II OZ 768/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-08-02

Skład orzekający: Teresa Kobylecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy subiektywne przekonanie strony o wadliwym prowadzeniu procesu przez sędziego lub o jego stronniczości może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Subiektywne przeświadczenie strony o wadliwym prowadzeniu procesu przez sędziego lub o jego stronniczości nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego są obiektywne okoliczności mogące wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, a nie jedynie niezadowolenie strony z rozstrzygnięć procesowych lub merytorycznych. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku okoliczności mogących wzbudzić wątpliwości co do ich bezstronności, a strona nie uprawdopodobniła istnienia takich okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania jego spraw, w tym sprawy dotyczącej uchwały Rady Gminy K. w przedmiocie zasad utrzymania czystości. Skarżący zarzucił sędziom brak bezstronności, lekceważenie prawa, brak informacji o znajomości ze skarżonymi urzędnikami, wywieranie presji przez Prezesa Sądu oraz brak troski o interes publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek, uznając go za niezasadny. Na skutek zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w G. W. z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt II SO/Go 15/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie E. M., D. S.-K., S. K., K. G.-M., M. M., R. B.-K., M. I., A. W., B. G., G. J., E. W., J. W., A. P., M. K., J. K., A. S., B. S., E. W., K. M., P. J. S., N. K.-G. w sprawie ze skargi C. T. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr ... w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Go 15/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek C. T., zw. dalej skarżącym, o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: E. M., D. S.-K., S. K., K. G.-M., M. M., R. B.-K., M. I., A. W., B. G., G. J., E. W., J. W., A. P., M. K., J. K., A. S., B. S., E. W., K. M., P. J. S., N. K.-G. w sprawie ze skargi C. T. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 kwietnia 2013 r., nr ... w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 kwietnia 2013 r. w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 647/13. Pismem z dnia 7 października 2014 r. skarżący wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania wszystkich jego spraw, jakie toczą się przed tym Sądem, m.in. również od rozpoznania powyższej sprawy. Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2015 r. skarżący zobowiązany został do jednoznacznego wskazania z imienia i nazwiska sędziów, którzy mieliby zostać wyłączeni oraz o podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie w odniesieniu do każdego z sędziów z osobna pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2015 r. wskazał imiona i nazwiska osiemnastu sędziów WSA w Szczecinie zastrzegając, iż lista ta może być niekompletna. Skarżący zakwestionował ich bezstronność i kwalifikacje do sprawowania wymiaru sprawiedliwości oraz lekceważenie prawa. Precyzując zarzuty skarżący wskazał na brak w oświadczeniach sporządzonych przez sędziów informacji o znajomości ze skarżonymi urzędnikami i o wywieraniu bądź niewywieraniu presji przez Prezesa WSA w Szczecinie. Ponadto zarzucił sędziom brak podjęcia decyzji o utajnieniu jego danych wrażliwych oraz brak troski o interes publiczny. Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2015 r. pozostawiono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów bez rozpoznania. Na skutek złożonego przez C. T. zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r., II OZ 467/15 uchylił zaskarżone zarządzenie uznając, iż wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu był prawidłowy, a wezwanie Sądu do jego sprecyzowania było zbędne, ponieważ strona nie musi znać sędziów z imienia i nazwiska. Wobec powyższego objęci wnioskiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: E. M., D. S.-K., S. K., K. G.-M., M. M., R. B.-K., M. I., A. W., B. G., G. J., E. W., J. W., A. P., M. K., J. K., A. S., B. S., E. W., K. M., P. J. S., N. K.-G. złożyli pisemne oświadczenia, iż nie pozostają ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Postanowieniem z dnia 12 października 2015 r., sygn. akt II OW 124/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Szczecinie od rozpoznania powyższej sprawy. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r. oddalając wniosek wskazał, że argumentacja przytoczona przez skarżącego, uzasadniająca, jego zdaniem, wyłączenie objętych wnioskiem sędziów WSA w Szczecinie od rozpoznania sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucił bowiem sędziom brak bezstronności, nieprawidłowe stosowanie przepisów prawa. Skarżący zwrócił uwagę na brak w oświadczeniach sporządzonych przez sędziów informacji o znajomości ze skarżonymi urzędnikami, o wywieraniu presji na sędziów przez Prezesa Sądu oraz brak podjęcia przez sędziów decyzji o utajnieniu jego danych wrażliwych. Nadto skarżący zarzucił sędziom brak troski o interes publiczny. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z sędziów objętych żądaniem wyłączenia. Fakt, że strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd pierwszej instancji wskazał również, że sędziowie złożyli w oparciu o treść art. 22 § 2 p.p.s.a. pisemne oświadczenia, z których wynika, iż nie jest im znana jakakolwiek okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. W ocenie Sądu, takie oświadczenia są wystarczające i nie zachodzi konieczność ich uzupełniania o szczegółowe odniesienie się do nieuprawdopodobnionych, nieskonkretyzowanych zarzutów co do znajomości z osobami, które brały udział w wydaniu zaskarżonego aktu, czy wywierania bądź niewywierania na nich presji przez Prezesa Sądu. Stwierdzenie bowiem braku okoliczności mogących uzasadniać ich wyłączenie zawiera również wypowiedź negatywną co do tych kwestii, a skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób tezy przeciwnej. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek za niezasadny i pozbawiony podstaw i na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a. orzekł o jego oddaleniu. Od ww. postanowienia skarżący złożył zażalenie wskazując na te same okoliczności co we wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego służy zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje także na wniosek, jeżeli zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Na gruncie art. 19 p.p.s.a. podstawą wyłączenia sędziego są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, tj. stosunku pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej lub gospodarczej itp., jak i wszelkie inne okoliczności o charakterze obiektywnym dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Stosownie zaś do treści art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. W niniejszej sprawie żadna z okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 18 i 19 p.p.s.a. nie została wykazana przez skarżącego. Wskazać należy, że subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nie może być uznane za argument przemawiający za jego wyłączeniem. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12). Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie E. M., D. S.-K., S. K., K. G.-M., M. M., R. B.-K., M. I., A. W., B. G., G. J., E. W., J. W., A. P., M. K., J. K., A. S., B. S., E. W., K. M., P. J. S., N. K.-G. złożyli pisemne oświadczenia, że nie pozostają ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Wobec niewskazania okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tych oświadczeń, w sytuacji, gdy nie budzi żadnych wątpliwości prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010 r., I OZ 864/10). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sytuacji, Sąd pierwszej instancji nie mając uzasadnionych powodów do wyłączenia wymienionych sędziów WSA w Szczecinie zasadnie oddalił wniosek. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło