I SA/Bk 247/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009 (gm. P.) oddala skargę Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] , na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako "o.p."), nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej nieostatecznej decyzji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] określającej O. S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 17.552,00 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż z dokumentacji wymiarowej wynika, iż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2009, na dzień wydania postanowienia był krótszy niż 3 miesiące. Ponadto, zdaniem organu, zachodzą dodatkowe przesłanki nadania rygoru z uwagi na nagminne niestosowanie się podatnika do ustaleń Dyrektora UKS w W. nr [...] w zakresie opodatkowania budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w postaci kabli w kanalizacji. Pomimo wystosowania szeregu wezwań do spółki - ta nie przedstawiła wartości przedmiotowych budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej położonych na terenie gminy P.l, mimo iż posiada takie możliwości techniczne (wynika to z ww. protokołu z kontroli UKS w W.). Takiego warunku nie spełnia przedłożona w dniu [...] sierpnia 2014 r. ewidencja środków trwałych na nośniku CD, która nie nadaje się do przetworzenia. Powyższe okoliczność, zdaniem organu uprawdopodabnia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej z dnia [...] października 2014 r., określającej podatnikowi wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 17.552,00 zł nie zostanie wykonane. W złożonym od powyższego postanowienia zażaleniu pełnomocnik skarżącej Spółki wnosił o jego uchylenie. Spółka zarzuciła, że kwestionowane postanowienie nie zostało doręczone w sposób określony w art. 152a o.p., bowiem organ I instancji nie uwzględnił wniosku Spółki o doręczanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pełnomocnik podniósł także, iż Spółka nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wprawdzie na mocy art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p. ustawodawca wyłączył obowiązek doręczania stronie postanowienia o wszczęciu postępowania oraz obowiązek wyznaczenia jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, jednakże nie wyłączył obowiązków wynikających z art. 121 o.p. Ponadto, pełnomocnik zarzucił organowi, iż ten nie uprawdopodobnił niewykonania zobowiązania przez Spółkę, czym naruszono art. 239b § 2 o.p. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie Kolegium, w sprawie zaistniała przesłanka określona w art.. 239b § 1 pkt 4 o.p., gdyż postanowienie o nadaniu rygoru podjęto w październiku 2014 r., a więc w terminie krótszym niż trzy miesiące przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dostatecznie uprawdopodobnił niebezpieczeństwo niewywiązania się przez podatnika z ciążącego na nim zobowiązania. Wniosek taki wynika z przebiegu dotychczasowego postępowania, a w szczególności chodzi o utrudnianie postępowania dowodowego przez samego podatnika i brak z jego strony woli do ustalenia tzw. prawdy obiektywnej dotyczącej wartości budowli przez cały okres postępowania. Pomimo wystosowania szeregu wezwań do Spółki - ta nie przedstawiła wartości przedmiotowych budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto wezwania organu podatkowego do skorygowania deklaracji podatkowej za 2009 r. w sprawie podatku od nieruchomości pozostawały bez reakcji podatnika na te wezwania, zaś Spółka nie przedstawiła właściwej ewidencji środków trwałych, tj. precyzującej określone budowle na obszarze danej gminy, w tym przypadku na terenie gminy P. W zakresie zarzutu dotyczącego nieprawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 152a o.p., organ uznał go za niezasadny. Wskazał, że organ I instancji, rozpatrując wniosek podatnika z [...] października 2014 r. w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r. szczegółowo wyjaśnił zasady doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Dodatkowo adres na skrzynce podawczej E-PUAP pełnomocnik Spółki przekazał organowi pismem z [...] października 2014 r., podczas gdy kwestionowane postanowienie zostało wydane [...] października 2014 r. Tym samym nie mogło być doręczone w sposób żądany przez skarżącą Spółkę. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 121 § 1 o.p. należy zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro ustawa ogranicza pewne uprawnienia procesowe stron postępowania podatkowego w odniesieniu do postępowania dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, to nie można stawiać organowi zarzutu naruszenia art. 121 § 1 o.p., który postąpił zgodnie ze wskazanymi regułami i nie zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania, ani nie powiadomił o prawie do zapoznania się z zebranymi dowodami (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 155/14). Na powyższe postanowienie, pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z [...] października 2014 r. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p. wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy P. nie zostanie przez Skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. W ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez skarżącą Spółkę. Taką przesłanką w szczególności nie może być zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczową kwestią była ocena zasadności nadania przez organ podatkowy I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] października 2014 r., która określała Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. Zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że co do zasady podatnik ma obowiązek wykonania dopiero ostatecznej decyzji podatkowej, ma więc prawo oczekiwać z zapłatą podatku do doręczenia mu takiej decyzji. Jednak prawo to może zostać ograniczone przez nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 o.p., przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. W orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., I GSK 1035/11, LEX nr 1336145). Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 o.p. oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony (wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014 r., I SA/Lu 153/14, LEX nr 1546192). Jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., I FSK 1316/13, LEX nr 1569194). Fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 o.p. (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2014 r., I SA/Gd 441/14, LEX nr 1484927). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, słuszne jest stanowisko organów wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy mieć na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2009 r. i w momencie orzekania przez organ I instancji do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące). Trzeba zaznaczyć, że czynności podejmowane przez Spółkę w trakcie toczącego się postępowania uzasadniają tezę, że ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka nie wypełniała wezwań organu w zakresie przedstawienia żądanych dokumentów i udzielenia znanych jej informacji. Przekazywane przez jej pełnomocnika pisma nie wnosiły żadnych istotnych elementów dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie (podstawy opodatkowania budowli). Pełnomocnik Spółki nie przedstawiał dowodów potwierdzających prawidłowość deklarowanej podstawy opodatkowania budowli. Działania te wskazują na dążenie do przedłużenia postępowania, co miało znaczenie w kontekście zbliżającego się upływu terminu przedawnienia. Podobnie można oceniać wskazywane przez organ odbieranie przez pełnomocnika Spółki korespondencji w ostatnim dniu czternastodniowego terminu, w którym pismo jest przechowywane w urzędzie pocztowym. Dodatkowym argumentem jest fakt złożenia odwołania od decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Słusznie zatem przyjęły organy, że prawdopodobne jest, iż zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Tym samym, za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 210 § 4 i art. 239b § 2 o.p. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało oddalić.