II OSK 735/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-09
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Andrzej Gliniecki, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, któremu sprawę przekazał Wojewoda na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., może umorzyć postępowanie, kwestionując swoją właściwość i wskazując inny organ jako właściwy do rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, któremu sprawę przekazano na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., jest związany tym postanowieniem. Jeśli organ ten kwestionuje swoją właściwość i uważa, że właściwy jest inny organ niż ten, który mu sprawę przekazał, nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego. Zamiast tego, powinien przekazać sprawę według właściwości innemu organowi lub wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest niedopuszczalne i narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1978 r. o przymusowym wykupie nieruchomości rolnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach umorzyło postępowanie, uznając się za niewłaściwe i wskazując na właściwość Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Kolegium, uznając, że Kolegium było związane postanowieniem Wojewody Śląskiego o przekazaniu sprawy i nie mogło jej umorzyć. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk /spr./ Protokolant: asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 704/09 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Gl 704/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 1978 r. nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w Siewierzu, działając na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.), orzekł o wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 0,3969 ha, oznaczonej jako działka nr [...], wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego J. i J. R., zamieszkałych w Siewierzu przy ulicy [...].
Wnioskiem z dnia 3 marca 1994 r. J. i J. R. wystąpili z podaniem o wyrównanie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Wojewoda Śląski, przywołując w podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu z dnia [...] listopada 1978 r. nr [...] wydana została z naruszeniem prawa oraz odmówił stwierdzenia jej nieważności ze względu na nieodwracalne skutki prawne. Decyzja ta, w wyniku rozpoznania złożonego odwołania, została uchylona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2007 r., który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach Minister wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji przeprowadzone zostało mimo braku jednoznacznego wniosku w tym przedmiocie.
Pismem z dnia 23 stycznia 2008 r. J. R., odpowiadając na pismo Wojewody Śląskiego, doprecyzowała wniosek, wskazując, iż domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu z dnia [...] listopada 1978 r. nr [...]. Wówczas Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] przekazał wniosek J. R. według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach umorzyło postępowanie wszczęte na wniosek J. R. i J. R. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu z dnia [...] listopada 1978 r. nr [...] w przedmiocie przymusowego wykupu nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania, podnosząc, że na podstawie zgromadzonych dokumentów, a także po analizie obowiązujących przepisów prawnych przy uwzględnieniu aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, nie można uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe w tej sprawie. Wskazując na zapis art. 157 § 1 kpa, zgodnie z którym właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, Kolegium uznało, że nie jest takim organem w stosunku do Naczelnika Miasta i Gminy, wydającego decyzję w I instancji. Dokonując analizy przepisów ustawy, na podstawie której wydana została kwestionowana decyzja oraz kolejnych ustaw, w tym także ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198) czy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ze zm.), Kolegium doszło do przekonania, że w obecnym stanie prawnym organem właściwym w sprawach dotyczących gospodarowania nieruchomościami rolnymi, będącymi mieniem Skarbu Państwa, właściwa jest Agencja Nieruchomości Rolnych, a zatem organem sprawującym nadzór nad Agencją, czyli organem nadrzędnym (w rozumieniu cytowanego powyżej art. 157 § 1 kpa) będzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na potwierdzenie swojego stanowiska Kolegium odwołało się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, przyjmując, że nie jest organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji, Kolegium uznało postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzyło je na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Na skutek złożonego przez J. R. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.
W motywach decyzji organ przywołał liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, mające świadczyć o prawidłowości jego stanowiska co do tego, że w sprawie niniejszej właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji podjętej w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się zainteresowana, podjęta została właśnie w tym trybie, a zatem Kolegium nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Katowicach, jako niewłaściwe w sprawie, musiało umorzyć postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję J. R. wniosła o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca nie sformułowała zarzutów pod adresem zaskarżonej decyzji, wskazała jednak, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu wydana została z naruszeniem przewidzianego w ustawie i rozporządzeniu postępowania, a mianowicie bez oceny komisji specjalistów lustrujących gospodarstwo rolne jej rodziców, a także bez przeprowadzonej licytacji. Dodała, że chociaż wniosek w sprawie został złożony w marcu 1994 r., to jednak do chwili obecnej nie jest ona załatwiona, a kolejne decyzje powodują tylko zamieszanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę, uznał skargę za uzasadnioną. Stosując przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), Sąd wyszedł poza granice skargi, zwracając uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich ostatnich orzeczeniach, przywołanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w motywach zaskarżonej decyzji, zajął jednoznaczne stanowisko w kwestii właściwości organu rozstrzygającego w sprawach nieważności decyzji podjętych w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, wskazując w tym zakresie na kompetencję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. WSA w Gliwicach podkreślił, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, podjęta została właśnie w tym trybie, a zatem Kolegium nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji.
Sąd zaznaczył, że organy administracji publicznej są zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości (art. 19 kpa). Obowiązek przestrzegania właściwości obejmuje również właściwość instancyjną – właściwość do weryfikacji decyzji w toku instancji oraz weryfikacji w trybach nadzwyczajnych. Według art. 157 § 1 kpa, właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Zasady ustalenia właściwości instancyjnej reguluje art. 17 kpa.
Zdaniem Sądu, w analizowanej sprawie organ, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, pominął jednak istotną okoliczność. W aktach sprawy znajduje się bowiem postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 8 lutego 2008 r. przekazujące sprawę według właściwości właśnie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Katowicach, na podstawie art. 65 § 1 kpa. Wprawdzie w przywołanym artykule brak regulacji w zakresie mocy wiążącej tego postanowienia, to jednak nie może to być podstawą wykładni, że postanowienie to nie ma mocy obowiązującej. Z art. 126 kpa wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji, a zatem także art. 110, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145 do 152, a także art. 156 do 159 kpa. Zatem postanowienie o przekazaniu ma moc wiążącą zarówno organy administracji publicznej, jak i stronę (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2004, s. 362). Sąd podkreślił, że w opinii wymienionych powyżej autorów, moc wiążąca tego postanowienia może być wzruszona tylko w wyniku złożonego zażalenia, skargi do sądu administracyjnego oraz w trybach nadzwyczajnych – stwierdzenia nieważności albo wznowienia postępowania.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, WSA w Gliwicach stwierdził, że wspomnianym postanowieniem Wojewody Śląskiego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zostało związane, a zatem zobowiązane było rozpatrzyć przekazaną sprawę, względnie podjąć czynności zmierzające do podważenia mocy wiążącej postanowienia Wojewody. W obecnym stanie prawnym doktryna konsekwentnie opowiada się tylko za wymienionymi powyżej możliwościami uwolnienia się od skutków prawnych postanowienia przekazującego, poprzez złożenie zażalenia na to postanowienie lub skargi do sądu administracyjnego czy też ewentualnie uruchomienie trybów nadzwyczajnych – stwierdzenia nieważności albo wznowienia postępowania, zwracając uwagę, iż skoro postanowienie to wiąże i strony, i organy administracji publicznej, wyklucza to możliwość istnienia sporu o właściwość (zob. B. Adamiak....s.262.).
Sąd wskazał przy tym, że odmienne stanowisko w tej kwestii zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że negatywny spór kompetencyjny czy też spór o właściwość pojawia się w każdym przypadku rozbieżności poglądów między organami administracji publicznej co do ich właściwości do załatwienia sprawy administracyjnej tylko wówczas, gdy postanowienie o przekazaniu sprawy do innego organu (właściwego), zostało utrzymane w mocy w postępowaniu zażaleniowym albo stało się ostateczne wskutek upływu terminu wniesienia zażalenia. Tylko bowiem w takim przypadku można uznać, że konkretne podanie w sprawie administracyjnej zostało skutecznie przekazane do innego organu administracji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2008 r. o sygn. akt I OW 98/08, publ. ONSAiWSA 2009/6/105).
W konsekwencji WSA w Gliwicach stwierdził, że pomimo, iż postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o przekazaniu wniosku J. R., według właściwości, Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Katowicach zapadło z naruszeniem art. 65 § 1 kpa, to Kolegium było związane powyższym postanowieniem. Nie mogło jednak umorzyć postępowania, nie było też dopuszczalne wydanie kolejnego aktu o przekazaniu sprawy Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaś merytoryczne rozpatrzenie złożonego wniosku doprowadziłoby do rozpoznania sprawy przez organ niewłaściwy, a wydana decyzja dotknięta byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, powodującą nieważność.
W ocenie Sądu, Kolegium, jako organ niewłaściwy, zobligowane było do podjęcia działań zmierzających do pozbawienia mocy prawnej wskazanego postanowienia, tzn. wobec upływu terminu do złożenia zażalenia, mogło podjąć działania w celu uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia, ewentualnie doprowadzić do wszczęcia sporu kompetencyjnego w trybie art. 22 § 2 kpa. Niepodjęcie wskazanych czynności doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy, skutkując koniecznością uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 65 § 1, art. 105 § 1 i art. 110 kpa, poprzez ich wadliwą wykładnię i tym samym uchylenie decyzji Kolegium, gdy nie naruszały one prawa.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wbrew stanowisku Sądu I instancji, Kolegium nie ma legitymacji do inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przed organem wyższego stopnia w stosunku do Wojewody, tak by doprowadzić do wzruszenia postanowienia, którym błędnie przekazano określone podanie do Kolegium. Skuteczność doprowadzenia tym sposobem do wzruszenia aktu, którym przekazano podanie do Kolegium, jest w konsekwencji czysto iluzoryczna. Również wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie prowadzi do wskazania organu właściwego w sprawie. W sytuacji bowiem, gdy właściwym organem jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a spór kompetencyjny ma dotyczyć Kolegium i Wojewody Śląskiego, to w ustosunkowaniu się do wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zostanie podjęte postanowienie o oddaleniu wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji swojego orzeczenia nie wskaże zatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako właściwego organu do rozpatrzenia podania o stwierdzenie nieważności decyzji podjętej w trybie ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.
Kasator zwrócił uwagę, że organ, któremu podanie przekazano, nie może już owego podania przekazać innemu organowi, czy też zwrócić podania organowi, który jako pierwszy przekazał podanie. Nie ma on bowiem statusu organu, do którego podanie wniesiono w rozumieniu art. 65 § 1 kpa, a tylko taki organ może przekazać podanie innemu organowi, wydając postanowienie zaskarżalne zażaleniem. W tym zatem sensie może być jedynie rozważane związanie postanowieniem o przekazaniu. Podkreślił przy tym, że organ któremu podanie przekazano, nie staje się poprzez to przekazanie organem właściwym do załatwienia sprawy. W konsekwencji, nie uznając swojej właściwości, organ, któremu podanie przekazano może nie tylko wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, ale również umorzyć postępowanie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. R. wyraziła zadowolenie z faktu, że sprawa zostanie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując jednocześnie, iż choć meritum sprawy nie jest skomplikowane, to postępowanie toczy się latami, co przede wszystkim osłabia zaufanie obywateli do organów państwowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Organ, któremu w trybie art. 65 § 1 kpa zostało przekazane podanie, jest związany treścią postanowienia (art. 110 w związku z art. 126 kpa). Oznacza to, że jeżeli organ, do którego strona zwróciła się o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał podanie w drodze postanowienia na podstawie art. 65 § 1 kpa innemu organowi, organ, któremu podanie przekazano ostatecznym postanowieniem, jeżeli uzna, że nie jest organem właściwym, nie może wydać postanowienia o przekazaniu podania organowi, od którego je otrzymał. W takiej sytuacji powinien wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu na zasadzie art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r. o sygn. akt II OW 59/05, publ. ONSAiWSA 2006/4/98). Przy czym chodzi tu o sytuację – co warto podkreślić – sporu zaistniałego pomiędzy organem przekazującym podanie a organem, któremu podanie zostało przez ten organ przekazane. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygające spór kompetencyjny, niweczy skutek postanowienia wydanego w trybie art. 65 § 1 kpa. Obalenie mocy wiążącej postanowienia może także nastąpić w wyniku wniesienia zażalenia bądź w trybach nadzwyczajnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 r. o sygn. akt II OW 34/05, publ. ONSAiWSA 2006/2/40).
Odmienną natomiast jest sytuacja, kiedy organ administracji publicznej, do którego podanie przekazano na podstawie art. 65 § 1 kpa, kwestionując swoją właściwość, nie wskazuje, że właściwym w sprawie jest organ, od którego podanie otrzymał, lecz twierdzi, że właściwym do rozpatrzenia podania jest inny organ. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, do którego Wojewoda Śląski przekazał podanie strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, twierdzi bowiem, że organem właściwym w tej sprawie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Związanie prawomocnym postanowieniem o przekazaniu sprawy według właściwości, na podstawie art. 65 § 1 kpa, oznacza obowiązek organu, któremu sprawa została przekazana do: 1) merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, jeżeli uznaje się za właściwy w sprawie; 2) wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, jeżeli stoi na stanowisku, że organem właściwym w sprawie jest organ przekazujący; 3) przekazania sprawy według właściwości, jeśli prezentuje pogląd, że organem właściwym w sprawie jest inny organ administracji, niż organ przekazujący (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2008 r. o sygn. akt I OW 39/08, publ. LEX nr 494258).
Wynika z tego, że organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania w sprawie, wskazując na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji, gdy kwestionuje swoją właściwość, prezentując stanowisko, że właściwym organem w sprawie jest inny organ administracji, niż ten, który przekazał mu podanie. Decyzja o umorzeniu postępowania kończy je, co w przypadku twierdzeń organu o jego niewłaściwości w żaden sposób nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania, w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, lecz o konieczności rozpoznania sprawy przez inny organ. To zaś wymaga przekazania podania według właściwości w trybie art. 65 § 1 kpa. Umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ twierdzi, że właściwym do rozpoznania sprawy jest inny organ, niż ten, który przekazał do niego podanie, zmuszałoby stronę do ponownego złożenia podania, co z punktu widzenia zasad procedury administracyjnej byłoby niedopuszczalne, a nade wszystko osłabiałoby zaufanie do organów władzy publicznej, które – zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – działają na podstawie i w granicach prawa.
Uznając, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny, mając za podstawę art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło