III FSK 1227/25

Dnia 14 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 185/25 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 lutego 2025 r., nr 2801-IEW.4123.18.2024 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym wyrokiem z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 185/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 14 lutego 2025 r., w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że decyzją z 16 lipca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki. Postanowieniem z 28 sierpnia 2024 r. NUS nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z 16 lipca 2024 r. wskazując, że w sprawie zostały spełnione dwie przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności wskazane w art. 239b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu drugiej instancji wniósł skargę od postanowienia, która to wyrokiem z 25 lutego 2025 r. została oddalona przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez prawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. W postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ocena wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku. Strona oczekująca uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinna przedstawić stosowne dokumenty, których analiza umożliwiłaby sądowi ocenę skutków wykonania określonego aktu w kontekście sytuacji majątkowej Skarżącego. Sformułowany przez Stronę wniosek zawierał jedynie wskazanie, że biorąc pod uwagę nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a ponadto znaczną ilość naruszeń wykazaną w skardze kasacyjnej, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący nie wskazał na czym konkretnie miałaby polegać ta szkoda ani w czym upatruje jej wystąpienia. Ponadto Skarżący nie przedłożył dokumentów uprawdopodobniających wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym uniemożliwił sądowi ocenę czy na skutek wykonania decyzji powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Przypomnieć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd bada jedynie zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04). Nie zasługuje na uwzględnienie podnoszona w uzasadnieniu wniosku argumentacja o znacznej ilości naruszeń - wykazanych w skardze kasacyjnej. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem jest niemożliwe, a rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05; z 12 lipca 2018 r., II OZ 749/18; z 13 kwietnia 2021 r., II GSK 433/21). Z tego względu, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.