III OZ 51/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. i S.W. oraz zażalenia T.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 307/25 o odrzuceniu skargi S.W. i K.L. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 19 czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...] postanawia: oddalić zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 25 lipca 2025 r., III SA/Gd 307/25, odrzucił skargę S.W. i K.L. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 19 czerwca 2012 r. nr [...]w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że M.W., S.W., T.L., K.L., M.Z. i D.Z. złożyli skargę na przywołaną na wstępie uchwałę. W imieniu K.L. skargę podpisała T.L., a w imieniu S.W. – M.W.. Zarządzeniami z 27 czerwca 2025 r. wezwano skarżących K.L. oraz S.W. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi – odpowiednio - dla T.L. oraz M.W. lub ewentualnie do własnoręcznego podpisania skargi. Braki skargi, mimo upływu terminu, nie zostały usunięte. W takiej sytuacji Sąd Wojewódzki podkreślił, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji odnotował ponadto, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Biorąc powyższe pod uwagę, WSA w Gdańsku wskazał, że S.W. i K.L. w zakreślonym terminie nie podpisali skargi, ani też nie nadesłali stosownego pełnomocnictwa, co oznacza, że nie uzupełnili w terminie braków formalnych skargi. Skutkowało to odrzuceniem skargi wskazanych osób na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli M.W. i S.W. oraz osobno T.L. (ponownie podpisując się także w imieniu męża), wnosząc o jego uchylenie. W tożsamych uzasadnieniach zażaleń powołano się na art. 51 p.p.s.a. oraz wskazano, że pomiędzy skarżącymi małżeństwami występowało tzw. współuczestnictwo materialne ze względu na tożsamość interesu prawnego opartego na współwłasności oraz wspólności praw majątkowych i niemajątkowych, w zakresie zaskarżenia uchwały oraz tożsamość podstawy prawnej, w oparciu o którą zaskarżona została wskazana uchwała. W ocenie skarżących powodowało to, że wniesienie i podpisanie skargi przez żonę kreowało skutki prawne dla obojga małżonków, co w konsekwencji nie dawało podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 1 i 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, a także podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku gdy pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. W zaistniałym stanie faktycznym poza sporem jest to, że pomimo wystosowania prawidłowego wezwania, złożona w niniejszej sprawie skarga nie została podpisana przez S.W. oraz K.L. a także nie przedstawili oni stosownego pełnomocnictwa dla osób, które w ich imieniu skargę podpisały. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Oceny tej nie mogą zmienić argumenty przywołane w zażaleniach, dotyczące zachodzącego pomiędzy stronami współuczestnictwa materialnego małżonków. Podkreślić należy bowiem, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym stronami są skarżący oraz organ. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przyznaje przy tym zdolności sądowej małżeństwu, ale odrębnie każdemu z małżonków, będących osobami fizycznymi (art. 25 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy skarga dotyczy jednego aktu, kilku uprawnionych do jej wniesienia może występować w roli skarżących, jednak każdy z nich występuje w sprawie jako odrębny podmiot (art. 51 p.p.s.a.). Wbrew zaprezentowanemu w zażaleniach stanowisku, przewidziana w powołanym przepisie wielopodmiotowość po stronie skarżących i istniejące między nimi współuczestnictwo nie oznacza, że czynności procesowe podejmowane przez jeden z podmiotów odnoszą skutek względem pozostałych. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 25 sierpnia 2011 r., II FZ 375/11, z 3 grudnia 2007 r., II FZ 602/07, z 22 czerwca 2012 r., II FZ 425/12, z 15 października 2008 r., II FZ 438/08, z 30 maja 2019 r. II FZ 244/19). Skarżące podmioty mogą (lecz nie muszą) działać wspólnie (np. wnosząc jedną skargę), ale nie tracą przy tym swojej odrębności w tym sensie, że mogą podejmować czynności procesowe całkowicie samodzielnie, niezależnie od siebie. Brak zatem podstaw do rozciągnięcia skutków czynności dokonanych w toku postępowania sądowego przez jednego ze współuczestników na pozostałych (por. postanowienie NSA z 3 kwietnia 2015 r., II FSK 142/15). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.