III OSK 256/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-10-11

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Teresa Zyglewska, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wezwać wnioskodawcę o udostępnienie informacji publicznej do uzupełnienia wniosku o podpis i dane adresowe, a następnie pozostawić wniosek bez rozpoznania w przypadku braku uzupełnienia, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku, gdy organ zamierza wydać decyzję odmowną lub o umorzeniu postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji organ jest uprawniony do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym do jego podpisania i podania adresu. Doręczenie decyzji administracyjnej na zwykły adres e-mailowy jest nieskuteczne. W związku z tym, Sąd uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że organ prawidłowo postąpił, pozostawiając wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.
Stan faktyczny
H. N. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów ze schroniskami na odławianie zwierząt. Burmistrz wezwał wnioskodawców do podpisania wniosku i podania adresów zamieszkania, grożąc pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawcy odmówili uzupełnienia wniosku, twierdząc, że nie jest on podaniem w rozumieniu k.p.a. WSA w Rzeszowie uznał organ za bezczynny i zobowiązał go do rozpoznania wniosku. Burmistrz wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę; zasądził od H. N. na rzecz Burmistrza kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 31/22 w sprawie ze skargi H. N. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. zasądza od H. N. na rzecz Burmistrza [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 31/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Burmistrza B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał Burmistrza B. do rozpoznania wniosku skarżącej H. N. z dnia 16 stycznia 2021 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt I), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), oddalił wniosek o wymierzenie grzywny (pkt III), a także zasądził od Burmistrza B. na rzecz skarżącej H. N. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt IV). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 16 stycznia 2021 r. za pośrednictwem poczty e-mail, H. N. (dalej: "skarżąca"), J. D. i K. W., działający - jak wskazali w treści wniosku - jako administratorzy strony "[...]", zwrócili się do Burmistrza B. (dalej: "Burmistrz", "organ") o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie umów zawartych ze schroniskami na odławianie bezdomnych zwierząt oraz protokołów odłowu lub innych dokumentów na okoliczność odłowu zwierząt w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. W pismem z dnia 27 stycznia 2021 r. organ wezwał wnioskodawców do podpisania wniosku oraz podania adresów zamieszkania. W tym samym dniu wnioskodawcy poinformowali organ za pośrednictwem poczty elektronicznej, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać dowolną formę, a zatem brak jest podstaw uzależnienia jego rozpatrzenia od złożenia osobistego podpisu wnioskodawców oraz podania ich adresów zamieszkania. Na bezczynność organu H. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie argumentując, że wobec nieuzupełnienia wniosku o dane adresowe wnioskodawców, a tym samym brak możliwości doręczenia decyzji, wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że pomiędzy stronami nie było sporu, co do podstawowego charakteru żądanej informacji, tj. nie kwestionowano, że żądane informacje mają walor informacji publicznej. Nie ulega również wątpliwości, że Burmistrz B. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") do udostępnienia informacji mających charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, bądź też do wydania decyzji odmownej w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy Burmistrz B. był uprawniony do wezwania skarżącej na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1301, zwana dalej: "k.p.a.") do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma o dane adresowe oraz podpis. Pouczono też, że w przypadku nieuzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, to wniosek pozostanie pozostawiony bez rozpatrzenia. Zdaniem WSA w Rzeszowie ustawa o dostępie do informacji publicznej jasno określa przypadki, w których ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego, co wynika z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i dotyczy do odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania o udzielenie informacji publicznej w zakresie określonym w tym przepisie. Tym samym postępowanie u udzielenie informacji publicznej nie jest postępowaniem, do którego w całości mają zastosowanie przepisy k.p.a. ze względu na wąsko wyartykułowane przez ustawodawcę w art. 16 u.d.i.p. odesłanie do k.p.a. W ocenie Sądu rację ma skarżąca, że wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Wniosek taki nie jest podaniem w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Bezskuteczne było też sankcjonowanie niezachowania terminu do uzupełnienia wniosku pozostawieniem bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., bowiem skarżąca prawidłowo za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła wniosek, który dotarł do organu. Jeżeli organ wysłał na adres poczty elektronicznej wezwanie, to nie było przeszkód, by na ten sam adres wysłać decyzję wydaną w trybie art. 16 u.d.i.p., a o takim zamiarze organ informował w ww. wezwaniu. W ocenie Sądu tym samym należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 16 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie zaistniały też przesłanki do wymierzenia organowi grzywny za nieterminowe przesłanie akt administracyjnych do Sądu. Skarga wpłynęła do organu w dniu 25 lutego 2022 r. i została przekazana do Sądu w dniu 9 marca 2022 r., a zatem z zachowaniem 15-dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Burmistrz B., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zamieszczenie w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ogólnikowego uzasadnienia oraz nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący, rzetelny i logiczny przesłanek, które uprawniały ten Sąd do stwierdzenia bezczynności oraz zobowiązania Burmistrza B. do rozpoznania wniosku H. N. o udostępnienie informacji publicznej, co uniemożliwia dokonanie oceny poprawności i legalności twierdzeń przyjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Sąd wskazał bowiem, że w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, a także umorzenia postępowania zastosowanie ma Kodeks postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd zakwestionował możliwość stosowania w tym zakresie art. 64 k.p.a., wskazując, że doręczenie ewentualnej decyzji było możliwe na adres poczty elektronicznej, co jest sprzeczne z art. 109 § 1 k.p.a. 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przedstawienia wykładni art. 16 ust 2 in pincipio u.d.i.p. Tymczasem wykładnia językowa, systemowa, funkcjonalna oraz celowościowa tego przepisu pozwoliłaby na zweryfikowanie prawdziwości twierdzeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, iż na etapie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie ma zastosowania art. 109 § 1 k.p.a., 3. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. oraz w zw. z 16 ust. 2 in principio u.d.i.p. poprzez orzeczenie, iż Burmistrz B. znajduje się w bezczynności mimo pozostawienia wniosku H. N. o udostępnienie informacji publicznej, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., bez rozpoznania, 4. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie poglądu, iż Burmistrz B. znajduje się w bezczynności względem wniosku H. N.. Podstawą tego ustalenia jest wadliwe założenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, iż bezskuteczny upływ terminu na usunięcie braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zwalania Burmistrza B. z obowiązku rozpatrzenia wzmiankowanego wniosku. 5. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poglądu, iż Burmistrz B. znajduje się w bezczynności względem wniosku H. N., pomimo że organ administracyjny nie posiadał adresu zamieszkania wnioskodawczyni, w związku z czym nie miał możliwości prawidłowego oznaczenia strony decyzji; 6. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie poglądu, iż Burmistrz Brzozowa znajduje się w bezczynności względem wniosku H. N., albowiem doręczenie decyzji jest możliwe poprzez pocztę elektroniczną wnioskodawczyni pomimo że organ administracyjny wydając decyzję administracyjną na podstawie 107 § 1 pkt 3 k.p.a. zobowiązany jest do oznaczenie strony poprzez wskazanie jej danych personalnych oraz adresu zamieszkania i zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. doręcza tą decyzję na piśmie, a nie posiadając adresu wnioskodawczyni i nie mając możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, jedynym możliwym działaniem organu administracyjnego jest pozostawienie wniosku H. N. o udostępnienie informacji publicznej, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pismem procesowym z dnia 9 września 2022 r. uzupełaniającym skargę kasacyjną Burmistrz Brzozowa wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Na wstępie zauważyć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (możliwe jest zatem przesłanie go także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to, co do zasady, z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; wyrok WSA w Poznaniu z 5 września 2013 r., II SAB/Po 76/13). Zauważyć jednak należy, że z chwilą wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji – z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wówczas wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Zatem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Innymi słowy, na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15). Jak podkreślił NSA w wyroku z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OW 196/11; wyroki NSA: z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; z 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; z 27 września 2017 r., I OSK 7/17; z 12 października 2017 r., I OSK 430/17; z 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż wniosek z dnia 16 stycznia 2023 r. został złożony drogą elektroniczną na oficjalny adres Urzędu Miejskiego w B. ([...]) przez H. N., J. D. i K. W., działających - jak wskazali w treści wniosku - jako administratorzy strony "[...]". W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 27 stycznia 2021 r. organ wezwał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku poprzez jego podpisanie oraz podanie adresu – "celem odmowy udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1" u.d.i.p. Pismem z 2 lutego 2022 r. wnioskodawcy poinformowali organ za pośrednictwem poczty elektronicznej, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać dowolną formę i nie musi zawierać podpisu. Organ uznając, że wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o żądane dane adresowe pozostawił go bez rozpoznania. Biorąc pod uwagę powyżej przedstawione okoliczności faktyczne, uznać należy, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że organ pozostawał w bezczynności, gdyż ten wyraźnie zakomunikował wnioskodawcom wolę odmowy udostępnienia informacji publicznej i chęć wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zatem zaistniały podstawy do wzywania wnioskodawców do podpisania złożonego wniosku oraz podania adresu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W tym miejscu należy przypomnieć, że podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tak zatem we wszystkich tych przypadkach, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagany będzie własnoręczny podpis wnioskodawcy lub podpis elektroniczny na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, uregulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Rozwiązanie takie posiada również charakter gwarancyjny dla wnioskodawcy, ponieważ w ten sposób jest wobec niego zastosowany tryb postępowania określony dokładanie w k.p.a., dzięki czemu są chronione jego prawa, a samo postępowanie jest prowadzone z uwzględnieniem przepisów rozdziału 2 działu I k.p.a., statuującego zasady ogólne postępowania administracyjnego, co stanowi gwarancję jego rzetelności. W kontekście powyższego stwierdzić należy, że Sąd I instancji wadliwie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w realiach sprawy brak było a limine podstaw do zastosowania art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 1-3a k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez wezwanie wnioskodawcy do podpisania wniosku. Zasadnie także strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że oczywiście błędne jest twierdzenie WSA w Rzeszowie, zgodnie z którym, "jeżeli organ wysłał na adres poczty elektronicznej wezwanie, to nie było przeszkód, by na ten sam adres wysłać decyzje wydaną w trybie art. 16 u.d.i.p." Otóż decyzja odmowna nie mogła być skutecznie doręczona na zwykły adres e-mailowy ze względu na treść przepisów art. 39 i 391 § 1 k.p.a. oraz w świetle przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, w tym także samo zeskanowanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej i przesłanie jej na zwykły adres e-mailowy nie odpowiada formom doręczeń przewidzianym w ww. przepisach. Wydanie przez organ administracji (podmiot zobowiązany) decyzji w formie dokumentu elektronicznego jest obarczone szczególnymi wymaganiami wynikającymi bezpośrednio z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz w przypadku ustawy o dostępie do informacji publicznej, z art. 16 § 2. Ważność takiej decyzji została uzależniona od spełnienia specjalnych warunków związanych z jej podpisaniem. Zgodnie z regulacją art. 107 § 1 k.p.a., decyzja administracyjna powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby uprawnionej do wydania decyzji lub jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Zatem w sytuacji wydania przez organ administracji (podmiot zobowiązany) decyzji w formie dokumentu elektronicznego konieczne jest jej przesłanie na adres elektroniczny utworzony w ramach platformy ePUAP, a dla jej ważności wymagane jest umieszczenie na niej bezpiecznego (kwalifikowanego) podpisu elektronicznego. Zatem jako uzasadnione uznać należy zarzuty naruszenia art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 109 § 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Jednocześnie wskazane wyżej uchybienia Sądu I instancji powodują, że odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadne. Tak więc, wobec skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 188 p.p.s.a. i rozpoznania skargi w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a w konsekwencji do jej oddalenia na podstawie powyższego przepisu w związku z przepisem art. 151 p.p.s.a. Wskazać należy, że skorzystanie z instytucji procesowej, o której mowa w art. 188 p.p.s.a. możliwe jest również w sytuacji, gdy nie wnosił o to wnoszący skargę kasacyjną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2008r., sygn. akt I OSK 1494/07 O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło