I SA/Bk 372/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 2.000 zł sprawy ze skargi M. C. – B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 2.000 zł. M. C. – B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 2.000 zł (k. 2 i k. 23) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem K. B. – B. oraz dziećmi E. B. – B. ([...] lat); R. B. – B. ([...] lat) i rocznym L. B. – B. Dochód miesięczny rodziny stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę uzyskiwane przez: wnioskodawczynię – 1.500 zł oraz K. B. – B. – 1.200 zł. Dodatkowo współmałżonek wnioskodawczyni uzyskuje dochód miesięczny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 9.000 zł. Wydatki miesięczne rodziny skarżącej to: koszty wychowania dzieci tj. 1.000 – 1.500 zł oraz bieżącego utrzymania 1.500 – 2.000 zł. M. C. – B. nie posiada majątku z wyjątkiem zgromadzonych oszczędności w wysokości około 3.000 zł oraz [...] udziałów po 100 zł każdy w spółce zo.o. W konkluzji wnioskodawczyni stwierdziła, że nie jest w stanie uiścić jednorazowo wpisu sądowego w kwocie ponad 8.000 zł w sprawie niniejszej (k. 22 – 24). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 listopada 2012 r. (k. 63) skarżąca oświadczyła, że mieszkanie o powierzchni [...] m² przy ul. W. [...] w B. oraz nieruchomość przy ul. D. [...] w N. K. o powierzchni [...] ha, na której jest usytuowany dom o powierzchni [...] m² są własnością jej matki M. C.; nieruchomość przy ul. S. [...] w B. należy do M. B. – B. (matki K. B. – B.). Wnioskodawczyni nie uzyskuje dochodu z tych nieruchomości. M. C. – B. nie prowadzi działalności w zakresie wynajmu nieruchomości, nie uzyskuje dochodu z tego tytułu oraz z tytułu posiadania akcji w przedsiębiorstwie B. sp. zo.o. Skarżąca nie posiada też samochodów. Miesięczna rata kredytu hipotecznego za nieruchomość przy ul. D. [...] w N. K. wynosi około 2.690 zł (k. 65). Do akt sprawy M. C. – B. dołączyła: rozliczenie firmy K. B. – B. za okres styczeń – październik br. oraz za lata 2009 - 2011 (k. 26 – 27, k. 29, k. 31, k. 66); wykaz środków trwałych przedsiębiorstwa K. B. – B. za rok 2012 (k. 67); wyciągi z rachunków bankowych (k. 28, k. 30, k. 32 – 33, k. 68 - 71); zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach wnioskodawczyni z dnia [...] września 2012 r. (k. 34); PIT – 37 oraz PIT 28 i 28A za rok 2011 (k. 35 – 45); odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci (k. 46 – 47); rachunki (k. 72). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od wpisu powyżej 2.000 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż uzyskuje dochód miesięczny z tytułu zatrudnienia w B. Sp. zo.o. w N. K. na stanowisku p. z. spółki w wysokości 1.111,86 zł netto (k. 34). K. B. – B. jest również zatrudniony w w/w spółce na stanowisku s. – k. z tego tytułu uzyskuje dochód w kwocie 1.077,27 zł netto (k. 54 sygn. akt I SA/Bk 373/12). Dodatkowo K. B. – B. jest właścicielem przedsiębiorstwa z siedzibą przy ul. S. [...] w B. Za okres od [...] stycznia do [...] października br. firma ta wykazała stratę w wysokości 117.069,42 zł, przy przychodzie 368.115,10 zł (k. 66). W roku 2011 przedsiębiorstwo również wykazało stratę w wysokości 145.400,16 zł, przy przychodzie 1.008.472,82 zł (k. 29). Środki trwałe przedsiębiorstwa zgodnie z ewidencją za rok bieżący to komputer M. (k. 67). Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie miesięczny dochód jej współmałżonka z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej to około 9.000 zł (k. 24). Wydatki miesięczne rodziny to 1.000 – 1.500 zł wychowanie dzieci oraz 1.500 – 2.000 zł koszty bieżącego utrzymania. M. C. – B. nie posiada majątku, oprócz zgromadzonych oszczędności w kwocie 3.000 zł oraz [...] udziałów w spółce zo.o. po 100 zł każdy. W maju 2009 r. skarżąca zawarła z mężem umowę o rozdzielności majątkowej (k. 75). W trakcie trwania postępowań kontrolnych prowadzonych przez organy kontroli skarbowej wnioskodawczyni wraz z małżonkiem wyzbyli się należącego do nich majątku (postępowanie zostało wszczęte dnia [...] września 2009 r. k. 2 I tomu akt administracyjnych). Na dzień [...] maja 2011 r. M. C – B. była właścicielką nieruchomości zabudowanej o powierzchni [...] ha położonej w N. K. oraz wraz z małżonkiem współwłaścicielką mieszkań w B., przy ul. W. [...] o powierzchni [...] m², przy ul. W. [...] o powierzchni [...] m² oraz przy ul. M. o powierzchni [...] m² (k. 75). Dodatkowo K. B. – B. był właścicielem pojazdów M. S. rok prod 2006 i T. A. rok prod 2008 oraz ciężarówek I. rok prod 1997; T. rok prod 1997 i M. rok prod 1999 (k. 76). Obecnie małż. M. C. – B. i K. B. – B. nie są właścicielami żadnej nieruchomości, nie posiadają również samochodów (stan na dzień [...] października br. – data wypełnienia formularza wniosku ppf k. 24). Lokal przy ul. W. [...] w B. oraz nieruchomość przy ul. D. [...] w N. K. o powierzchni [...] ha zostały zbyte na rzecz matki skarżącej M. C. (k. 65). W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna M. C. – B. uzasadnia tezę, iż jest ona w stanie ponieść koszty wpisu sądowego w sprawie niniejszej. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły, dwie okoliczności tj. wysokość miesięcznego dochodu rodziny oraz fakt wyzbycia się przez skarżącą i jej małżonka w okresie maj 2011 r. – październik 2012 r. składników majątkowych mogących stanowić potencjalne źródło dochodu. Dochód miesięczny pięcioosobowej rodziny stanowi około 11.000 zł. Na kwotę tą składa się dochód z tytułu prowadzonej działalność gospodarczej uzyskiwany przez K. B. – B. w wysokości 9.000 zł oraz wynagrodzenia małżonków M. C. – B. i K. B. – B. z tytułu zatrudnienia w B. Sp. zo.o. w N. K. w łącznej kwocie około 2.200 zł. Dodatkowo należy wskazać, na wysokość przychodu uzyskanego przez małżonka skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres styczeń – październik br. tj. 368.115,10 zł. W przeliczeniu na poszczególne miesiące analizowanego okresu przychód ten wynosi 36.811 zł. Jest to znaczna kwota, nawet, jeśli weźmiemy pod uwagę, że w rozliczeniu firma ta wykazała stratę w wysokości 117.069,42 zł. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, publ. LEX nr 479125 wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (vide: postanowienia NSA z dnia 05 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 227/08, niepubl. i z dnia 03 września 2010 r. sygn. akt II FZ 335/10, niepubl.). Podsumowując zatem, należy stwierdzić, że osiągany dochód miesięczny zaspokaja bieżące potrzeby rodziny (tu wydatki w wysokości 2.500 – 3.500 zł) pozwala również na zaoszczędzenie wykazanej kwoty 3.000 – 4.000 zł (k. 21 sygn. akt I SA/Bk 373/12 i k. 23 akt sprawy niniejszej). Odnośnie wykazanej okoliczność wyzbycia się majątku (nieruchomości i samochodów) przez skarżącą (w tym również na rzecz bliskich) w trakcie prowadzonych postępowań kontrolnych to należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji prowadzonych wobec wnioskodawcy postępowań kontrolnych, powinien on brać pod uwagę możliwość powstania ewentualnych zobowiązań podatkowych i związanych z nimi kosztów. Wyzbycie się majątku przez małż. M. C. – B. i K. B. – B. w okresie prowadzonych postępowań kontrolnych stanowiło w istocie faktyczne ograniczenie bądź nawet wyzbycie się zdolności do ponoszenia kosztów sądowych. Rezygnacja wnioskodawczyni z możliwości uzyskiwania dochodów z posiadanego majątku, nie może skutkować przeniesieniem kosztów wynikających z tej działalności na rzecz Skarbu Państwa, a tym samym na ogół społeczeństwa (postanowienia NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I FZ 152/10; z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt I FZ 153/10; z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I GZ 107/10 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.