II OZ 502/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt. II SA/Gd 43/15, o odrzuceniu skargi W. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 17 września 2014 r., nr XLIII/384/2014 zmieniającą uchwałę w sprawie uchwalenia wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych będących w posiadaniu Wodociągów Miejskich Bytów Spółki z o.o. na lata 2014-2015 postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt. II SA/Gd 43/15, odrzucił skargę W. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 17 września 2014 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 19 lutego 2015 r. Skarżący w dniu 26 lutego 2015 r. przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r., po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 maja 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r., sygn. II OZ 733/15, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. W następstwie powyższego, Przewodnicząca Wydziału zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. wezwała skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, w przypadku nieuiszczenia wpisu w tym terminie. Odpis zarządzenia dotyczącego uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 10 września 2016 r. W dniu 15 września 2015 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r. pozostawiono bez rozpoznania. Tym samym termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął dla skarżącego w dniu 17 września 2015 r. Skarżący nie uiścił w sprawie wpisu sądowego. Po rozpoznaniu kolejnego wniosku skarżącego z dnia 15 października 2015 r. referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie, po rozpoznaniu sprzeciwu, Sąd postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. II OZ 212/16, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Dalej Sąd wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony sprawie w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu został prawomocnie pozostawiony bez rozpoznania, z uwagi na jego uzupełnienie po terminie. Pismo to wywołało skutki dopiero od daty jego uzupełnienia, t.j. dnia 15 października 2015 r., a więc zostało ono złożone po terminie do uiszczenia wpisu. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący nie złożył zatem skutecznie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek złożony dnia 15 października 2015 r. nie mógł przerwać terminy uiszczenia wpisu, który upłynął w dniu 17 września 2015 r. Po pierwszym prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, Przewodniczący ma obowiązek stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego niewątpliwie strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie zaś do treści art. 220 § 3 tej ustawy skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z tych względów Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił przedwczesne odrzucenie skargi. Jego zdaniem Sąd winien wezwać go ponownie do uiszczenia wpisu od skargi przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r. został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 stycznia 2015 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu i w dniu 15 września 2015 r. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r. Po rozpoznaniu kolejnego wniosku skarżącego referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie, po rozpoznaniu sprzeciwu, Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. II OZ 212/16, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Zarzuty zażalenia opierają się na twierdzeniu, iż Sąd Wojewódzki winien był ponownie pouczyć skarżącego o konieczności uiszczenia wpisu sądowego po prawomocnym oddaleniu jego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarzuty te są nieusprawiedliwione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność i gdy nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się odmowy. W takiej sytuacji siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od daty doręczenia nowego wezwania do uiszczenia opłaty (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 516/12, z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt II FZ 125/05, z dnia 6 czerwca 2009 r. sygn. akt II OZ 481/09, z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 1003/10). Jednakże w niniejszej sprawie skarżący w dniu 21 sierpnia 2015 r. został już wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 stycznia 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 września 2015 r. i złożenie przez niego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie miało już wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Oczywistym jest, iż wniosek taki nie uchyla bowiem skutków prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09 oraz z dnia 20 lipca 2011 r., II OSK 1380/11). W tej sytuacji zarzuty podniesione w zażaleniu należy uznać za chybione. Zasadnie zatem Sąd Wojewódzki orzekł o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.