustalenia organów pozwoliły na rozpoznanie u J. P. choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem - wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała natomiast naruszenia przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego - w tym § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz art. 84 k.p.a.- w stopniu, który upoważniałby do uwzględnienia wniesionej skargi. Analiza akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że w ramach postępowania ustalono - wbrew twierdzeniom Spółki - przebieg kariery zawodowej J. P. oraz dokonano oceny warunków pracy pod kątem narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej. Dodatkowo w sprawie tej w sposób jednoznaczny wypowiedziała się uprawniona placówka medyczna, która rozpoznała u J. P. chorobę zawodową. Ustalenia zamieszczone w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sposób jednoznaczny przesądzają o rozpoznaniu choroby zawodowej. Rozważania te są klarowne oraz kompleksowe, zatem organy nie były zobowiązane do prowadzenia dodatkowego postępowania we wskazanym zakresie, a J. P. nie był zainteresowany przechodzeniem dodatkowych badań w jednostce orzeczniczej wyższego stopnia. W konsekwencji brak było podstaw do tego, aby organy występowały do innego podmiotu medycznego o wyjaśnienie występujących wątpliwości, skoro organy takowych przy podejmowaniu rozstrzygnięć nie miały. Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia pkt 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez rozpoznanie u J. P. choroby zawodowej po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. J. P. zakończył bowiem pracę w narażeniu zawodowym [...] sierpnia 2013 r., natomiast orzeczenie uprawnionej placówki medycznej zapadło [...] czerwca 2014 r., a zatem przed upływem wskazanego dwuletniego terminu. Sąd podkreślił także, że to, w jakim stopniu poszczególne zakłady pracy przyczyniły się do powstania choroby zawodowej nie jest objęte tym postępowaniem. Skargą kasacyjną P. S.A. w K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie uwzględnienie zarzutów, że: a) zaskarżona decyzja naruszała § 8 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r., poz. 1367) poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u J. P. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, b) zaskarżona decyzja, naruszyła pkt 21 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u J. P. po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, c) zaskarżona decyzja naruszyła art. 7 i 77 k.p.a. poprzez: nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy, na których faktycznie pracował J. P.; nie przeprowadzenie postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach, na których faktycznie pracował J. P. w ochronnikach słuchu; nie ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy na stanowisku maszynisty urządzeń sortowniczych w P. S.A. tj. od [...] r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji; nie ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej przez J. P. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, d) zaskarżona decyzja naruszyła art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie wystąpienie o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji, gdy u J. P. nie została ustalona wielkość ubytku słuchu od dnia zaprzestania obsługi urządzeń sortowniczych do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Nie został także wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu, e) zostało naruszone ww. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych poprzez alternatywne ustalenie choroby zawodowej jako ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego w zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r., poz. 1367) jak również art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym – wbrew zarzutom strony skarżącej - ustaliły okoliczności dotyczące okresów zatrudnienia pracownika i wykonywania pracy w narażeniu zawodowym. Stan faktyczny sprawy odzwierciedla przeprowadzone przez organy postępowanie w zakresie narażenia na powstanie choroby zawodowej i jej rozpoznania przez właściwą jednostkę medyczną. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały zgromadzone i dołączone do akt sprawy dokumenty niezbędne do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w oparciu o całość akt administracyjnych i doszedł do prawidłowego wniosku, że organy administracji publicznej wyjaśniły należycie okoliczności istotne dla rozpatrzenia tej sprawy. Za chorobę zawodową - jak stanowi art. 235¹ Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367). Podkreślić należy, iż ustawodawca w art. 235¹ Kodeksu pracy wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - LEX nr 1216762 ). Na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Nadto, wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. Rozpoznanie choroby zawodowej ( art. 2352 Kodeksu pracy ) może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy narażeniu zawodowym, niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych - stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r, poz. 1367 ) - pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1872/13 - CBOSA). Ustalenie, iż pracownik od 21 listopada 1990r. do [...] sierpnia 2013r. był eksponowany na hałas oznacza tym samym zachowanie 2 letniego okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że w niniejszej sprawie rozpoznanie choroby zawodowej nastąpiło z zachowaniem 2 letniego okresu zakreślonego w powyższym rozporządzeniu. Z tych względów zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 8 ust. 1 i 2 oraz poz. 21 załącznika powołanego wyżej rozporządzenia "Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" należy uznać za chybiony. Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w styczności z hałasem przekraczającym dopuszczalne normy /NDN/. Dopuszczalne normy hałasu wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom hałasu, a więc określają takie natężenie hałasu, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy /NDN/. Przekroczenie tych norm wywołuje ten skutek, że pracownik winien być odsunięty od zatrudnienia w takich warunkach z uwagi na zwiększone, niedopuszczalne narażenie na powstanie choroby. Jednocześnie jednak wykonywanie pracy w narażeniu na hałas poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza wykonywania zatrudnienia w bezpiecznym środowisku pracy bez narażenia na uszkodzenie narządu słuchu. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28 ). Okoliczność zatem, iż pracownik nie był narażony na ponadnormatywny hałas nie jest równoznaczne z tym, że nie był narażony na hałas i nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu. Z tych przyczyn pozbawione zasadności są twierdzenia skarżącej Spółki o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach, na których J. P. pracował w ochronnikach słuchu, ustalenia w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy na stanowisku maszynisty urządzeń sortowniczych tj. od [...] r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji oraz ustalenia w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej do dnia wydania tej decyzji, jak też wyjaśnienia wpływu wieku na ubytek słuchu. Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA /1982 /1/33 ). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana /wyłącznie/ przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdził wieloletnie wykonywanie pracy w warunkach narażenia zawodowego na hałas i rozpoznał chorobę zawodową narządu słuchu wymienioną pod poz. 21 załącznika rozporządzenia - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Uprawniona jednostka orzecznicza wskazała, że przesunięcie progu słuchu określonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz dla lepiej słyszącego ucha prawego wynosi 45 dB, a dla ucha lewego 50 dB. Rozpoznanie to wydano m.in. w oparciu o przeprowadzoną diagnostykę audiologiczną, obejmującą audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI i audiometrię impedancyjną, która wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji czuciowo-nerwowej. W orzeczeniu lekarskim jednoznacznie przyjęto zawodową etiologię uszkodzenia słuchu i istnienie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przypomnieć należy, iż rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. akt II OSK 1567/13 – CBOSA; z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., I SA 225/98, LEX nr 45827). Generalną zasadą postępowania w sprawie chorób zawodowych jest to, aby jednostki medyczne wydawały orzeczenia posiadając wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może – stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Sąd pierwszej instancji zasadnie podkreślił, iż w niniejszej sprawie jednostka medyczna dysponowała oceną narażenia zawodowego skarżącego, z której wynikał rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącego na zajmowanych stanowiskach pracy i organy inspekcji sanitarnej prawidłowo oparły rozstrzygnięcie na wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim. Zgodnie z § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wskazanych w § 6 ust. 5 pkt 1-5. W niniejszej sprawie jednostki medyczne dysponowały dostateczną dokumentacją i nie zwróciły się o jej uzupełnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie lekarskie, którym dysponowały organy obu instancji, zawiera elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić należy, że rozpoznana choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy ( narażeniem zawodowym) – tak jak tego wymaga art. 235¹ Kodeksu pracy. Trzeba podkreślić, że o wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego nie decyduje tylko obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej nie mogą skutecznie poddać w wątpliwość wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego. Zaznaczyć należy, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się, w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej. Jak podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną ( bądź wspólnie z innymi ) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, Pr. Pracy 2000/11/37, z dnia 8 czerwca 2001r., I SA 1780/00, LEX nr 77662, z dnia 18 sierpnia 1998, I SA 823/98, LEX nr 45821). Z powyższych względów należy uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło