II OZ 1171/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 429/24 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 2 lutego 2024 r., nr WI-I.7840.5.153.2022.MS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. K. S., dalej także: "Skarżący", złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 2 lutego 2024 r. nr WI-I.7840.5.153.2022.MS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując m. in., że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków i niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że we wniosku skarżącego zawartym w skardze nie zostały wykazane przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd przyjął, że wskazanie na trudne do odwrócenia skutki, powinno oznaczać nadzwyczajne okoliczności w stosunku do wykonania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Podnoszone zaś we wniosku okoliczności oddziaływania wód opadowych oraz samowolnej zmiany ukształtowania terenu przez inwestora, odnoszą się do działań nie związanych bezpośrednio z zaskarżoną decyzją, a także nie zostało udokumentowane, że zmiany takie zostały przeprowadzone. Natomiast wady prawne decyzji stanowią przedmiot rozstrzygnięcia sądu przy badaniu zarzutów skargi i nie stanowią o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy w sprawie ziściły się przesłanki warunkujące dopuszczalność wstrzymania wykonania w/w aktu; 2) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy, w tym przede wszystkim wniosku o wstrzymanie wykonania w/w aktu wraz z załączonym materiałem dowodowym, tj. fotografiami przedstawiającymi uszkodzone fragmenty budynku znajdującego się na działce przy ul. [...] w K., sprowadzające się oddalenia wniosku o wstrzymanie w/w aktu w sytuacji, gdy wniosek zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie i rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku nieprawomocnego oddalenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, postępowanie zażaleniowe dotyczące wydanego przed wyrokiem postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie staje się bezprzedmiotowe. Kompetencje do orzekania w tym przedmiocie w postępowaniu zażaleniowym nadal przysługują Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do dnia uprawomocnienia się wyroku sądu I instancji. Podobny pogląd wyrażany był w orzecznictwie (v. postanowienie NSA z 17 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 736/18, postanowienie z 21 marca 2019 r., sygn. I OZ 250/19, postanowienie NSA z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt II GZ 970/16, postanowienie z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 98/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu wskazać należy, że nie zawiera ono usprawiedliwionych podstaw. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu ciąży na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Wskazany wyżej przepis zobowiązuje stronę do podania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Wskazać także należy na prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, CBOSA). Sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji nie można podzielić także naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a., skoro wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu Sąd odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do dokumentacji przedstawionej przez Skarżącego, w tym do załączonych do wniosku fotografii. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skoro Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia i niepoparte stosownymi dokumentami, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności odnoszące się do tej sytuacji nie zostały we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ani w zażaleniu skonkretyzowane. Nawet zatem uwzględniając możliwość reformatoryjnego orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy stwierdzić, że Skarżący również w zażaleniu nie wykazał zaistnienia przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sposób wymagany przepisem art. 61 § 3 P.p.s.a. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący zarówno we wniosku o wstrzymanie zaskarżenia zaskarżonej decyzji, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił dostatecznie, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła skutki trudne do odwrócenia, czy też narazi Skarżącego na znaczną szkodę. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.