II OZ 602/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 607/21 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2021 r. nr 1168/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 607/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek H. B. (dalej "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z 7 lutego 2023 r. OIRP we Wrocławiu poinformowała Sąd o wyznaczeniu do prowadzenia sprawy z urzędu dla skarżącego - r. pr. K. S., zaś dodatkowym pismem z 21 czerwca 2023 r. wyjaśniła, że pełnomocniczka odebrała sprawę w dniu 20 lutego 2023 r. W dniu 25 marca 2023 r. pełnomocnik, za pośrednictwem Poczty Polskiej, wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku. Postanowieniem z 5 maja 2023 r. (II SA/Wr 607/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej złożenia po terminie. Odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi 9 maja 2023 r. Pismem procesowym wniesionym w dniu 12 maja 2023 r. (data stempla pocztowego), pełnomocniczka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie z 11 maja 2023 r. informujące o leczeniu jej syna – W. R. lat 9 - z powodu infekcji grypy typu B z koniecznością pozostania w domu i pod nadzorem osoby dorosłej z objawami od 7 do 24 marca 2023 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że skargę kasacyjną sporządziła w dniu 21 marca 2023 r., lecz nadała ją w placówce pocztowej dnia 25 marca 2023 r., zamiast 22 marca 2023 r., tj. po 3 dniach z powodu choroby syna. Podkreślono przy tym, że dziecko było bardzo chore na grypę typu B i od 7 marca do 24 marca 2023 r. wymagało stałej opieki. Podniosła także, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej otrzymała 9 maja 2023 r. W ocenie pełnomocniczki, przekroczenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie jest znaczne i nastąpiło z powodu choroby jej dziecka, w związku z tym skarżący nie ponosi winy za niedochowanie terminu. Ponadto sytuacja osobista pełnomocnika nie powinna wpływać na prawo skarżącego do sądu. Sąd zwrócił uwagę, że 7-dniowy termin liczy się zasadniczo od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. W realiach niniejszej sprawy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został nadany po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem konieczność opieki nad chorym dzieckiem, ustała z dniem 24 marca 2023 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożono zaś dopiero w dniu 12 maja 2023 r. W okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do uznania, że wnioskodawczyni przed doręczeniem orzeczenia odrzucającego skargę kasacyjną mogła pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że skarga kasacyjna wniesiona w dniu 25 marca 2023 r. została złożona z zachowaniem ustawowego terminu. Wnioskodawczyni, będącej pełnomocnikiem profesjonalnym, znane są terminy do wywodzenia środków odwoławczych jak i zasady liczenia terminów oraz ich przywracania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył H. B. osobiście, a następnie uzupełniła je r. pr. K. S. Pełnomocnik skarżącego podniosła, że stres związany z chorobą dziecka wpłynął na przeświadczenie, że zachowała 30-dniowy termin przy składaniu skargi kasacyjnej. Dopiero z doręczonego odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedziała się, że termin został przekroczony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie kiedy nastąpiło ustanie przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sad Administracyjny zgadza się z Sądem I instancji, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 24 marca 2023 r., co wynika z zaświadczenia lekarskiego dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu. Profesjonalny pełnomocnik został zawiadomiony o wyznaczeniu w sprawie w dniu 20 lutego 2023 r. Oczywistym jest zatem, że biorąc pod uwagę kryterium staranności w dbaniu o sprawy, pełnomocniczka winna pilnować terminu ustawowego. Nawet jeżeli w tym okresie zdarzyła się sytuacja losowa wykluczająca możliwość podjęcia czynności w sprawie (choroba dziecka), to należyte dbanie o interes strony wymaga złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania tej przyczyny. Całkowicie nieuprawniona jest natomiast argumentacja, że pełnomocnik może domagać się przywrócenia terminu dopiero po doręczeniu mu orzeczenia, z którego dowiaduje się,że uchybił terminowi ustawowemu. Odnośnie do zażalenia samego skarżącego należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem za zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika strona ponosi odpowiedzialność tak jak gdyby sama dokonywała czynności w sprawie (m.in. postanowienia NSA z: 18 października 2007 r., I FZ 421/07; 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; 31 marca 2009 r., I FZ 69/09; 23 lipca 2009 r., I OZ 737/09; 23 czerwca 2010 r., I OZ 465/10; 19 sierpnia 2010 r., I FZ 133/10; 10 czerwca 2011 r., I OZ 408/11). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.