II OZ 320/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 49/24 odrzucające skargę [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2023 r., nr WINB-WOP.7723.28.2023.MB2 w przedmiocie wykonania zastępczego rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 49/24 odrzucił skargę [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2023 r., nr WINB-WOP.7723.28.2023.MB2 w przedmiocie wykonania zastępczego rozbiórki. Sąd wskazał, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 24 stycznia 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącej Spółki do usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi braków formalnych poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Jak wynika z akt sądowych, korespondencja sądu w zakresie wezwania do usunięcia dostrzeżonych braków skargi została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 12 lutego 2024 r. (k. 16 akt sądowych). Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył odpis poświadczony za zgodność z oryginałem udzielonego mu przez prezesa zarządu pełnomocnictwa. Pełnomocnik nie przedłożył dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony, tj. odpisu KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników (pkt 1); oznaczenie rodzaju pisma (pkt 2); osnowę wniosku lub oświadczenia (pkt 3); podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4); wymienienie załączników (pkt 5). Stosownie natomiast do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem, że organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a udowodnienie umocowania musi mieć formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek, Komentarz do art. 29 p.p.s.a. zawarty w zbiorze LEX). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu podmiotów wymienionych w art. 28 § 1 p.p.s.a. jest "co do zasady" odpis z KRS. Ponadto w wypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową, ma on obowiązek bez wezwania dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, ale również dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która pełnomocnictwa udzieliła (postanowienie NSA z dnia 31 lipca 2008 r., sygn. akt I FSK 1171/08). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej spółki jako osoby prawnej polega na przedstawieniu odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Niedołączenie tego dokumentu stanowi brak formalny, którego usunięcie następuje w trybie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wskazał, że podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie i piśmiennictwie, że w przypadku spółek kapitałowych, czyli m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, dokumentem wskazującym na osoby umocowane do podjęcia działań w imieniu spółki jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego tej spółki (tak też np. postanowienia NSA z 29 maja 2018 r., sygn. akt II GZ 186/18, z 15 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 107/18, J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Warszawa 2015 r., s. 201 i 203; zob. także postanowienie NSA z 27 września 2016 r. sygn. akt II GZ 897/16, postanowienie NSA z 1 marca 2018 r. sygn. akt II FZ 784/17, postanowienie NSA z 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II FZ 311/18, postanowienie NSA z 12 czerwca 2018 r. sygn. akt II GZ 200/18 – opubl. CBOSA). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, w przypadku skargi – pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej Spółki składając skargę nie wykazał w żaden sposób umocowania do działania w imieniu strony. Stosownie zatem do treści cytowanych wcześniej przepisów pełnomocnik skarżącej został wezwany na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego skargi, poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej złożył jedynie odpis poświadczony za zgodność z oryginałem udzielonego mu przez prezesa zarządu pełnomocnictwa. Pełnomocnik nie przedłożył dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony, tj. odpisu KRS. Zatem mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż braki formalne przedmiotowej skargi nie zostały uzupełnione. Złożenie pełnomocnictwa – bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony – nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu, a umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 147/08). W przypadku złożenia pisma (skargi) do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącej Spółki, wydane postanowienie jest wadliwe, albowiem uzupełnienie braków formalnych wskazanych w wezwaniu z dnia 29 stycznia 2024 r. zostało wykonane zgodnie z jego treścią. Pełnomocnika skarżącej wezwano do uzupełnienia braku formalnego poprzez: "złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej". Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. do akt sprawy złożony został dokument określający umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w postaci pełnomocnictwa. Podstawą wydanego postanowienia z dnia 2 kwietnia 2024 r. jest wykazanie przez Sąd zupełnie innego braku, tj. nie przedłożenia odpisu z KRS strony skarżącej. Nie może jednak budzić wątpliwości, iż wezwanie z dnia 29 stycznia 2024 r. nie wskazywało na brak skargi w postaci braku przedłożenia odpisu z KRS strony skarżącej. W ocenie skarżącej już samo użycie pojęcia "dokumentu określającego umocowanie" nie jest sformułowaniem precyzyjnym bowiem nie odwołuje się do żadnego konkretnego dokumentu. Spółka wskazała, że zgodnie z orzecznictwem, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci braku przedłożenia do pisma pełnomocnictwa obejmuje jednoczesne wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa oraz wyraźnie oddzielnie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W myśl art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepis ten nie precyzuje, jaki dokument powinien złożyć podmiot reprezentujący osobę prawną. Jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za prawidłową uznaje się praktykę polegającą na wzywaniu spółek kapitałowych (takich jak skarżąca) do przedłożenia aktualnego odpisu z KRS (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. GSK 1337/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokument ten korzysta bowiem z domniemania prawdziwości wyrażonego w art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 685 ze zm.), które dodatkowo wzmacnia zasada określona w art. 18 ww. ustawy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych danych do rejestru. Stąd też przyjmuje się, że już w wezwaniu o usunięcie braków formalnych powinien zostać określony rodzaj dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą (aktualność) nie będzie budzić wątpliwości Sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 1456/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 stycznia 2024 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez "złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej" – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 lutego 2024 r. (k. 16 akt sądowych). Do pisma nadanego w dniu 19 lutego 2024 r., a więc w terminie otwartym do uzupełnienia ww. braku formalnego, pełnomocnik skarżącej dołączył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed WSA i NSA udzielone mu przez prezesa zarządu Spółki. Stwierdzić należy, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało sformułowane nieprecyzyjnie, bowiem nie wskazywało, jakie konkretnie dokumenty należy przedłożyć celem jego prawidłowego wykonania. W konsekwencji, wobec przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa i braku wezwania do przedłożenia odpisu z KRS Spółki, odrzucenie skargi należało uznać za nieprawidłowe. Należało bowiem wystosować do pełnomocnika strony kolejne wezwanie – o nadesłanie aktualnego odpisu z KRS Spółki. Należy zauważyć, że do zażalenia na zaskarżone postanowienie dołączono odpis pełny z KRS Spółki, z którego wynika, że prezes zarządu jest uprawniony do samodzielnego reprezentowania Spółki, a zatem przedłożone pełnomocnictwo jest prawidłowe. Tym samym należy uznać, że braki formalne skargi zostały uzupełnione. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.