III OZ 645/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 72/25 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 72/25 w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OZ 455/24 o oddaleniu zażalenia w sprawie ze skargi E.M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OZ 455/24 postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OZ 455/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie E.M. (dalej także jako: "skarżąca") na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 161/24, o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi. W piśmie z dnia 14 grudnia 2024 r. skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wznowienie postępowania, w którym zostało wydane postanowienie z dnia 19 listopada 2024 r. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 72/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 270 p.p.s.a. – odrzucił skargę skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OZ 455/24, o oddaleniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 161/24, o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi. Na powyższe postanowienie z dnia 11 lutego 2025 r. skarżąca osobiście złożyła zażalenie, w którym zakwestionowała to rozstrzygnięcie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczając postanowienie z dnia 11 lutego 2025 r. błędnie pouczył skarżącą o przysługującym jej prawie wniesienia zażalenia, zamiast pouczyć o przysługującym jej prawie wniesienia skargi kasacyjnej i jej wymogach formalnych – i w związku z tym Sąd pierwszej instancji ponownie doręczył stronom postanowienie z dnia 11 lutego 2025 r. z uzasadnieniem, z prawidłowym pouczeniem, dając tym samym możliwość zaskarżenia tego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 72/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – odrzucił zażalenie i wskazał, że w niniejszej sprawie skarżąca złożyła osobiście sporządzone i podpisane zażalenie, a z uwagi na to, że niniejsze zażalenie nie zostało sporządzone i podpisane przez profesjonalnego pełnomocnik nie można uznać ww. pisma za skargę kasacyjną. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zaskarżając je w całości i wyrażając niezadowolenie z treści zaskarżonego orzeczenia. Po ponownym doręczeniu postanowienia z dnia 11 lutego 2025 r. z uzasadnieniem skarżąca złożyła skargę kasacyjną w imieniu własnym – i w związku z tym postanowieniem z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 72/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2 – 4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. na postanowienie o odrzuceniu skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2 – 4 oraz art. 220 § 3, przysługuje zażalenie. Zasadą jest, że od postanowień kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. Wyjątki od tej zasady wymienione w art. 173 § 1 p.p.s.a. nie mogą być wykładane rozszerzająco. Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 280 § 1 lub na podstawie art. 281 p.p.s.a. nie zostało wymienione w art. 173 p.p.s.a. jako jeden z wyjątków od zasady ogólnej. Zatem od takiego postanowienia przysługuje skarga kasacyjna (por. postanowienia NSA z: 10 kwietnia 2019 r., II OZ 1354/18; 3 kwietnia 2019 r., II OZ 40/19; 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18; 12 września 2018 r., II FZ 545/18 oraz J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 733). W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie wywiodła sama skarżąca, zaś sporządzenie i wywiedzenie przez skarżącą zażalenia na postanowienie, od którego przysługuje skarga kasacyjna, powoduje, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18). Wywiedzione w tej sprawie zażalenie nie mogło zostać potraktowane jako skarga kasacyjna, z uwagi na niespełnienie warunku formalnego wynikającego z art. 175 p.p.s.a.. Stosownie do § 1 tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Należy jednak zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, doręczając postanowienie z dnia 11 lutego 2025 r. błędnie pouczył skarżącą o przysługującym jej prawie wniesienia zażalenia, zamiast pouczyć o przysługującym jej prawie wniesienia skargi kasacyjnej i jej wymogach formalnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy, niż wynika to z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, w sytuacji gdy na skutek błędnych działań sądu administracyjnego strona uchybi wymaganiom formalnym przewidzianym dla danego środka odwoławczego i zostanie on odrzucony – jak w niniejszej sprawie – to błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która dokonała czynności procesowej zgodnie z nim. Nadmienić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie doręczył stronom postanowienie z dnia 11 lutego 2025 r. z uzasadnieniem, z prawidłowym pouczeniem, dając tym samym możliwość zaskarżenia tego postanowienia. Po ponownym doręczeniu postanowienia z dnia 11 lutego 2025 r. z uzasadnieniem skarżąca złożyła skargę kasacyjną w imieniu własnym (osobiście), tym samym nie spełniającą wymogów dotyczących formy i treści określonych w art. 176 p.p.s.a. – i w związku z tym postanowieniem z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 72/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną. Powyższa okoliczność nie mogła jednak skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż odpowiada ono prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.