III OSK 1648/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-25
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Rafał Stasikowski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Wywiadu Wojskowego, który zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, a następnie stawił się do jednostki w celu wykonania badań profilaktycznych i orzeczniczych, ale nie podjął faktycznie służby z powodu trwającego postępowania, może zostać zwolniony ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, jeśli okres ten nie był nieprzerwany zwolnieniami lekarskimi?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stawienie się funkcjonariusza do jednostki w celu wykonania badań profilaktycznych i orzeczniczych, w sytuacji gdy nie podjął on faktycznie służby z powodu trwającego postępowania, nie przerywa biegu 12-miesięcznego okresu ochronnego przed zwolnieniem ze służby z powodu choroby. Okres ten jest liczony od dnia faktycznego zaprzestania służby z powodu choroby, a jego celem jest ochrona funkcjonariusza przed niezwłocznym zwolnieniem. Skoro skarżący nie pełnił służby od czerwca 2017 r. do czerwca 2018 r., a został zwolniony w sierpniu 2018 r., okres ochronny został zachowany.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Wywiadu Wojskowego, został zwolniony ze służby z powodu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkaz zwolnienia, uznając, że naruszono 12-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem ze służby z powodu choroby, ponieważ skarżący po okresie zwolnień lekarskich stawił się do jednostki, co zdaniem WSA przerwało bieg tego okresu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Służby Wywiadu Wojskowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2142/18 w sprawie ze skargi P.C. na rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od P.C. na rzecz Szefa Służby Wywiadu Wojskowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2142/18, po rozpoznaniu skargi P.C. (dalej: skarżący) na rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący wystąpił do Szefa SWW o skierowanie go do wojskowej komisji lekarskiej ze względu na zmianę stanu zdrowia od wydania ostatniego orzeczenia o zdolności do służby. Podniósł przy tym, iż od połowy stycznia 2017 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. skarżący został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (zwanej dalej: "RWKL") w celu ustalenia zdolności do dalszej służby.
Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. RWKL uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. skarżący wystąpił do Szefa SWW – powołując się na § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1487; zwanego dalej: "rozporządzeniem w sprawie przebiegu służby") o zwolnienie go z zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby.
Szef SWW nie uwzględnił wniosku skarżącego i polecił jego bezpośredniemu przełożonemu rozliczenie skarżącego z obowiązków służbowych oraz niepowierzanie nowych zadań.
Jednocześnie, wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. Szef SWW wystąpił do Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. SKW i SWW (zwanego dalej: "Przewodniczącym CWKL") o objęcie nadzorem orzeczenia RWKL z dnia [...] kwietnia 2017 r. i dokonanie jego weryfikacji.
Decyzją Przewodniczącego CWKL z dnia [...] maja 2017 r. uchylono orzeczenie RWKL z dnia [...] kwietnia 2017 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Skarżący przestawiał następnie kolejne zwolnienia lekarskie, począwszy od dnia [...] maja 2017 r., przy czym od dnia [...] czerwca 2017 do dnia [...] maja 2018 r. nieprzerwanie nie pełnił służby z powodu choroby potwierdzonej zwolnieniami lekarskimi.
W dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący stawił się w siedzibie Służby Wywiadu Wojskowego (zwanej dalej: "SWW"), jednakże nie został dopuszczony do wykonywania zadań służbowych, bowiem trwało wobec niego postępowanie orzecznicze o stwierdzenie zdolności do służby. Skarżący został natomiast skierowany na badania profilaktyczne, które przeprowadzono w tym samym dniu, tj. [...] czerwca 2018 r. w Ambulatorium SWW, uzyskując orzeczenie o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania służby na stanowisku służbowym.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. RWKL poinformowała Biuro Kadr SWW, iż skarżący zgłosił się w dniu [...] czerwca 2018 r. celem realizacji badań i zleconych konsultacji lekarskich.
Szef SWW przesłał skarżącemu pismo z dnia [...] czerwca 2018 r., w którym polecił mu realizowanie procesu orzeczniczego, jednocześnie wskazując, iż do czasu wydania rozstrzygnięcia oceniającego stan zdrowia nie świadczy on służby i nie wykonuje obowiązków służbowych.
Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r. RWKL uznała skarżącego trwale niezdolnym do służby w SWW oraz zaliczyła go do III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Przewodniczący RWKL poinformował Szefa SWW, że orzeczenie z dnia [...] czerwca 2018 r. stało się prawomocne.
Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2018 r., Szef SWW zwolnił skarżącego ze służby w SWW z dniem [...] sierpnia 2018 r.
W podstawie prawnej rozkazu wskazano m. in. przepisy: art. 19 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1516 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o SWW"), a także § 12 i § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby.
Organ podniósł w uzasadnieniu, iż wobec skarżącego orzeczono trwałą niezdolność do służby, co stanowiło obligatoryjną przesłankę zwolnienia. Zdaniem Szefa SWW, w sprawie został również zachowany 12-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem ze służby. W tym zakresie organ zauważył, iż przed dniem otrzymania orzeczenia RWKL skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich (od [...].01.2017 r. do [...].04.2017 r.; od [...].06.2017 r. do [...].06.2017 r.; a także od [...].06.2017 do [...].05.2018 r.). W ocenie organu, Skarżący zaprzestał zatem służby z dniem [...] czerwca 2017 r., a następnie został zwolniony ze świadczenia służby i wykonywania obowiązków służbowych. Oznacza to w konsekwencji, iż od tego dnia do dnia [...] sierpnia 2018 r. upłynął wymagany prawem okres ochronny.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, rozkazem personalnym z dnia [...] września 2018 r. Szef SWW utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Organ w całości podtrzymał stanowisko, iż skarżącego należało zwolnić ze służby w związku z trwałą niezdolnością do służby. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o SWW poprzez zwolnienie go przed upływem okresu ochronnego, Szef SWW wskazał, iż skarżący przebywał w 2017 r. na zwolnieniach lekarskich przez 288 dni, w tym nieprzerwanie od dnia [...] czerwca 2017 r. do dnia [...] maja 2018 r., co oznacza, że termin zwolnienia w dniu [...] sierpnia 2018 r. został ustalony w 15 miesiącu absencji. Powołując się jednoczenie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r. o sygn. akt I OPS 16/13 organ podniósł, iż okres ochronny w przypadku skarżącego należy liczyć od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Istotą przepisu jest bowiem faktyczne niepełnienie służby. Oznacza to zdaniem organu, iż okres ochronny w sprawie został zachowany, bowiem nie doszło do zwolnienia skarżącego przed upływem 12 miesięcy od rzeczywistego zaprzestania służby. W ocenie Szefa SWW, stanowisko skarżącego o przerwaniu biegu omawianego terminu poprzez stawienie się w siedzibie SWW w dniu [...] czerwca 2018 r. stanowiło próbę nadużycia ustawowej ochrony.
Skargę na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę Szef SWW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o SWW, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Jednocześnie, w myśl art. 22 ust. 1 tej ustawy, zwolnienie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Następnie Sąd zauważył, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy Szef SWW mógł zwolnić skarżącego ze służby z dniem [...] sierpnia 2018 r., czy też wskazując tę datę zwolnienia naruszył – jak wywodzi to skarżący – przepis art. 22 ust. 1 ustawy o SWW.
W pierwszej kolejności Sąd wskazał, iż obie strony zgodnie uznały, że skarżący zaprzestał pełnienia służby w dniu [...] czerwca 2017 r. – przedkładając zwolnienie lekarskie – i stan zaprzestania pełnienia służby trwał nieprzerwanie do dnia [...] maja 2018 r. Następnie Skarżący stawił się w dniu [...] czerwca 2018 r. w siedzibie SWW i oświadczył chęć podjęcia służby, jednakże nie został do niej dopuszczony, lecz skierowany na badania profilaktyczne, jakie obowiązany był przejść stosownie do regulacji wprowadzonej w art. 11a ustawy o SWW.
W tak zakreślonym, niespornym stanie faktycznym sprawy, dla skarżącego znamienne było to, że jego stawienie się do służby spowodowało "przerwanie" biegu okresu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o SWW. Z kolei w ocenie organu, samo stawienie się i zadeklarowanie chęci służby nie miało żadnego znaczenia wobec faktycznego niepodjęcia służby przez skarżącego.
W ocenie Sądu, dla prawidłowego rozpoznania sprawy należało przede wszystkim odnieść się do literalnego brzmienia art. 22 ust. 1 ustawy o SWW, którego dyspozycją objęto wyłącznie stany zaprzestania służby "z powodu choroby". Zatem z punktu widzenia tego przepisu nie było istotne to, czy skarżący "przerwał" okres zaprzestania służby poprzez stawienie się i zadeklarowanie chęci jej pełnienia, lecz to czy okres zaprzestania służby – trwał przez okres 12 miesięcy z powodu choroby. Innymi słowy rzecz ujmując, rozstrzygnięcie sporu w sprawie wymagało ustalenia tego, czy "zaprzestanie służby" było spowodowane trwającą przez 12 miesięcy chorobą skarżącego.
Zdaniem Sądu, nie sposób jest stwierdzić, by w stanie faktycznym sprawy skarżący zaprzestał pełnienia służby przez okres 12 miesięcy z powodu choroby. Bezsprzecznie bowiem skarżący pozostawał na zwolnieniu lekarskim jedynie do dnia [...] maja 2018 r. Oznacza to zatem, że po tym dniu nie można było przyjąć, że zaprzestanie przez skarżącego służby było wynikiem choroby – potwierdzonej stosownym zaświadczeniem lekarskim czy orzeczeniem komisji lekarskiej. W konsekwencji braku prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej, jak również innego zaświadczenia (zwolnienia) lekarskiego odpadła kluczowa przesłanka, jaka została określona w omawianym przepisie.
Sąd I instancji przywołał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. o sygn. akt I OPS 16/13, zgodnie z którym, zaprzestanie służby ma być następstwem stanu zdrowia funkcjonariusza, tj. stwierdzeniem choroby, z powodu której przestał on pełnić służbę. Co więcej, Sąd ten wskazał, iż bez znaczenia jest to czy stan zdrowia (choroba) jest stwierdzone w zaświadczeniu, czy w orzeczeniu wydanym przez właściwą komisję lekarską. Ma to bowiem jedynie znaczenie dla ustalenia momentu, od którego rozpoczyna się 12-miesięczny okres ochronny. Stanowisko to, jakkolwiek wyrażone na gruncie przepisów normujących stosunek służbowy funkcjonariuszy Policji, pozostaje aktualne w stanie prawnym niniejszej sprawy, wobec analogicznej regulacji zawartej w art. 22 ust. 1 ustawy o SWW.
W ocenie Sądu I instancji, nie ulega ponadto wątpliwości, iż zaprzestanie służby z powodu choroby musi obejmować cały okres 12-miesięcy, który zgodnie z ugruntowanym w tej kwestii orzecznictwem sądowym – ma być okresem nieprzerwanym (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2006 r. o sygn. akt I OSK 299/06). Wszak nie sposób przyjąć, by chodziło tylko o sam fakt potwierdzenia choroby inicjującej omawiany okres ochronny, bowiem w takim przypadku wystarczające byłoby ziszczenie się tego stanu jedynie w pierwszym jego dniu, a nie o to zdaje się chodziło prawodawcy.
Reasumując Sąd podniósł, iż kwestia niedopuszczenia skarżącego do służby w dniu [...] czerwca 2018 r. nie miała znaczenia z punktu widzenia art. 22 ust. 1 ustawy o SWW, bowiem nie była ona uzasadniona chorobą skarżącego. Zaprzestanie służby – zgodnie z tym przepisem – nie może bowiem wynikać z jakichkolwiek okoliczności, lecz musi być powiązane z chorobą funkcjonariusza, z powodu której zaprzestał on służby. Zatem podnoszone przez organ okoliczności dotyczące kontrolnego postępowania sprawdzającego w trybie uregulowanym w ustawie o ochronie informacji niejawnych, czy nawet trwającego procesu orzeczniczego przed komisją lekarską (wywołanego zresztą wnioskiem Szefa SWW o objęcie nadzorem orzeczenia RWKL), jakkolwiek istotne z punktu widzenia potrzeb służby, nie są objęte – w ocenie Sądu – dyspozycją tego przepisu.
Sąd I instancji wskazał przy tym, iż to sam organ wywodził – co znalazło swój wyraz w przesłanym skarżącemu piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. (w odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] maja 2017 r.) – że dopóki proces orzeczniczy nie zakończy się prawomocnym orzeczeniem właściwej komisji lekarskiej, dopóty nie można zwolnić go z obowiązków służbowych, stosownie do przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby, a w konsekwencji, że skarżący jest obowiązany do świadczenia służby. Skoro zatem, na dzień [...] czerwca 2018 r. proces orzeczniczy wobec skarżącego nie zakończył się prawomocnie i nie można było stwierdzić, że jest on trwale niezdolny do służby z uwagi na chorobę, zaś po dniu [...] maja 2018 r. nie potwierdzono również choroby skarżącego w jakimkolwiek zaświadczeniu lekarskim (zwolnieniu lekarskim), to nie można przyjąć w konsekwencji, iż w okresie od dnia [...] czerwca 2017 r. do dnia [...] czerwca 2018 r. (co najmniej), zaprzestał on pełnienia służby z powodu choroby.
Sąd I instancji nie podważył przy tym okoliczności, iż skarżący po dniu [...] maja 2018 r. nie pełnił faktycznie służby, gdyż nie był do niej dopuszczony, jakkolwiek nie sposób jest stwierdzić, by nastąpiło to z uwagi na potwierdzoną – przez uprawniony podmiot – chorobę skarżącego. Istotne w sprawie było to, że skarżący nie legitymował się w dniu [...] czerwca 2018 r. zaświadczeniem lekarskim czy też orzeczeniem lekarskim o niezdolności do służby z powodu choroby. Wręcz przeciwnie, po stawieniu się do służby został on skierowany na badania profilaktyczne (art. 11a ustawy o SWW), które potwierdziły jego zdolność do służby na zajmowanym stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy). Sąd w tym miejscu odwołał się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 11 maja 2018 r. o sygn. akt I OSK 1083/17, zgodnie z którym, jedynie w sytuacji, gdyby skarżący zyskał zaświadczenie lekarskie o możliwości podjęcia służby (art. 229 § 4 Kodeksu pracy), można byłoby przyjąć, że jego stawienie się do służby stanowiło przerwanie biegu terminu ochronnego. W innym przypadku nie można natomiast podzielić stanowiska, że niedopuszczenie do służby "wynikało z subiektywnego przeświadczenia przełożonych".
Końcowo Sąd stwierdził, iż jakkolwiek przedstawiona przez Szefa SWW argumentacja była logiczna i przemawiała za sygnalizowaną możliwością nadużycia prawa do okresu ochronnego, określonego w art. 22 ust. 1 ustawy o SWW, to jednak sąd administracyjny jest sądem prawa i zobowiązany był dokonać kontroli zaskarżonych rozkazów z punktu widzenia ich legalności. Nie bez znaczenia jest przy tym, iż zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o SWW nie odbywa się w warunkach uznaniowych ani celowościowych, lecz następuje bezwzględnie po ziszczeniu się przesłanki trwałej niezdolności do służby. Niemniej jednak, to z woli ustawodawcy, zwolnienie nie może nastąpić przed upływem okresu ochronnego, który w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie trwał nieprzerwanie przez 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby.
Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zaprezentowaną ocenę i wyda rozstrzygnięcie określające datę zwolnienia skarżącego ze służby po upływie okresu 12 miesięcy od dnia jej zaprzestania z powodu choroby. Należy przy tym wskazać, iż okres ochronny w niniejszej sprawie rozpoczyna się ostatecznie od dnia, w którym skarżący zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem RWKL z dnia [...] czerwca 2018 r. o trwałej niezdolności do służby.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) błędną wykładnię art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, polegającą na mylnym przyjęciu, że niepozostawanie w dniu stawienia się do służby (po długotrwałej absencji chorobowej i w trakcie trwającego postępowania w zakresie ustalenia zdolności do dalszego pełnienia służby) na zwolnieniu lekarskim i nielegitymowanie się w tym dniu orzeczeniem komisji lekarskiej, wyłącza możliwość uznania trwania okresu ochronnego zaprzestania służby z powodu choroby o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy, pomimo, że choroba będąca przyczyną absencji uniemożliwiała dopuszczenie funkcjonariusza do służby i została następnie potwierdzona w stosownym orzeczeniu komisji lekarskiej stwierdzającym trwałą niezdolność do służby.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik organu wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał niniejszą sprawę wyłącznie w zakresie wyznaczonym przez jej podstawy.
Skarga kasacyjna wniesiona przez organ oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego – tj. błędnej wykładni art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, polegającej na mylnym przyjęciu, że niepozostawanie w dniu stawienia się do służby (po długotrwałej absencji chorobowej i w trakcie trwającego postępowania w zakresie ustalenia zdolności do dalszego pełnienia służby) na zwolnieniu lekarskim i nielegitymowanie się w tym dniu orzeczeniem komisji lekarskiej, wyłącza możliwość uznania trwania okresu ochronnego zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy, pomimo, że choroba będąca przyczyną absencji uniemożliwiała dopuszczenie funkcjonariusza do służby i została następnie potwierdzona w stosownym orzeczeniu komisji lekarskiej stwierdzającym trwałą niezdolność do służby.
Zgodnie z wymienionym przepisem zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 13 ust. 3, art. 16 ust. 4 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 5 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Skarżący rozkazem personalnym Szefa SWW z dnia [...] sierpnia 2018r. został zwolniony ze służby z dniem [...] sierpnia 2018r. na podstawie art.19 ust. 1 pkt. 1 ustawy w związku z orzeczeniem trwałej niezdolności do służby.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji uznał, iż zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło z naruszeniem art. 22 ust. 1 ustawy, tj przed upływem 12 miesięcy o jakich owa w w/wym. przepisie. Skarżący nieprzerwanie korzystał ze zwolnień lekarskich od dnia [...] czerwca 2017r. do dnia [...] maja 2018r., co oznacza że okres 12 miesięcy chroniący go przed zwolnieniem upływał w dniu [...] czerwca 2018r. Po dniu [...] maja 2018r. skarżący jednak nie przedstawił kolejnego zwolnienia lekarskiego, ani orzeczenia o niezdolności do służby i z tych przyczyn mimo, że skarżący służby nie podjął, zdaniem Sądu I instancji zaliczenie okresu po dniu [...] maja 2018r. do okresu ochronnego rozpoczętego z dniem [...] czerwca 2017r. było nie dopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji Sądu I instancji i w jego ocenie w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo przyjął, iż spełnione zostały warunki umożliwiające zwolnienie skarżącego ze służby – art. 22 ust. 1 ustawy.
Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestie terminu, w jakim - w wyszczególnionych przypadkach - dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego. W sprawie jest bezsporne, że skarżący zaprzestał pełnienia służby od dnia [...] czerwca 2017r. z powodu choroby, a zatem w dniu [...] sierpnia 2018r. tj. z dniem zwolnienia ze służby określonym w rozkazie organu I instancji, upłynęło 12 miesięcy wymagane do zwolnienia w powołanym wyżej art. 22 ustawy o Służbie funkcjonariuszy Służby KW oraz SWW.
Trzeba wyraźnie podkreślić, iż fakt stawienia się skarżącego w dniu [...] czerwca 2017 r. w Ambulatorium SWW, nie spowodował w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przerwanie biegu 12-miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby. Zaznaczyć bowiem należy, że powołany przepis nie posługuje się pojęciem 12-miesiecznego nieprzerwanego okresu przebywania na zwolnieniach lekarskich, lecz 12-miesięcznym okresem zaprzestania służby z powodu choroby. Okoliczność, że skarżący stawił się w celu wykonania badań profilaktycznych nie jest równoznaczna z podjęciem przez niego służby w tym dniu. Z akt osobowych skarżącego wynika, że ani w dniu [...] czerwca 2018r., ani po tym dniu skarżący służby nie podjął, gdyż toczyło się wobec niego postępowanie orzecznicze i sprawdzające. W dniu [...] czerwca 2018r. skarżący zgłosił się do komisji lekarskiej i rozpoczął wykonywanie badań zleconych przez RWKL. Skarżący był informowany przez przełożonego, że do czasu wydania orzeczenia przez komisję lekarską nie wykonuje obowiązków służbowych. Orzeczenie stwierdzające niezdolność skarżącego do służby zostało wydane w dniu [...] czerwca 2018r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres po dniu [...] czerwca 2018r. do dnia [...] czerwca 2018r. wlicza się do okresu ochronnego określonego w art. 22 ust. 1 ustawy, albowiem skarżący służby nie podjął i w dalszym ciągu aktualna pozostawała przesłanka " zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby ".
Należy przypomnieć, że przepis art. 22 ust. 1 ustawy ma charakter ochronny , a jego celem jest zabezpieczenie chorego funkcjonariusza przed niezwłocznym zwolnieniem. W rozpoznawanej sprawie funkcja gwarancyjna tego przepisu została spełniona, albowiem skarżący nie został zwolniony ze służby przed upływem 12 miesięcy od rzeczywistego zaprzestania służby. Skarżący nie pełnił służby od dnia [...] czerwca 2017r. do dnia [...] czerwca 2018r., podczas gdy ze służby został zwolniony z dniem [...] sierpnia 2018r. Nie doszło więc do naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 22 ust. 1 ustawy, co skutkowało na podstawie art. 188 ustawy P.p.s.a. uchyleniem zaskarżonego wyroku i oddaleniem skargi. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 §1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło