III OSK 2125/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-03-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 155 KPA w celu zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, jeśli wniosek zmierza do podważenia związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego oddalającym skargę na tę decyzję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 155 KPA na podstawie art. 61a § 1 KPA, jeśli wniosek zmierza do podważenia związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. W takiej sytuacji występują 'inne uzasadnione przyczyny' uniemożliwiające wszczęcie postępowania, ponieważ próba ponownego badania kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych przez sąd naruszałaby zasadę związania prawomocnym orzeczeniem sądowym (art. 170 w zw. z art. 153 PPSA).Stan faktyczny
Skarżący, zwolniony ze służby w Policji, wniósł o wszczęcie postępowania w trybie art. 155 KPA w celu zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu, powołując się na swój interes w dalszym pełnieniu służby i rzekome represje. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek zmierza do podważenia prawomocnych wyroków sądów administracyjnych oddalających jego wcześniejsze skargi i skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/24 w sprawie ze skargi K.N. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 października 2024 r., nr 1454/kadr/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/24 oddalił skargę K.N. (dalej także jako: skarżący) na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 października 2024 r. nr 1454/kadr/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Rozkazem personalnym z dnia 13 lutego 2020 r., nr 534 Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 27 listopada 2019 r., nr 732/2019, na mocy którego zwolniono skarżącego ze służby w Policji. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu, który wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 812/20 oddalił ją, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 3921/21 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od ww. wyroku Sądu I instancji.
Pismem z dnia 13 maja 2024 r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania.
Natomiast pismem z dnia 19 czerwca 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o "rozważenie powrotu byłych wykładowców wyższej Szkoły Policji w Szczytnie do służby w Policji" i jako podstawę tego żądania powołał art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. W treści pisma skarżący zaznaczył, że po powołaniu nowego Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, grono najbardziej doświadczonych i posiadających najdłuższy staż w służbie nauczycieli akademickich Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, poddanych zostało represjom. Skarżący podkreślił, że jako były funkcjonariusz chciałby w dalszym ciągu realizować się na gruncie służbowym, uczciwie i z pełnym zaangażowaniem służąc dla dobra ojczyzny i wskazał, że ma żal o to jak został potraktowany. Skarżący zaznaczył, że nie pozwolono mu dalej służyć w Policji, mimo szczerych chęci do pełnienia dalszej służby oraz tak dużej ilości wakatów w Policji. Wobec powyższego skarżący wskazał, że zasadne jest rozważenie przez Komendanta kwestii zastosowania wobec niego art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis był już stosowany wobec osób wyrażających akces powrotu do służby w Policji, ponieważ znaleźli się na emeryturze wbrew ich własnej woli.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r., nr 262 Komendant Główny Policji, na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia/zmiany - w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr 534 z dni 13 lutego 2020 r. utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że ww. decyzja z dnia 13 lutego 2020 r. korzysta z domniemania prawidłowości, a z uwagi na fakt, że jest decyzją ostateczną, korzysta z ochrony wynikającej z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych.
Komendant Główny Policji przywołał wydane w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego i wskazał, że jego zdaniem dążenie do zmiany w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego prawomocnego rozkazu personalnego nr 534 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r. musu zostać zakwalifikowane jako próba podważenia związania powyższym wyrokiem i ocenami w nim sformułowanymi. W związku z powyższym organ podkreślił, że nie jest w takiej sytuacji dopuszczalne żądanie poddania weryfikacji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego prawomocnej decyzji, jeśli żądanie to zmierza do podważenia związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku oddalającym skargę.
Wskutek wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Komendanta Głównego Policji organ postanowieniem z dnia 8 października 2024 r., nr 1454/kadr/24, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 w związku z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Przy czym postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego jest samodzielnym postępowaniem o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzonym na podstawie ww. przepisu. Jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych uregulowanej w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny.
Organ zaznaczył, że rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr 534 z dnia 13 lutego 2020 r. utrzymującym w mocy rozkaz personalny nr 732/2019 Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawi zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, bezsprzecznie strona nabyła prawo. Jak wyjaśnił organ, sprawa zwolnienia ze służby ze swej istoty dotyczy całkowitej zmiany dotychczasowego stanu prawnego policjanta jako obywatela, pozbawiając go przynależności do określonej grupy zawodowej, zwalniając z określonych obowiązków i pozbawiając określonych uprawnień.
Organ powołując się na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wyjaśnił, że organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w dwóch sytuacjach – po pierwsze gdy stwierdzi, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego pochodzi od podmiotu niebędącego stroną postępowania – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca – a po drugie gdy ustali, że w sprawie występują inne uzasadnione przyczyny. Organ podkreślił, że wymienione wyżej przesłanki są od siebie niezależne i autonomiczne. Wskazał także, że użyte w art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego pojęcie "inne uzasadnione przyczyny" nie zostało wprawdzie zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże w literaturze oraz ugruntowanym orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi tu o sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Organ zaznaczył, że art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego znajduje zastosowanie również, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok - przeszkodę przedmiotową, czyniącą jego rozpoznanie niedopuszczalnym, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że analiza linii orzeczniczej sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że ostateczne decyzje, na podstawie których strona nabyła prawo, utrzymane w mocy przez sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę, wobec stwierdzenia ich zgodności z prawem lub zgodności z prawem w zakresie przewidzianym w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jakkolwiek mogą być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, to pod warunkiem, że wszczęcie postępowania w tym trybie w celu weryfikacji treści prawomocnej decyzji nie będzie zmierzać do podważenia związania treścią prawomocnego wyroku oddalającego skargę i wynikającą z powyższego wyroku oceną co do stanu faktycznego i prawnego (art. 170 w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie organu związanie, o którym mowa w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że sąd nie może w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Organ podkreślił, że związanie ocena prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego, o której mowa w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy odróżnić od związania sądów i organów prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Organ wyjaśnił, że ocena prawna wiąże w danej sprawie, natomiast związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie.
W związku z powyższym organ wskazał, że ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 812/20 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 3921/21 jest wiążąca dla organów administracji publicznej i zasadnie stanowiła bezpośrednią przyczynę do wydania przez Komendanta Głównego Policji ww. postanowienia z dnia 26 lipca 2024 r. W ocenie organu bezsprzecznie dokonanie przez stronę odmiennej oceny (z uwzględnieniem istotnych jej zdaniem okoliczności) zbadanych przez sądy administracyjne obu instancji kwestii, nie może bowiem pozbawić prawomocnego wyroku mocy wiążącej.
Odnosząc się do wniesionej przez skarżącego skargi o wznowienie postępowania organ dodał jedynie, że samo żądanie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego nie skutkuje jeszcze wyeliminowaniem z obrotu prawnego prawomocnego orzeczenia sądu.
W piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 października 2024 r., 1454/kadr/24 i wnosząc o uchylenie ww. postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia 26 lipca 2024 r., nr 262 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 77 w związku z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie występuje przeszkoda przedmiotowa, czyniąca rozpoznanie żądania skarżącego niedopuszczalnym, bowiem ocena prawna wyrażona uprzednio przez sądy obu instancji jest w sprawie skarżącego wiążąca dla organu, a żądanie wszczęcia postępowania w celu uchylenia lub zmiany ww. rozkazu personalnego z dnia 13 lutego 2020 r. utrzymującego w mocy ww. rozkaz personalny z dnia 27 listopada 2019 r. - w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego zmierza do podważenia zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oraz wynikającej z niego oceny prawnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy skarżący w złożonym wniosku nie kwestionował podstaw prawnych stojących za wydaną ostateczną decyzją, a co za tym idzie wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji - w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - nie zmierzał do podważenia oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne, czy też do podważenia zasady związania organu prawomocnym wyrokiem Sądu administracyjnego, bo intencją skarżącego było jedynie wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie i poddanie pod rozwagę przywrócenia skarżącego do służby w Policji, w celu dalszego realizowania się na gruncie służbowym, bez dokonywania nowej oceny prawnej dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 61a § 1 w związku z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - przez stwierdzenie, że w sprawie występują "inne uzasadnione przyczyny" wskazujące na brak możliwości wszczęcia postępowania, a w konsekwencji odstąpienie przez organ od ustalenia spełnienia przez skarżącego przesłanek wymienionych w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. czy za zmianą lub uchyleniem ostatecznej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, w sytuacji gdy:
a) nie wystąpiły "inne uzasadnione przyczyny", uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, bowiem skarżący we wniosku nie kwestionował podstaw prawnych stojących za ww. rozkazem personalnym z dnia 13 lutego 2020 r. utrzymującym w mocy ww. rozkaz personalny z 27 listopada 2019 r., a co za tym idzie wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji - w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - nie zmierzał do podważenia oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne, czy też do podważenia zasady związania organu prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, bo intencją skarżącego było jedynie wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie i poddanie pod rozwagę organu przywrócenia skarżącego do służby w Policji celem dalszego realizowania się na gruncie służbowym, bez dokonywania nowej oceny prawnej dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
b) za zmianą lub uchyleniem ww. ostatecznego rozkazu personalnego z dnia 13 lutego 2020 r., w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, przemawia ważny interes społeczny, w tym umiejętności, staż na pełnionym stanowisku, wiedza i doświadczenie oraz słuszny interes skarżącego;
3. art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 154 § 1 w związku z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak dokonania obiektywnej i wyważonej oceny, a także nierozpatrzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w całości okoliczności sprawy dotyczących wniosku sformułowanego przez skarżącego w przedmiocie uchylenia lub zmiany ww. ostatecznego rozkazu personalnego z dnia 13 lutego 2020 r., utrzymującego w mocy ww. rozkaz personalny z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, mimo iż przemawia za tym ważny interes społeczny, w tym umiejętności, staż na pełnionym stanowisku, jak również wiedza i doświadczenie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/24 oddalił skargę skarżącego na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 października 2024 r. nr 1454/kadr/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał, że postanowienie organu odpowiada prawu i nie narusza żadnego z podanych w skardze przepisów norm prawa procesowego. Przypomniał także, że przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez sąd administracyjny było postanowienie odmawiające, na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia/zmiany w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r., nr 534, utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 27 listopada 2019 r. Sąd I instancji podkreślił, że ww. prawomocne i ostateczne rozkazy personalne podlegały kontroli legalności zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 812/20, który oddalił skargę skarżącego na ww. rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r., jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z dnia 1 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 3921/21 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie.
W ocenie Sądu I instancji, wbrew argumentacji skarżącego, organy obu instancji, wydając w sprawie ww. postanowienia w związku z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób należyty odczytały intencje skarżącego, zwracając przy tym uwagę na oceny prawne dokonane przez składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny, których nie mogły pominąć, z uwagi na jasną treść art. 170 i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji uznał, że wbrew stanowisku skarżącego prezentowanemu w skardze, podnoszona przez niego potrzeba dalszego realizowania się na gruncie służbowym – i w związku z tym skierowane do Komendanta Głównego Policji żądania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego o rozważenie powrotu skarżącego do służby w Policji, wiązałaby się z dokonaniem przez organy administracyjne obu instancji ocen już wyrażonych w prawomocnych orzeczeniach wydanych w sprawie w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w związku z ww. wnioskiem skierowanym przez skarżącego w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uznanie, że niedopuszczalne jest to działanie, zmierzające do podważenia zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oraz wynikającą z niego oceną prawną.
Sąd I instancji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym i wiążącym w sprawie wyroku z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 3921/21, przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał bowiem, że "Organ wskazał m.in. na niestosowne zachowanie skarżącego wobec bezpośredniego przełożonego w dniu 22 listopada 2019 r. podczas przeprowadzania egzaminu dla słuchaczy szkolenia zawodowego dla absolwentów szkół wyższych. Zdarzenie dotyczyło zasadności korekty negatywnej oceny wystawionej słuchaczowi w trakcie trwania egzaminu, a także zwrócenia przez przełożonego uwagi na sposób zachowania się słuchaczy odbywających ten egzamin (komunikujących się między sobą, w celu przekazania informacji o poprawnej odpowiedzi zawartej w teście wiedzy). Wykonanie przez skarżącego korekty oceny negatywnej na pozytywną w dzienniku zajęć, po uprzednim zwróceniu skarżącemu uwagi przez przełożonego, jak również brak reakcji na próby komunikowania się egzaminowanych słuchaczy połączony z reprymendą, jaką skarżący udzielił w obecności słuchaczy swojemu przełożonemu, świadczy o naruszeniu obowiązków podwładnego określonych w § 15 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Było też postępowaniem niestosownym, naruszającym hierarchię służby mundurowej i dającym zły przykład dla słuchaczy. Organ wskazał również na zdarzenie dotyczące nieuprawnionego wejścia w dniu 26 czerwca 2019 r. do pomieszczenia służbowego innego policjanta bez jego zgody i wiedzy, a także o rozdysponowaniu bez upoważnienia mieniem, które nie stanowiło własności strony (woda mineralna). Organ słusznie wskazał, iż nieuprawnione wejście do pomieszczenia służbowego innego funkcjonariusza, jeśli skutkowałoby tym, iż po jego dokonaniu zostałyby ujawnione braki sprzętu lub dokumentacji służbowej policjanta, który zajmuje to pomieszczenie, mogłoby doprowadzić do tego, iż niemożliwym lub znacznie utrudnionym byłoby ustalenie osoby odpowiedzialnej za taki stan rzeczy, a także determinowałoby do wykonania szeregu czynności służbowych mających na celu ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzenia. Ponadto, dostęp do pomieszczenia skarżący uzyskał od osoby trzeciej dysponującej kluczami do drzwi tego pomieszczenia z pominięciem policjanta upoważnionego do zajmowania tego pomieszczenia służbowego". Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym i wiążącym w sprawie ww. wyroku o sygn. akt III OSK 3921/21 stwierdził, że Sąd I instancji wobec wyjaśnienia stanu faktycznego i po dokonaniu kontroli prawidłowości zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 stawy o Policji, wobec niestwierdzenia naruszenia przez organy orzekające w sprawie naruszania przepisów prawa materialnego lub procesowego dającego mu podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, prawidłowo zastawał art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalając skargę. W sprawie nie było bowiem podstaw do tego, aby uchylić zaskarżane decyzje z powołaniem się na art. 145 § 1 lit. a lub c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 812/20, utrzymanym w mocy ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjął, że nie można organowi odwoławczemu, ani organowi I instancji postawić zarzutu naruszenia art. 7, art. 9, art.10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 81a § 1 i art.107 § 3 oraz art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ rozważał interes publiczny i interes indywidualny skarżącego, a ich treść została prawidłowo wyartykułowana w argumentacji uzasadnienia. Słusznie organ odwoławczy podkreślił, że możliwość zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie zależy od przebiegu służby policjanta ani jego subiektywnego przekonania, co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Przełożony służbowy podejmując decyzję w tym zakresie musi uwzględnić nie tylko interes indywidualny policjanta, zainteresowanego pozostawaniem w służbie, lecz również interes publiczny wyrażający się w konieczności zapewnienia sprawnej pracy kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej policji. Trafne jest w tym względzie stanowisko organu odwoławczego, iż utrzymywanie zatrudnienia w Policji osoby, która ukończyła wiek do uzyskania uprawnień emerytalnych oraz która wywołuje sytuacje mogące dawać zły przykład słuchaczom (zdarzenie dotyczące publicznego zwrócenia uwagi przełożonemu, nieuprawnione wejście do pomieszczenia służbowego) stwarza niebezpieczeństwo nieprawidłowego funkcjonowania jednostki organizacyjnej Policji. Zdaniem Sądu I instancji, dokonana przez organy administracyjne ocena przesłanek zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oparła się o wszechstronne rozważenie zaistniałej w sprawie sytuacji faktycznej i prawnej i z tych względów nie może być uznana za naruszającą prawo.
W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że ocen prawnych wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. prawomocnym wyroku z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 812/20 oraz ww. prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 3921/21 nie mogłyby pominąć organy administracyjne, szczególnie w kontekście podnoszonej przez skarżącego we wniosku z 19 czerwca 2024 r. (złożonego w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego) argumentacji o jego przydatności do służby w Policji w sytuacji, gdy zmuszono go do przejścia na emeryturę, a posiadał on najdłuższy staż w służbie i był najbardziej doświadczonym funkcjonariuszem. Tym samym już z tego powodu w ocenie Sądu I instancji zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego, złożonego w trybie art. 155 Kodeksu postepowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że wbrew podnoszonym przez skarżącego w skardze zarzutom, organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wyraźny, mając na względzie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, że Sąd I instancji w prawomocnym wyroku, wiążącym w sprawie, orzekł mi.in.: organ administracji, podejmując rozstrzygnięcie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, nie wykroczył poza zakres przyznanej mu swobody oceny, nie uchybił przepisom postępowania oraz dokonał prawidłowego wyważenia interesu publicznego i indywidualnego. Organ miał zatem na względzie – utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania – powoływane przez skarżącego przesłanki z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - interes społeczny lub słuszny interes strony, ale uznał, że dokonywanie ocen z tego zakresu powodowałoby naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, więc z tego względu uznał, że prowadzenie postępowania z wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2024 r. jest niedopuszczalne.
Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania ww. stanowiska i uznał podnoszone w skardze zarzuty z tego zakresu za niezasadne wyjaśniając, że z treści art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Sąd I instancji zaznaczył, że druga z przesłanek nie jest jednoznaczna i wyjaśnił, że w piśmiennictwie trafnie podnosi się, że za uzasadnione przyczyny w rozumieniu tego przepisu należy uznać wszelkie przyczyny - wynikające czy to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to z przepisów ustaw szczególnych - uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Warto też zauważyć, że postępowanie administracyjne, co do zasady, zmierzać ma do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Tym samym działalność organu powinna być skierowana ku konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast odmowa wszczęcia postępowania ma pozwolić uniknąć czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu. Nie bez znaczenia jest przy tym, że art. 61a § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego daje podmiotom żądającym wszczęcia postępowania administracyjnego ochronę – przez prawo wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd I instancji wskazał, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Przy czym, rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter ściśle procesowy. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Przesłanki wymienione w art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego mają charakter samoistny, co oznacza, że wystąpienie jednej z nich zamyka dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przypomniał, że skarżący we wniosku z dnia 19 czerwca 2024 r. jako przesłankę uzasadniającą - w jego ocenie – ponowne wszczęcie postępowania zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym zwalniającym go ze służby, z powodu nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej (art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w 2019 roku) wskazał na art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, aczkolwiek w uzasadnieniu swojego stanowisko podkreślał, że zwolnienie ze służby miało charakter represyjny i pomijający jego doświadczenie, sprawowane funkcje i staż oraz chęć dalszego pełnienia służby. W związku z tym Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowe było stanowisko organów obu instancji, które zdecydowały się wydać postanowienie procesowe, z uwagi na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, że nie było możliwości zastosowania ww. przepisu art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w judykaturze przeważa stanowisko, że art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Sąd I instancji dodał, że nie można też wykluczyć, że podstawą do uruchomienia na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nadzwyczajnego trybu w celu uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji będzie mogła być zmiana wykładni prawa (w tym wynikająca z podjętej po wydaniu ostatecznej decyzji uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego), która poddana ocenie w świetle przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony stanie się podstawą do wzruszenia ostatecznej decyzji, na podstawie której żadna strona nie nabyła prawa. Z taką sytuacją zdaniem Sądu I instancji nie mieliśmy jednak do czynienia w sprawie.
Sąd I instancji przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1057/16, w którym stwierdzono, że ostateczne decyzje, na podstawie których żadna strona nie nabyła prawa, utrzymane w mocy przez sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę wobec stwierdzenia ich pełnej zgodności z prawem (decyzje prawidłowe/niewadliwe) lub zgodności z prawem w zakresie przewidzianym w art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (decyzje wadliwe w stopniu nieuzasadniającym ingerencji sądu administracyjnego w ich moc wiążącą) mogą być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego pod warunkiem, że wszczęcie postępowania w tym trybie w celu weryfikacji treści prawomocnej decyzji nie będzie zmierzać do podważenia związania treścią prawomocnego wyroku oddalającego skargę i wynikającą z powyższego wyroku oceną prawną w zakresie zgodności albo niezgodności z prawem kontrolowanej decyzji administracyjnej (art. 170 w zw. z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd I instancji wskazał, że pogląd ten w pełni aprobuje i uznaje, że może mieć on zastosowanie także przy wykładni art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że w teorii postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem prezentowane uzasadnione stanowisko, że skutek pozytywny prawomocności orzeczenia sądu administracyjnego statuuje związanie sądów administracyjnych, stron postępowania sądowoadministracyjnego, innych sądów oraz innych organów państwowych i innych podmiotów stanem prawnym wynikającym z treści prawomocnego orzeczenia, to jest wyrażoną w nim oceną zgodności z prawem skontrolowanego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Nie jest zatem dopuszczalne formułowanie przez strony (uczestników) postępowania sądowoadministracyjnego, organy administracji publicznej i inne organy państwowe, sądy administracyjne i inne sądy ustaleń oraz ocen prawnych sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. W związku z powyższym Sąd I instancji podkreślił, że strony (uczestnicy) postępowania sądowoadministracyjnego, w tym skarżone organy i strony postępowania administracyjnego, inne organy administracji publicznej, kolejne składy sądów administracyjnych wszystkich instancji oraz inne sądy i podmioty prawne nie mogą zatem nie tylko wydawać aktów i podejmować czynności sprzecznych z prawomocnym orzeczeniem i prawomocną oceną prawną sądu administracyjnego (np. w formie decyzji administracyjnych lub wyroków), lecz także nie mogą żądać ponownego wszczęcia postępowania lub badania w toku już wszczętego postępowania tych zagadnień faktycznych i prawnych, które zostały prawomocnie ocenione przez sąd administracyjny i legły u podstaw wydanego orzeczenia.
Sąd I instancji wskazał, że powyższe rozważania są bardzo istotne, albowiem skarżący we wniosku z dnia 19 czerwca 2024 r., żądając powrotu do służby, de facto podważał ostateczny i prawomocny rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r., utrzymujący w mocy ww. rozkaz personalny Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji z dnia 27 listopada 2019 r., uznając, że były to zastosowane wobec skarżącego represje.
Tym samym Sąd I instancji uznał, że prawidłowe było uznanie w wydanych w sprawie postanowieniach w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, że należało wniosek skarżącego zakwalifikować jako próbę podważenia przez niego związania ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 3921/21 i ocenami prawnymi w nim sformułowanymi. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że nie było więc dopuszczalne rozpatrywanie przez organy administracyjne w sposób merytoryczny żądania skarżącego do poddania weryfikacji, w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, ww. prawomocnych rozkazów personalnych wydanych w sprawie, bo żądanie to zmierzało do podważenia związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku oddalającym skargę. Sąd I instancji uznał, że niedopuszczalna była więc zarówno próba wykazywania, że ww. decyzja Komendanta Głównego Policji jest wadliwa, bo sądy administracyjne w ww., prawomocnych orzeczeniach o sygn. akt III OSK 3921/21 oraz II SA/Wa 812/20 stwierdziły w tym zakresie ich prawidłowość, uznając, że organy administracyjne w sposób należyty uwzględniły w sprawie interes społeczny i słuszny interes strony, o których mowa także w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (powołanym przez skarżącego jako podstawa do zmiany lub uchylenia ww. rozkazów personalnych). Sąd I instancji zaznaczył, że związanie treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego rozciąga się na ocenę prawną z niego wynikającą i leżącą u podstaw tego orzeczenia (art. 170 w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), niezależnie od tego, czy prawomocny wyrok sądu administracyjnego jest orzeczeniem uwzględniającym, czy też oddalającym skargę. Tym samym zdaniem Sądu I instancji prawidłowe było wskazanie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera w tym zakresie żadnego zróżnicowania, a wynikająca z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasada związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego ma szeroki zakres zastosowania, obejmując także związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku oddalającym skargę. Związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest bowiem logiczną konsekwencją związania treścią tego wyroku, która obejmuje nie tylko jego sentencję, lecz także i przede wszystkim jego uzasadnienie. Przywołane wyżej zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych oraz ocenami prawnymi z nich wynikającymi powinny zatem być odniesione do sprawy będącej przedmiotem wniosku skarżącego, złożonego w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Konkludując Sąd I instancji stwierdził, że rację miały więc organy administracyjne obu instancji, wskazując, że zaszły podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie było więc uzasadnionych podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec wydanych przez organy postanowień w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, gdyż w realiach tej sprawy nie ujawniono innych naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wbrew argumentacji skargi, w sprawie w sposób oczywisty było jasne, że wniosek skarżącego spełnia tzw. "inne uzasadnione przyczyny", więc nie powinien skutecznie zainicjować postępowania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że do "innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zaliczyć można sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (res iudicata) lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził ponadto, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych w razie stwierdzenia, że wniosek o uchylenie lub zmianę prawomocnej decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego zmierza do podważenia związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę na tę decyzję, właściwy organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w celu uchylenia lub zmiany decyzji w tych trybach.
Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że skoro zarówno skarżącemu, jak i organowi wiadomym było, że w sprawie zapadły prawomocne orzeczenia: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2022 r. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 812/20, w których wyrażono wiążące w sprawie oceny prawne w zakresie potrzeby zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i to w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony, to tym samym możliwe i prawidłowe było przyjęcie przez organy obu instancji, że zachodziła potrzeba odmowy wszczęcia postępowania. W rezultacie bowiem wstępnego badania zawartości żądania skarżącego (skierowanego w trybie art. 155 Kodeksu postepowania administracyjnego) organ administracji – Komendant Główny Policji - z łatwością mógł ustalić wystąpienie - z uwagi na wydane wobec skarżącego ww. orzeczenia sądów administracyjnych - przeszkodę przedmiotową w rozpoznaniu wniosku skarżącego, czyniącą rozpoznanie tego wniosku niedopuszczalnym.
Sąd I instancji dodał także, mając na względzie argumentację skarżącego w zakresie wznowienia postępowania przed NSA, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 1541/24 oddalił skargę skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem NSA z 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 3921/21.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący i zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/24 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 8 § 1, art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego postanowienia, bezzasadne oddalenie skargi i uznanie za prawidłowe wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji skarżącego, w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, czym Sąd naruszył jednocześnie zasadę prawdy obiektywnej, zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasadę przekonywania, jak i zasadę zaufania do organów władzy publicznej;
2. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne oddalenie skargi i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że wszczęcie postępowania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego byłoby niedopuszczalne w sytuacji, gdy w sprawie zapadły prawomocne wyroki sądów administracyjnych oceniające zgodność z prawem rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby oraz uznanie, że wszczęcie postępowania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego będzie zmierzać do podważenia związania treścią prawomocnego wyroku oddalającego skargę i wynikającą z powyższego wyroku oceną prawną w zakresie zgodności albo niezgodności z prawem kontrolowanej decyzji administracyjnej, podczas gdy:
a) art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszcza możliwość zmiany decyzji ostatecznej w każdym czasie - także wtedy, gdy była ona przedmiotem kontroli sądu administracyjnego - co oznacza, że postępowanie w sprawie uchylenia bądź zmiany takiej decyzji może być wszczęte za każdym razem (w każdym czasie) w celu ustalenia, czy za zmianą (lub uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony;
b) skarżący nie kwestionował podstaw prawnych stojących za wydaną ostateczną decyzją, tj. rozkazem personalnym nr 534 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r. utrzymującym w mocy rozkaz personalny nr 732/2019 Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 27 listopada 2019 r., a co za tym idzie wniosek skarżącego nie zmierzał do podważenia oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne, czy też do podważenia zasady związania organu prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, bowiem intencją skarżącego składającego wniosek w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego było jedynie wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie oraz poddanie pod rozwagę organu przywrócenia skarżącego do służby w Policji celem dalszego realizowania się na gruncie służbowym, bez dokonywania nowej oceny prawnej dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
c) za zmianą lub uchyleniem ostatecznej decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, przemawia ważny interes społeczny, w tym umiejętności, staż na pełnionym stanowisku jak również wiedza i doświadczenie skarżącego oraz słuszny interes skarżącego;
3. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oparcie się przez Sąd I instancji na podtrzymaniu wskazanych ustaleń dokonanych przez organy administracyjne i nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku samodzielnego stanowiska i jednoznacznych ocen w zakresie ustaleń ze sfery stanu faktycznego, a także poprzez niedostateczne odniesienie się w uzasadnieniu do argumentacji skargi i ograniczenie się do ogólnego stwierdzenia o "związaniu oceną prawną wyrażoną we wcześniejszych wyrokach", podczas gdy sąd powinien był ocenić, czy organy prawidłowo zastosowały art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego;
4. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 61a § 1 w zw. z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi w wyniku wadliwego przyjęcia, że zachodzą w niniejszej sprawie "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły "inne uzasadnione przyczyny" uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, bowiem:
a) skarżący w złożonym wniosku nie kwestionował podstaw prawnych stojących za wydaną ostateczną decyzją tj. rozkazem personalnym nr 534 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r. utrzymującym w mocy rozkaz personalny nr 732/2019 Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 27 listopada 2019 r., a co za tym idzie wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji tj. - w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego – nie zmierzał do podważenia oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne, czy też do podważenia zasady związania organu prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, bowiem intencją skarżącego składającego wniosek w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego było jedynie wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie oraz poddanie pod rozwagę organu przywrócenia skarżącego do służby w Policji celem dalszego realizowania się na gruncie służbowym, bez dokonywania nowej oceny prawnej dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
b) Sąd I instancji wadliwie utożsamił instytucję odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) z zakazem merytorycznej oceny przesłanek z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy "inne uzasadnione przyczyny" odmowy wszczęcia postępowania mogą odnosić się wyłącznie do sytuacji oczywistej niedopuszczalności zastosowania trybu nadzwyczajnego, tymczasem w niniejszej sprawie takie przeszkody nie zachodziły, bowiem decyzja była ostateczna, wniosek został złożony przez stronę, skarżący nie kwestionował podstaw prawnych stojących za wydaną ostateczną decyzją, a organy były zobowiązane rozważyć przesłanki interesu społecznego i słusznego interesu strony;
c) wcześniejsze orzeczenia nie eliminują możliwości zbadania przesłanek z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem tryb z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego został ustanowiony po to, aby w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuścić zmianę decyzji ostatecznej - także takiej, która była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, co doprowadziło do bezzasadnego zablokowania skarżącemu możliwości merytorycznego rozpoznania jego wniosku w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego;
5. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 61a § 1 w zw. z art. 7 oraz art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie skargi i nierozważenie przez sąd wystąpienia przesłanek dotyczących zmiany ww. postanowienia w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędne uznanie, że organ administracji publicznej miał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy:
a) postępowanie prowadzone w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę takiej decyzji, a której to weryfikacji sąd I instancji nie dokonał;
b) wniosek skarżącego dotyczył zastosowania art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego i wymagał merytorycznego rozważenia przesłanek tego przepisu, a nie formalnej odmowy wszczęcia postępowania, a wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych nie stanowiły "innej uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyłączającej możliwość wszczęcia postępowania;
6. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 61a § 1 w zw. z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący podważał ostateczny i prawomocny rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lutego 2020 r. i na skutek tego uznanie, że stanowiło to próbę podważenia przez skarżącego związania wyrokiem NSA i ocenami prawnymi w nim sformułowanymi oraz uznanie, że skarżący próbował wykazać, że decyzja Komendanta Głównego Policji jest wadliwa, w sytuacji gdy skarżący nie podważał prawomocnych orzeczeń zapadłych w sprawie ani ocen prawnych w nich sformułowanych ani też nie próbował wykazać, że decyzja jest wadliwa - intencją skarżącego składającego wniosek w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego było jedynie wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie oraz poddanie pod rozwagę organu przywrócenia skarżącego do służby w Policji celem dalszego realizowania się na gruncie służbowym, bez dokonywania nowej oceny prawnej dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji w sposób wadliwy przeprowadził kontrolę postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, aprobując działania organów administracji pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięcia obowiązku wszechstronnej analizy przesłanek z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zamiast zbadać, czy organy administracji dokonały rzetelnej oceny istnienia przesłanek z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, ograniczył się do prostego potwierdzenia ich stanowiska, co skutkowało pozbawieniem skarżącego ochrony wynikającej z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, który został ustanowiony po to, aby w wyjątkowych sytuacjach umożliwić złagodzenie zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że ratio legis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego polega na stworzeniu możliwości elastycznego reagowania na sytuacje, w których – pomimo formalnej prawidłowości decyzji - względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiają za jej uchyleniem lub zmianą. Brak takiej możliwości w ocenie skarżącego kasacyjnie prowadziłby do nieuzasadnionego usztywnienia systemu i utrzymywania w obrocie decyzji, które - choć formalnie zgodne z prawem - godzą w wartości chronione przez prawo administracyjne materialne i zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że argumentacja Sądu I instancji o tym, że wniosek skarżącego zmierzał do podważenia wcześniejszych rozstrzygnięć, jest chybiona, gdyż ignoruje odmienny cel i przedmiot postępowania z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji zdaniem skarżącego kasacyjnie nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zasadniczej argumentacji podniesionej w skardze, ograniczając się jedynie do ogólnego stwierdzenia o związaniu oceną prawną wyrażoną we wcześniejszych wyrokach. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z funkcją sądu administracyjnego, który zobowiązany jest do samodzielnego dokonania oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem i przedstawienia w uzasadnieniu jednoznacznych powodów oddalenia skargi. Skarżący podniósł, że zaniechanie przez Sąd I instancji zbadania przesłanek z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi zatem istotne uchybienie procesowe, które miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, a w konsekwencji pozbawiło skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania jego wniosku.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Konstrukcja i treść zarzutów skargi kasacyjnej umożliwia ich łączne rozpoznanie. Autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z zarzutami naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 8 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a. (pierwszy zarzut), z art. 155 k.p.a. (drugi zarzut), z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. (trzeci zarzut), a także art. 7, art.. 77 § 1, art. 80, art. 61a § 1 i art. 155 k.p.a. (czwarty zarzut), art. 61a § 1 w związku z art. 7 i art. 155 k.p.a. (piąty zarzut), art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 61a § 1 w związku z art. 155 k.p.a. (szósty zarzut) koncentruje bowiem istotę argumentacji ww. zarzutów na próbie podważenia dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawidłowości procedowania przez organ w niniejszej sprawie na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 155 k.p.a. Strona skarżąca kasacyjnie wytyka nieprawidłowe ustalenie, że zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wyczerpują przesłankę "innych uzasadnionych przyczyn" uprawniającą organ do wydania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Tak sformułowana argumentacja nie mogła jednak odnieść skutku zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Przede wszystkim przechodząc do analizy zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, jak i art. 151 p.p.s.a., których naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 151, czy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Niezależnie jednak od tego, z uwagi na to, że strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podkreślenia dodatkowo wymaga to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. określającego kompetencje sądu w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a zatem przede wszystkim z tego powodu nie mógł naruszyć tego przepisu.
Niezależnie od powyższego odnosząc się z kolei do podnoszonego przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., z którym m.in. powiązano zarzut naruszenia powyższych przepisów, wyjaśnić należy, że zarzut ten może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to, jak już wskazywano, musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art.141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, także w zakresie oceny "czy organy prawidłowo zastosowały art. 155 k.p.a. w świetle interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego". Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego na postanowienie organu z dnia 8 października 2024 r., nr 1454/kadr/24 o odmowie wszczęcia postępowania nie zasługiwała na uwzględnienie. Należy podkreślić przy tym, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Natomiast treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z kolei brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dlatego zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należało za nieskuteczny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a", wyjaśnić należy, że przepis ten określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania, czy bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę skarżącego na postanowienie organu z dnia 8 października 2024 r., nr 1454/kadr/24 o odmowie wszczęcia postępowania niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. Sąd I instancji nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Dlatego ten zarzut również nie mógł odnieść skutku.
Natomiast nawiązując do istoty zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji słusznie ocenił jako prawidłowe działanie organu, który na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego złożonego w trybie art. 155 k.p.a., powołując się na przesłankę "innych uzasadnionych przyczyn", których zaistnienie powoduje, że postępowanie nie może być wszczęte przez organ administracji publicznej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że strona skarżąca kasacyjnie w sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutach, a także w ich uzasadnieniu, nie kwestionuje przyjętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także organ wykładni przepisu art. 61a § 1 k.p.a. w zakresie rozumienia wskazanej w tym przepisie przesłanki "innych uzasadnionych przyczyn". Natomiast przy przyjęciu takiego rozumienia ww. przesłanki jak to przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zgodnie z którym "inne uzasadnione przyczyny" to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, zgodzić się należy z Sądem I instancji, że przesłankę tę wyczerpuje sytuacja, w której złożony przez stronę wniosek w trybie art. 155 k.p.a. w rzeczywistości zmierza do podważenia związania oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku wydanym w danej sprawie.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej we wniosku z dnia 19 czerwca 2024 r. nie powołano żadnych okoliczności, które nie byłyby już przedmiotem wiążących ocen i rozważań zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego w wydanych w sprawie wyrokach z dnia z 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 3921/21 oraz z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 812/20, dotyczących analizy podjętej przez organ Policji decyzji o charakterze uznaniowym w zakresie potrzeby zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.) - i to również w kontekście rozważenia interesu publicznego, jak i interesu indywidualnego skarżącego w tej sprawie. Słusznie zatem stwierdził Sąd I instancji, że zarówno treść złożonego w trybie art. 155 k.p.a. wniosku skarżącego, jak i całokształt niniejszej sprawy, w której skarżący wnosił przecież (zresztą nieskutecznie) o wznowienie postepowania sądowego zakończonego ww. prawomocnymi wyrokami, prowadzi do wniosku, że intencją skarżącego było ponowne wszczęcie postępowania dotyczącego zagadnień faktycznych i prawnych, które zostały już prawomocnie ocenione przez sąd administracyjny i legły u podstaw wydanego orzeczenia. Podkreślić przy tym należy, że to właśnie okoliczności tej konkretnej sprawy i treść prawomocnych wyroków sądów administracyjnych wydanych w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w policji przemawiały za odmową wszczęcia postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. Z tych powodów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku.
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło