III OSK 1173/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-16

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Olga Żurawska-Matusiak, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi ponownie zwalnianemu ze służby, który wcześniej otrzymał odprawę w maksymalnej wysokości, przysługuje odprawa uzupełniająca (wyrównanie) z tytułu wzrostu uposażenia zasadniczego i dodatków o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym?
Ratio decidendi
Policjantowi ponownie zwalnianemu ze służby, który wcześniej otrzymał odprawę w maksymalnej wysokości, może przysługiwać odprawa uzupełniająca, rozumiana jako świadczenie wyrównawcze, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia posiada staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości lub nastąpiła zmiana wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Organ powinien zbadać, czy nastąpiła zmiana tych wskaźników w stosunku do wcześniej przyznanej odprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca, R. M., została zwolniona ze służby w Policji w 2008 r. i otrzymała odprawę w maksymalnej wysokości. Po przywróceniu do służby, została ponownie zwolniona w 2017 r. i złożyła wniosek o wypłatę odprawy uzupełniającej, argumentując, że jej uposażenie wzrosło. Komendant Główny Policji odmówił przyznania odprawy, uznając, że prawo do niej zostało 'skonsumowane' przy pierwszym zwolnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej R. M. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 767/18 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odprawy uzupełniającej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej R. M. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 767/18 oddalił skargę R. M. (dalej: "skarżąca") na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2018 r., nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania odprawy uzupełniającej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2008 r. skarżąca została zwolniona ze służby z [...] kwietnia 2008 r. Z karty uposażenia oraz kartoteki podatkowej za 2008 r. wynika, że została jej naliczona i wypłacona odprawa w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w wymiarze 600% (kwota [...]zł.). [...] lipca 2010 r. skarżąca została przywrócona do służby, a następnie - rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2017 r. – ponownie zwolniona. W związku z ponownym zwolnieniem ze służby skarżącej została wypłacona nagroda roczna za 2017 r., ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz nagroda jubileuszowa po 40 latach służby. [...] września 2017 r. skarżąca złożyła wniosek, sprecyzowany w piśmie z [...] października 2017 r., o wypłatę odprawy uzupełniającej, wynikającej z wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w wysokości wynikającej z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., dalej: "ustawa o Policji"). W uzasadnieniu wniosku podniosła, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, policjantom ponownie zwalnianym ze służby przysługuje tzw. odprawa uzupełniająca. Komendant Główny Policji decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...]odmówił przyznania skarżącej odprawy uzupełniającej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, a decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy orzeczenie własne z [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, że skarżąca została zwolniona ze służby [...] kwietnia 2008 r. w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Wobec tego naliczono jej i wypłacono odprawę w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Świadczenie wypłacono więc w pełnym wymiarze 600% po pierwszym zwolnieniu ze służby. Organ stanął na stanowisku, że ponowne zwolnienie ze służby w 2017 r. nie oznacza, że skarżącej znów przysługuje odprawa z tego tytułu, bowiem świadczenie, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji ma charakter jednorazowy. Osobie, która ponownie podjęła służbę, lub pracę, może przysługiwać odprawa uzupełniająca, jedynie gdy w dacie kolejnego zwolnienia posiada staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości. Organ stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do wypłaty odprawy uzupełniającej, rozumianej jako konieczność uzupełnienia uprzednio wypłaconej odprawy w 2008 r. Ponownie zwalniana ze służby skarżąca nie nabywa prawa do odprawy uzupełniającej. Jej prawo do odprawy zostało bowiem "skonsumowane" w pełni przy pierwszym zwolnieniu ze służby. Skarżąca, nie zgadzając się z decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2018 r., wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji uznał za trafną argumentację organu administracji co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy, przyjmując ją za własną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostają wszelkie istotne uwarunkowania faktyczne. Skarżąca pobrała odprawę w związku z odejściem ze służby w 2008 r. w maksymalnej wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia (wysokość ówcześnie maksymalna). Wobec przywrócenia do służby skarżąca ponownie podjęła zatrudnienie, a następnie została zwolniona ze służby w 2017 r. Komendant Główny Policji nie zakwestionował, że uposażenie skarżącej było wówczas wyższe. Zdaniem organu funkcjonariuszowi nie przysługuje wyrównanie odprawy, które miałoby stanowić różnicę pomiędzy wcześniej otrzymaną a tą, którą uzyskałby wobec odejścia ze służby obecnie, jako pochodna wysokości aktualnego wynagrodzenia. Spór dotyczy więc wyłącznie właściwego rozumienia i zastosowania przepisów prawa materialnego, dotyczących reguł wypłacania odprawy dla policjantów. Sąd pierwszej instancji powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że wysokość odprawy dla policjanta jest funkcją okresu zatrudnienia i wynagrodzenia na ostatnio zajmowanym stanowisku. Te dwa współczynniki są od siebie zależne w ten sposób, że wypłata odprawy za 6 miesięcy w wysokości otrzymywanego wynagrodzenia wyklucza wypłatę świadczenia wyrównawczego tylko z tytułu wzrostu wynagrodzenia za okres ponownego pełnienia służby. Nie jest możliwe przyznanie świadczenia wyrównawczego funkcjonariuszowi, który odebrał już odprawę w maksymalnej sześciomiesięcznej wysokości, a w wyniku kontynuowania służby domaga się jej przeliczenia w związku z otrzymywaniem wyższego uposażenia. Odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby - tak samo jak i emerytura - ma charakter jednorazowy. Skarżąca wywiodła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2018 r., zaskarżając go w całości. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie: 1. art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 115 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię; 2. art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz naruszenie przez organy art. 81 k.p.a. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez jego uchylenie oraz uchylenie zaskarżonych decyzji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie z [...] października 2021 r. wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Organ w piśmie procesowym z [...] października 2021 r. oświadczył, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Ponadto organ poinformował, że posiada możliwości techniczne umożliwiające uczestnictwo w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. Jednocześnie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi) może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej. Dokładne wskazanie naruszonych przepisów przynależy właśnie do podstawy kasacyjnej, a nie jej uzasadnienia (tak m.in. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04, OSP z 2005 r. Nr 3, poz. 36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Należycie skonstruowane uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej powinno być logicznie powiązane z przepisami podanymi jako podstawy tej skargi. Jak wskazał NSA w wyroku z 12 października 2005 r. (I FSK 155/05) "uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowano w zaskarżonym orzeczeniu, lub – uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. należy podkreślić, że zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Chodzi zatem o takie sytuacje, które wskazują na to, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, względnie gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powołała dowody, które zostały przez sąd wojewódzki pominięte (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., II GSK 96/17), nie zaś o przypadki, w których Sąd ocenił wszystkie doniosłe prawnie okoliczności w ramach prawidłowo przyjętego stanu sprawy, jednakże ocena ta była błędna (popełniony został błąd wykładni lub subsumcji). Taka sytuacja w sposób oczywisty nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, wobec czego zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. trzeba uznać za chybiony. Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyroki NSA z: 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09). Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 134 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis ten reguluje zakaz reformationis in peius, a więc zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego. U podstaw tego zakazu leży założenie, iż sytuacja skarżącego nie może ulec pogorszeniu na skutek wniesienia przez niego skargi do sądu administracyjnego. Sytuacja taka, gdy organ odmówił skarżącej przyznania odprawy uzupełniającej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, a Sąd skargę na to rozstrzygnięcie oddalił, nie narusza powyższego zakazu. Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego. Stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje odprawę. Wysokość odprawy dla policjanta w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby aż do wysokości sześciomiesięcznego zasadniczego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok (art. 115 ust. 1 ustawy o Policji). Zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, że odprawa przysługująca policjantowi z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy (por. np. wyroki NSA z: 27 stycznia 1999 r., II SA 634/98, 1 czerwca 2005 r., OSK 1714/04, W. Kotowski, Ustawa o Policji, Komentarz, Warszawa 2008). W orzecznictwie podkreśla się, że świadczenie to, co do zasady, jest podobne do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikom w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92 § 1 ustawy Kodeks pracy). Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoim orzecznictwie wskazywał jednoznacznie, że pracownikowi, który pobrał odprawę emerytalną, a następnie, w związku z ponownym zatrudnieniem i ponownym przejściem na emeryturę, uzyskał prawo do odprawy emerytalnej od ostatniego zakładu pracy, odprawa ta przysługuje w ograniczonym zakresie (por. np. wyrok z 2 października 1990 r., I PR 285/90). Jeżeli np. pracownikowi w chwili przechodzenia na emeryturę przysługiwała jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia odpowiadająca piętnastoletniemu okresowi pracy oraz jeżeli ten sam pracownik w chwili "ponownego przejścia na emeryturę" wykazał się już dwudziestoletnim okresem pracy, za który odprawa przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia, to przyznanie mu odprawy odpowiadającej różnicy między sześciomiesięcznym a trzymiesięcznym wynagrodzeniem stanowi uzupełnienie tylko odprawy poprzedniej, ze względu na spełnienie warunku wymaganego dla otrzymania odprawy w wyższej wysokości. Jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że brak jest odrębnych przepisów, które pozwalałyby aby inaczej niż odprawę emerytalną traktować odprawę przyznawaną funkcjonariuszom zwalnianym ze służby (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2009 r., I OSK 818/08). Przyjęta w orzecznictwie wykładnia ma zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego samego świadczenia, co spowodowałoby uprzywilejowanie policjantów w stosunku do innych osób zatrudnionych w oparciu o przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy regulujące stosunki służbowe i stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wobec prawa. Przyjąć zatem należy, że w obu omawianych reżimach prawnych, zarówno osobie, która ponownie podjęła służbę, jak i osobie, która ponownie podjęła pracę, może przysługiwać jedynie odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia posiada ona staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości. Do funkcjonariuszy przywracanych do służby uwzględnia się analogiczne konstrukcje prawne wynikające z Kodeksu pracy wraz z ich interpretacją dokonaną przez Sąd Najwyższy. W orzeczeniach Sądu Najwyższego analizowana jest sytuacja pracowników podejmujących ponownie pracę, co należy traktować analogicznie jak ponowne podjęcie służby. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że po ponownym zwolnieniu ze służby funkcjonariuszowi, przysługuje tzw. odprawa uzupełniająca - rozumiana jako świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyrok NSA z 5 marca 2014 r., I OSK 224/13). Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że skoro skarżącej wypłacono już odprawę w związku ze zwolnieniem ze służby, to organ winien zbadać czy przysługuje jej uzupełnienie (wyrównanie) odprawy. W najnowszym orzecznictwie NSA (por. wyrok z 21 marca 2018 r., I OSK 1085/16) podkreśla się, że treść normy prawnej art. 115 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje w sposób oczywisty, iż ustawodawca odnosi się w niej do dwóch elementów rzutujących na wysokość odprawy, tj. długości pełnienia służby i wysokości uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wskazane powyżej elementy organ musi wziąć pod rozwagę zarówno przy ustalaniu odprawy, jak też, po ponownym przyjęciu do służby, przy ustalaniu odprawy uzupełniającej. Jak podkreślił NSA z powyższym wyroku uzyskanie świadczenia wyrównawczego nie przeczy prawidłowości tezy o jednorazowym uprawnieniu do odprawy i świadczeń związanych z odejściem ze służby. Stanowi bowiem realizację prawa do kompensacji świadczenia związanego ze zmianą warunków, na jakich zostało ono pierwotnie przyznane. Z uwagi na powyższe, organ rozpoznając wniosek strony, winien zbadać, czy w stosunku do wcześniej przyznanej odprawy uległ zmianie któryś z dwóch wskaźników, o jakich mowa w art. 115 ust. 1 ustawy o Policji. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 30 kwietnia 2020 r. (I OSK 496/19), w sprawie ze skargi skarżącej na odmowę przyznania wyrównania świadczenia pieniężnego. W sprawie tej dokonywana była wprawdzie interpretacja art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, ale problem prawny zarówno w przypadku tego przepisu, jak i przepisu art. 115 ust. 1 ustawy o Policji jest zbieżny. W orzeczeniu tym NSA przyjął, że skoro przepis art. 117 ust 1 ustawy o Policji (tak jak i przepis art. 115 ust. 1 ww. ustawy) odnosi się do uposażenia otrzymywanego na ostatnio zajmowanym stanowisku, to przez ostatnio zajmowane stanowisko należy rozumieć stanowisko zajmowane bezpośrednio przed realizacją uprawnienia określonego w powyższym przepisie. Obowiązkiem organu orzekającego w oparciu o ten przepis jest zatem ustalenie, czy uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym uległo zmianie w stosunku do tego, które stanowiło podstawę wyliczenia świadczenia przewidzianego w przypadku zwolnienia ze służby. Pogląd wyrażony w omawianym orzeczeniu znajduje pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy została wyjaśniona i orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i decyzji organów obu instancji, albowiem zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i organy dokonały wadliwej interpretacji przepisu art. 115 ust. 1 ustawy o Policji, co miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wykładnię przepisu przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono w myśl art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło