II OZ 1179/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-23

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie wniosły skutecznie skargi do sądu administracyjnego, mogą wnieść zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi innych podmiotów, jeśli brały udział w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik postępowania na prawach strony. Nabycie statusu uczestnika postępowania na prawach strony przez osobę, która nie wniosła skutecznie skargi, jest uzależnione od skutecznego wniesienia skargi przez podmiot, który zaskarżył działanie organu administracji. Osoby, które nie wniosły skutecznie skargi, nie posiadają interesu prawnego do kwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi innych podmiotów, nawet jeśli wspólnie z nimi wnosiły skargę.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na uchwałę Rady Miejskiej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego przez część skarżących. Po odmowie przyznania prawa pomocy, część skarżących wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie, które zostało wniesione przez osoby, których skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. R. i B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 383/18 o odrzuceniu skargi A. M., S. K., S. N., B. N., P. R., M. R. w sprawie ze skargi P. R., E. R., R. R., B. N., S. N., S. K., P. R., B. R., M. R., A. M. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Ś. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić zażalenia. . Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 22 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 383/18, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. odrzucił skargę A. M., S. K., S. N., B. N., P. R., M. R. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Ś. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Sąd zauważył, że ww. skarga wniesiona została przez P. R., E. R., R. R., B. N., S. N., S. K., P. R., B. R., M. R. oraz A. M. lecz nie uiszczono od niej wpisu sądowego. Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału w piśmie z dnia 23 kwietnia 2018 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania skarżącym w dniu 26 kwietnia 2018 r. wpis został uiszczony jedynie przez E. R. i R. R. (solidarnie) zaś P. R. i B. R. w terminie otwartym do uiszczenia wpisu wnieśli o przyznanie prawa pomocy. Skoro w przewidzianym do tego terminie tj. do 4 maja 2018 r., pomimo skutecznego doręczenia wezwania, pozostali skarżący nie uiścili wpisu od skargi, co potwierdza informacja Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Poznaniu z dnia 15 maja 2018 r., to zasadnym było odrzucenie skargi A. M., S. K., S. N., B. N., P. R., M. R. na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. W piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r. B. R. oraz P. R. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, twierdząc, że jest ono niezasadne. Zarządzeniem Sędziego z 3 sierpnia 2018 r. zwrócono się do P. R. o wyjaśnienie w czyim imieniu składa on zażalenie. Sąd zobowiązał P. R. do wykazania umocowania do złożenia tego zażalenia jeżeli składa zażalenie w imieniu osób, których skargi odrzucono, a ponadto P. R. i B. R. zostali zobowiązani do zwięzłego uzasadnienia zażalenia, zgodnie z wymogiem art. 194 § 3 P.p.s.a. Na dokonanie powyższych czynności wyznaczono termin 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że P. R., składa zażalenie wyłącznie we własnym imieniu. Zarządzeniem Sędziego z dnia 9 sierpnia 2018 r. zobowiązano P. R. (ponownie) i B. R. do uzupełnienia braku formalnego złożonego zażalenia poprzez zwięzłe jego uzasadnienie. W odpowiedzi na powyższe B. R. i P. R. w piśmie z dnia 3 września 2018 r. uzupełnili swoje zażalenia stwierdzając, że zaskarżone postanowienie jest niezasadne i narusza przepisy k.p.a. poprzez niesłuszne uznanie, że nie przysługuje na nie skarga wymienionym osobom oraz im wobec czego wnoszą o jego uchylenie i nadanie skardze biegu. Wszyscy powinni zostać uznani za strony tego postępowania albowiem doszło do naruszenia ich praw, chociażby do korzystania z krajobrazu wolnego od napowietrznych linii, nie mówiąc już o spadu wartości nieruchomości w wyniku ich budowy. Skarga została wniesiona w terminie a osoby ją podpisujące wyraziły zgodę na pełnomocnictwo do jej wniesienia. Wobec tego w ich ocenie ich zażalenia są zasadne i powinny być pozytywnie rozpoznane. Po rozpoznaniu wniosków P. R. i B. R. o prawo pomocy Referendarz Sądowy postanowieniami z dnia 21 sierpnia 2018 r. odmówił im przyznania prawa pomocy. Postanowienia stały się prawomocne w dniu 24 września 2018 r. Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wzywające ww. osoby do uiszczenia wpisu od skargi zostały odebrane w dniu 15 października 2018 r. Następnie ww. sprawa została przekazana do NSA w celu rozpatrzenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenia podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. W myśl art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabycie statusu uczestnika postępowania na prawach strony przez osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uzależnione od skutecznego wniesienia skargi przez podmiot, który zaskarżył działanie organu administracji (por. postanowienia NSA: z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 367/18; z 6 lutego 2018 r., II OZ 75/18; z 7 lutego 2017 r., II OZ 64/17; z 19 maja 2016 r., II OZ 512/16). Uznanie, że strona skarżąca skutecznie wniosła skargę pozwala podmiotowi posiadającemu status uczestnika postępowania (art. 33 § 1 P.p.s.a.) korzystać z uprawnień procesowych przypisanych stronie, w tym wniesienia zażalenia na postanowienie wydane przez wojewódzki sąd administracyjny. W niniejszej sprawie skutecznie wnieśli skargę jedynie E. R. i R. R. uiszczając w terminie wpis od skargi. Z akt nie wynika, czy wnoszący zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi także uiścili stosowny wpis na wezwanie sądu doręczone im w dniu 15 października 2018 r. (zpo. k. 214 i 215 akt). Nawet jeśli przyjąć, że wnieśli oni wpis od skargi kiedy akta znajdowały się w NSA, to dowodziłoby to jedynie o skuteczności wniesionej przez nich we własnym imieniu, osobiście skargi. Stają się zatem stroną postępowania ze swojej skargi na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej Gminy Ś. Taka jednak okoliczność nie pozwala przyjąć, że posiadają interes prawny do kwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi innego podmiotu, który wspólnie z nim wnosił skargę a z przyczyn formalnych skarga ta uległa odrzuceniu (brak uiszczenia wpisu). Jedynie podmiot, którego skargę Sąd odrzucił ma interes prawny w tym aby kwestionować zasadność takiego, dotyczącego wyłącznie jego uprawnień procesowych rozstrzygnięcia. Niewątpliwie wnoszący zażalenie P. R. i B. R. nie mogą wykazać się interesem prawnym w zażaleniu postanowienia o odrzuceniu skargi A. M., S. K., S. N., B. N., P. R., M. R.. Nie można uznać, że odrzucenie skargi innych osób wpływa na ich obowiązki lub uprawnienia procesowe w postępowaniu wywołanym ich skargą. To nie ich skarga została odrzucona i odrzucenie innych skarg wniesionych przez inne podmioty nie wpływa w żaden sposób na możliwość badania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie zatem od tego czy wnoszący zażalenie ma status strony czy uczestnika postępowania powinien wykazać się interesem prawnym w zaskarżeniu danego rodzaju postanowienia. Musi wykazać, że zakwestionowanie takiego postanowienia będzie miało wpływ na jego uprawnienia i obowiązki. W niniejszej sprawie pozbawione jest jakichkolwiek podstaw twierdzenie, że postanowienie o odrzuceniu skargi A. M., S. K., S. N., B. N., P. R., M. R. wpłynie np. na możliwość skontrolowania legalności zaskarżonej uchwały w wyniku złożenia skargi przez P. R. i B. R.. Skoro taki związek nie istnieje to uznać należy, że wniesione przez P. R. i B. R. zażalenie jest niedopuszczalne. Nie mogą bowiem kwestionować rozstrzygnięcia, które nie odnosi się do ich praw i obowiązków. Zażalenia wniesione w niniejszej sprawie podlegały zatem odrzuceniu już przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło