III OSK 1351/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-03
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Artur Kuś, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie dodatkowej lokalizacji dla już istniejącego przedszkola publicznego, zwiększające liczbę dostępnych miejsc, wymaga oceny pod kątem przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci przedszkoli publicznych"?Ratio decidendi
Utworzenie dodatkowej lokalizacji dla już istniejącego przedszkola publicznego, które skutkuje zwiększeniem liczby dostępnych miejsc, podlega ocenie pod kątem przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci przedszkoli publicznych". Brak wystarczającej liczby miejsc w istniejących placówkach jest warunkiem koniecznym do uznania takiego uzupełnienia za korzystne. W przypadku, gdy istniejąca sieć przedszkoli zaspokaja potrzeby, utworzenie dodatkowych miejsc nie jest uzasadnione.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o zmianę zezwolenia na założenie przedszkola publicznego poprzez utworzenie dodatkowej lokalizacji, która miałaby zapewnić 48 miejsc. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty odmawiającą zmiany zezwolenia. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż nie została spełniona przesłanka "korzystnego uzupełnienia sieci przedszkoli publicznych", gdyż istniejąca sieć w Warszawie, w tym w Dzielnicy [...], zapewnia wystarczającą liczbę miejsc dla dzieci. Skarga kasacyjna zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności dotyczące kryterium liczby dzieci zameldowanych vs. zamieszkałych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. i M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 106/25 w sprawie ze skargi J. R. i M. R. na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2024 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 106/25 oddalił skargę J. R. i M. R. (dalej strona lub skarżący) na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty (dalej organ) z dnia [...] listopada 2024 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że zasadnie organy obu instancji oceniły, że w stanie faktycznym sprawy nie została spełniona przesłanka zawarta w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 31) zwanego dalej rozporządzeniem. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, konstrukcja normy prawnej wynikającej z treści § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wskazuje na konieczność łącznego spełnienia dwóch wymogów niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o założenie przedszkola, tj. poprawie warunków kształcenia oraz korzystnego uzupełnienia sieci przedszkoli publicznych odpowiednio - w miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Konstatując, w świetle brzmienia powołanego przepisu nie wystarczy jedynie wykazanie, że nastąpi poprawa warunków kształcenia. Konieczne jest bowiem także wykazanie korzystnego uzupełnienia sieci szkół (przedszkoli) publicznych.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z ustaleń organu wynika, że na terenie Dzielnicy [...] są 47 publiczne przedszkola samorządowe, które zapewniają 4752 miejsc dla dzieci w wieku 3-6 lat oraz 14 szkół podstawowych samorządowych z oddziałami przedszkolnymi. Sieć przedszkoli samorządowych uzupełnia również 5 przedszkoli publicznych prowadzonych przez osoby prywatne, które nie pobierają czesnego i działają na zasadach przedszkoli samorządowych. Ponadto w Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy, funkcjonują 44 przedszkola, w tym 3 przedszkola integracyjne i 8 z oddziałami integracyjnymi, a także 16 punktów przedszkolnych nieprowadzonych przez Miasto Stołeczne Warszawa. Szacuje się, że za trzy lata różnica w liczbie dzieci w wieku przedszkolnym w Dzielnicy [...], gdzie znajduje się lokalizacja objęta wnioskiem wyniesie aż 1517 dzieci, a w całej Warszawie nawet 15 tys. dzieci mniej. Dane z rekrutacji na rok szkolny 2024/2025 potwierdzają, że liczba wolnych miejsc w Warszawie wynosiła 5177, w tym w Dzielnicy [...] – 356. Ponadto dane z systemu rekrutacyjnego z 5 września 2024 r. wskazują, że liczba wolnych miejsc w Warszawie wynosiła 3607, w tym w Dzielnicy [...] – 239. Organy obu instancji wskazują, że na podstawie danych z rekrutacji na rok 2024/2025 oraz prognoz demograficznych, sieć prowadzonych przez Gminę publicznych przedszkoli oraz oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych jest wystarczająca dla zapewnienia miejsc dla wszystkich chętnych dzieci w wieku 3-6 lat na terenie Dzielnicy [...]. Z uwagi na powyższe słusznie jest stanowisko organów orzekających w sprawie, że w sytuacji, kiedy Miasto Stołeczne Warszawa, w tym Dzielnica [...] zapewnia wystarczającą liczbę miejsc dla dzieci w wieku przedszkolnym, utworzenie dodatkowej lokalizacji przedszkola nie znajduje uzasadnienia. Skoro obecne przedszkola zaspokajają w pełni potrzeby dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, to prawidłowe jest ustalenie, że utworzenie dodatkowej lokalizacji prowadzenia zajęć w [...] przy al. [...], nie będzie stanowić korzystnego uzupełnienia sieci przedszkoli publicznych w Mieście Stołecznym Warszawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) zwanego dalej K.p.a. przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy zachodzi przesłanka korzystnego uzupełnienia sieci przedszkoli publicznych. Również nie doszło do naruszenia art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.
Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że organy administracji dokonały prawidłowej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydając swoje rozstrzygnięcia nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Tym samym Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i kompletny. Organy obu instancji wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia, a skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze nie podnieśli nowych okoliczności czy faktów, których organy nie przeanalizowały. Za chybione należało ocenić podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 4 K.p.a. w związku z art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał za dostateczny do wydania rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to nie nosi cech dowolności i zostało należycie uzasadnione. W zaskarżonej decyzji przeprowadzono wykładnię przepisów prawa w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, wskazano na materiał dowodowy stanowiący podstawę końcowych wniosków organu, a nadto odniesiono się w zasadniczych kwestiach do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. R. i M. R., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili:
- naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe stosowanie, a to:
1) błędną wykładnię § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w związku z art. 88 ust. 4 i 6 Prawa oświatowego, która polegała na przyjęciu, że:
a) decyzja odmawiająca udzielenia zezwolenia na założenie przedszkola publicznego nie nosi znamion dowolności w przypadku, w którym sam Sąd potwierdza, że podane przez skarżony organ dane oparte były na analizach liczby osób zameldowanych, a zatem doszło do utożsamienia pojęcia zamieszkania i zameldowania dla celów wydania zaskarżonej decyzji;
2) pominięcie (niezastosowanie) art. 31 ust. 10 w związku z ust. 8 Prawa oświatowego, które polegało na tym, że Sąd a quo uznał za wiarygodne - i prawidłowe dla celów kontroli sądowej - dane Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy na temat liczby dzieci zameldowanych na terenie Warszawy, gdy tymczasem w świetle uregulowań prawnych, kryterium "korzystnego uzupełnienia sieci" przedszkolnej powinno odnosić się do danych na temat liczby dzieci zamieszkałych w tejże gminie, którymi to danymi organy orzekające nie dysponowały i nie mogły ich zastosować przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym;
3) błędną wykładnię art. 90a ust. 1 Prawa oświatowego, poprzez przyjęcie, że w przypadku utworzenia dodatkowej lokalizacji zajęć już działającego przedszkola publicznego, odpowiednie stosowanie przepisów odesłania - w szczególności zaś art. 88 ust. 6 Prawa oświatowego i wydanego na jego podstawie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia - nie uzasadnia przypisania odmiennego znaczenia pojęcia "korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych" na danym terenie;
- naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wypełniają przepisy:
1) art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 155 K.p.a., które naruszono poprzez uznanie zaskarżonej decyzji za wydaną po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym oraz rzetelnie i poprawnie uzasadnioną, chociaż zaskarżona decyzja była oparta na oczywiście mylnym założeniu, iż liczba dzieci zameldowanych, a nie faktycznie zamieszkałych na obszarze Warszawy ma znaczenie decydujące dla spełnienia kryterium "korzystnego uzupełnienia sieci" przedszkolnej.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania, wraz z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za instancję kasacyjną, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2024 r., sygn. [...], wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] września 2024 r., nr [...], oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Tym niemniej okoliczności danej sprawy mogą przemawiać za koniecznością rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa materialnego. Powyższe może mieć miejsce szczególnie wówczas, gdy prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinuje zakres postępowania dowodowego, jakie winno zostać przeprowadzone przez organ administracji, albo gdy interpretacja ta w inny sposób rzutuje na wywiązanie się przez organ z obowiązków o charakterze procesowym (wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 597/11. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią zezwolenie na założenie szkoły lub placówki oświaty jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Te same zasady dotyczą także tworzenia przedszkoli. Jest to także jeden z zarzutów skargi kasacyjnej, stosownie do którego Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne w zakresie obejmującym § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez błędną interpretację przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci publicznych przedszkoli" oraz "poprawy warunków kształcenia, wychowania i opieki".
Trafnie zostało w zaskarżonym wyroku wskazane, że takie pojęcie jak "korzystne uzupełnianie sieci publicznych przedszkoli" stanowi pojęcie niedookreślone. Pojęcie to, zwane także pojęciem nieostrym, ocennym, wartościującym lub szacunkowym, odsyła do ocen porównawczych. Pojęcia nieostre są częścią porządku prawnego i pozwalają na luz interpretacyjny. Ustawodawca wprowadza pojęcia nieostre zasadniczo wtedy, gdy nie jest możliwe kazuistyczne określenie przypadków stosowania lub niestosowania danej normy prawnej (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r. sygn. akt II FSK 972/22; wyrok NSA z 7 maja 205 r. sygn. akt III OSK 2547/24).
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprawnie wskazał, że na treść ww. pojęcia nieostrego (niedookreślonego) składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero w konkretnych sprawach.
Przesłanka dotycząca korzystnego uzupełniania sieci publicznych przedszkoli odnosi się zarówno do tworzenia nowych przedszkoli publicznych, jak i tworzenia dodatkowych miejsc lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych już istniejącego przedszkola. Nie budzi wątpliwości trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji który stwierdził, że korzystne uzupełnienie sieci istniejących placówek przedszkolnych ma miejsce wówczas, gdy jest zapotrzebowanie na dodatkowe miejsca w przedszkolach. Innymi słowy warunkiem zaistnienia stanu "korzystanego uzupełnienia" jest brak możliwości objęcia opieką i wychowaniem przedszkolnych chętnych do skorzystania z tej formy realizacji publicznych zadań oświatowych. Jeżeli liczba miejsc w przedszkolach jest niewystarczająca, to wówczas może nastąpić uzupełnienie sieci istniejących placówek oświatowych o nowe przedszkola lub też o dodatkowe lokalizacje prowadzenia zajęć w przedszkolach w stosunku do już istniejących.
Strona skarżąca kasacyjnie w istocie podnosi tylko jeden argument mający, w jej ocenie, uzasadniać wadliwość stanowiska zawartego w zaskarżonym wyroku. Tym argumentem jest wadliwe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że znaczenie ma liczba dzieci zameldowanych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy, zamiast ustalania liczby dzieci zamieszkujących na terenie tego Miasta. Wprawdzie strona skarżąca kasacyjnie potwierdza, że dla wszystkich dzieci zameldowanych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy zapewnione jest prawo do objęcia ich opieką przedszkolną, ale nie można tego stwierdzić wobec dzieci faktycznie zamieszkujących na terenie Warszawy.
Pogląd ten nie może w tej sprawie skutkować uznaniem zaskarżonego wyroku za wadliwy. Podstawowym kryterium oceny możliwości uznania dodatkowej lokalizacji Publicznego Przedszkola [...] "[...]" nie była liczna dzieci zameldowanych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy, ale liczba placówek przedszkolnych wraz z liczbą miejsc dla dzieci w tych placówkach (w przedszkolach ogólnodostępnych, w przedszkolach z oddziałami integracyjnymi, w przedszkolach integracyjnych i w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych). Wskazując szczegółowo na liczbę tych miejsc w każdej z dzielnic Miasta Stołecznego Warszawy ustalono, ile przyjęto dzieci w kolejnych latach szkolnych i ile pozostało miejsc wolnych (niewykorzystanych).
Te ustalenia stanowiły podstawową przesłankę uznania, czy tworzenie dodatkowych miejsc w Publicznym Przedszkolu [...] "[...]" będzie stanowiło korzystne uzupełnienie istniejącej sieci przedszkoli, w tym przedszkoli integracyjnych lub z oddziałami integracyjnymi. Według najbardziej aktualnego stanu rekrutacji na datę wydawania w tej sprawie decyzji na terenie Miasta Stołecznego Warszawy było ponad 2 tysiące miejsc wolnych w przedszkolach. Dokładne dane zawarte zostały w wydanych decyzjach. Ustalono, że w roku szkolnych 2024/2025 na terenie Dzielnicy [...] pozostawało wolnych (nieobsadzonych) 356 miejsc w przedszkolach, w tym 24 miejsca dla dzieci z orzeczeniami o potrzebie zapewnienia opieki i wychowania w oddziałach integracyjnych. Danych tych, jak i historycznej tendencji liczby miejsc w przedszkolnych i zmniejszającej się liczby dzieci zapisywanych do nich począwszy od roku 2017, a skończywszy na roku szkolnych 2024/2025 nie kwestionuje także strona skarżąca kasacyjnie.
Posłużenie się w związku z tym danymi dotyczącymi zameldowanych dzieci na terenie Miasta Stołecznego Warszawy miało na celu wskazanie na zaobserwowaną tendencję w ujęciu historycznym ostatnich dziewięciu lat co do liczby dzieci zapisywanych do publicznych przedszkoli. Dane te potwierdzają ustalenia faktyczne dotyczące liczny dzieci uczęszczających do publicznych przedszkoli. Wprawdzie rację ma strona skarżąca kasacyjnie podnosząc, że do publicznego przedszkola może być zapisane dziecko nie tylko zameldowane na terenie danej gminy, ale każde dziecko zamieszkałe w danej gminie, tym niemniej ustalanie w tej sprawie faktycznej liczby osób zamieszkujących na terenie Warszawy byłoby nie tylko bardzo trudne dowodowo, ale także nie stanowiłoby czynności zmierzających do ustalania istotnych w sprawie okoliczności. Jeżeli z danych statystycznych wynika, że przyjmowane są do publicznych przedszkoli dzieci wszystkich osób zamieszkujących na terenie Warszawy to ustalanie, czy obejmuje to dzieci zameldowane czy też niezameldowane ale zamieszkujące w Warszawie, nie miało istotniejszego znaczenia. W żaden sposób strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, jaki wpływ na ustalenia w tym zakresie i na wynik sprawy miało przyjęcie – i to tylko jako jednego z parametrów – liczny dzieci zameldowanych w Warszawie.
Podnoszone przez stronę skarżącą kasacyjnie oceny co do perspektyw zwiększenia w przyszłości liczby mieszkańców Warszawy nie mają w stanie faktycznym tej sprawy znaczenia. Są to bowiem pewne założenia, które dopiero w przyszłości mogą (aczkolwiek nie muszą) zaistnieć i nie mogły one stanowić podstawy do ustalania stanu faktycznego tej sprawy. Jeżeli za kilka lat zwiększy się liczba dzieci zamieszkujących na terenie Warszawy i okaże się, że liczba miejsc w przedszkolach nie będzie już wystarczająca, to wówczas w przyszłości może okazać się uzasadnione tworzenie kolejnego publicznego przedszkola lub zwiększenia miejsc w istniejących przedszkolach. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji badał poprawność ustalenia stanu faktycznego sprawy na datę wydania zaskarżonej decyzji, a w tej dacie (21 listopada 2024 r.) żadne dane statystyczne nie potwierdzały potrzeby tworzenia dodatkowych lokalizacji już istniejących przedszkoli w zakresie zwiększenia miejsc w tych przedszkolach.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał błędnej wykładni § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w związku z art. 88 ust. 4 i 6 Prawa oświatowego i nie przyjął, wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, że zaskarżona decyzja została wydana przede wszystkim na podstawie analizy liczby osób zameldowanych i tym samym utożsamiono pojęcia zamieszkania i zameldowania dla celów wydania zaskarżonej decyzji. Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie nosi znamion dowolności.
W tej sprawie nie było podstaw do stosowania art. 31 ust. 10 w związku z ust. 8 Prawa oświatowego. Zgodnie z powołanym art. 31 ust. 10 ww. ustawy w przypadku, gdy liczba dzieci, którym gmina ma obowiązek zapewnić możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego, zamieszkałych na obszarze danej gminy i zgłoszonych podczas postępowania rekrutacyjnego do publicznego przedszkola lub innej wymienionej w tym przepisie formy organizacyjnej, w jakiej realizuje się wychowanie przedszkolne przewyższy liczbę miejsc w tym przedszkolu, dyrektor przedszkola (szkoły) informuje o nieprzyjęciu dziecka do przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub innej formy wychowania przedszkolnego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i w takim przypadku organ wykonawczy gminy jest obowiązany pisemnie wskazać rodzicom inne publiczne przedszkole albo niepubliczne przedszkole (bądź inne wymienione w tym przepisie formy wychowania przedszkolnego), które mogą przyjąć dziecko. Przedmiotem tej sprawy nie była kontrola dyrektora publicznego przedszkola lub innego przedszkola w zakresie czynności podejmowanych w związku z nieprzyjęciem dziecka do przedszkola, ani też kontrola czynności Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy dotyczących wskazania w takim przypadku innej możliwości zapewnienia dziecku wychowania przedszkolnego. Także zarzut wadliwego niezastosowania art. 31 ust. 8 Prawa oświatowego nie jest zasadny, ponieważ przepis ten zobowiązuje do zapewnienia dzieciom w wieku 6 lat rocznego przygotowania przedszkolnego i ze ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego wynika, że w Mieście Stołecznym Warszawa, a w tym na terenie Dzielnicy [...] dzieci w wieku 6 lat miały zapewnione miejsca w przedszkolach. Także realizacja prawa rodziców do objęcia ich dzieci w wieku 3-5 lat możliwością skorzystania z wychowania przedszkolnego została zapewniona.
Nie jest także zasadny zarzut dokonania błędnej wykładni art. 91a ust. 1 Prawa oświatowego. Zgodnie z tym przepisem zarówno zmiana siedziby szkoły lub placówki publicznej prowadzonej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną jak i utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez tę szkołę lub placówkę wymaga zmiany zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej. Art. 88 ust. 4-5 i 6 tej ustawy stosuje się odpowiednio.
W ocenie strony skarżącej kasacyjnie odpowiednie stosowanie art. 88 ust. 6 Prawa oświatowego nie powinno polegać na jego zastosowaniu w tej sprawie, ponieważ wskazanie na dodatkową lokalizację istniejącego już przedszkola może służyć jedynie poprawie warunków prowadzenia działalności już istniejącego przedszkola. Tym samym nie prowadzi to do zwiększenia liczby miejsc w tym przedszkolu. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w treści samego wniosku skarżących kasacyjnie złożonego w dniu 21 lutego 2024 r., w którym wnosili oni o zmianę stosownego zezwolenia w zakresie obejmującym utworzenie dodatkowej lokalizacji prowadzenia zajęć w Publicznym Przedszkolu [...] "[...]" dysponującej 48 miejscami. Tym samym do już istniejącego miejsca prowadzenia zajęć przy ul. Nocznickiego 23 w Warszawie z 18 miejscami, nastąpiłoby dodanie kolejnych 48 miejsc. Jest to więc sytuacja, w której zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że taka zmiana polegająca nie na jedynie poprawieniu warunków prowadzenia zajęć, ale zwiększeniu liczby miejsc powinna być oceniona w zakresie realizacji przesłanek wynikających z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Art. 88 ust. 6 Prawa oświatowego zawiera delegację ustawową do wydania przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej i rozporządzenie to w zakresie treści § 4 ust. 1 pkt 6 zasadnie zostało w tej sprawie zastosowane.
Zarzut naruszenia art. 88 ust. 4 Prawa oświatowego nie jest zasadny, ponieważ przepis ten określa, że założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Także zmiana już uzyskanego zezwolenia wymaga zastosowania tej procedury, co miało miejsce w tej sprawie.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na niezastosowaniu art. 145 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 155 K.p.a. poprzez błędne uznanie zaskarżonej decyzji za wydaną po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym oraz rzetelnie i poprawnie uzasadnioną. Uzasadnienie tego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie upatruje w tym, że zaskarżona decyzja była oparta na oczywiście mylnym założeniu dotyczącym liczby dzieci zameldowanych, a nie faktycznie zamieszkałych na obszarze Warszawy, co miało mieć decydujące znaczenie dla spełnienia kryterium "korzystnego uzupełnienia sieci" przedszkolnej.
Przede wszystkim należy podnieść, że zarzut skargi kasacyjnej powinien być sformułowany precyzyjnie w taki sposób, aby dokładnie określał przepis lub przepisy, których naruszenia zarzuca się Sądowi pierwszej instancji. Art. 145 § 1 P.p.s.a. składa się z trzech odrębnych punktów, a punkt pierwszy dzieli się na trzy odrębne litery. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do doprecyzowywania zarzutu skargi kasacyjnej, jeżeli zarzut ten obejmuje przepis zawierający kilka odrębnych jednostek redakcyjnych.
Ponadto jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku, kwestia liczby dzieci zameldowanych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy nie miała decydującego znaczenia przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy i wydaniu decyzji negatywnej. Podstawowe znaczenie miała liczba placówek wychowania przedszkolnego, liczba miejsc oferowanych przez te placówki i liczba wolnych miejsc w tych placówkach nie tylko w Dzielnicy [...], ale i w pozostałych dzielnicach Miasta Stołecznego Warszawy. Szczegółowo w tej sprawie ustalono, ile pozostaje corocznie wolnych miejsc w przedszkolach i jakie znaczenie ma ta okoliczność w zakresie korzystnego uzupełniania już istniejącej sieci przedszkoli kolejnymi lokalizacjami zawierającymi dodatkowe miejsca dla dzieci w wieku przedszkolnym. Kwestia liczby zameldowanych dzieci miała charakter wtórny i wskazywała jedynie na pewną tendencję, kształtującą się od dziewięciu lat co do powiększania się liczby miejsc wolnych w przedszkolach i spadku liczby dzieci uczęszczających do tych przedszkoli. Nie stanowiło to podstawy ustaleń stanu faktycznego w tej sprawie. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie został również naruszony art. 155 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepisem szczególnym, który nie pozwalał w tej sprawie na zmianę ostatecznego zezwolenia z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] był § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.
Tym samym skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło