I SA/Bk 42/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-03-05
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się na chorobę psychiczną (zaburzenia afektywno-dwubiegunowe) jako przyczynę niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, jeśli posiadał pełną zdolność do czynności prawnych i podejmował inne czynności prawne związane z prowadzeniem spółki?Ratio decidendi
Choroba psychiczna, nawet jeśli powoduje okresowe wyłączenie świadomości działania, nie zwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, jeśli posiadał on pełną zdolność do czynności prawnych i podejmował inne czynności związane z prowadzeniem spółki. Właściwy czas na złożenie wniosku o upadłość należy oceniać z perspektywy przepisów prawa upadłościowego, a nie subiektywnego stanu zdrowia podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT i CIT. Skarżący twierdził, że choroba psychiczna (zaburzenia afektywno-dwubiegunowe) spowodowała, że niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy. Organy podatkowe i ostatecznie sąd uznały, że skarżący ponosi winę, ponieważ pomimo choroby, posiadał pełną zdolność do czynności prawnych, podejmował inne czynności zarządcze i nie wykazał, że jego stan zdrowia uniemożliwiał złożenie wniosku o upadłość we właściwym terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: wrzesień i październik 2007 r., za luty, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2008 r., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz za odsetki za zwłokę oddala skargę.
1. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w decyzji z dnia
[...]. maja 2011 r., Nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. D. (dalej powoływany także jako: "Skarżący"), jako członka Zarządu za zaległości podatkowe "N." Sp. z o.o. z tytułu: podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe - wrzesień, październik 2007 r., luty, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2008 r. w łącznej kwocie 735 262,40 zł; podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 83 zł; podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za grudzień 2008 r. w kwocie 814,80 zł, oraz za odsetki za zwłokę od tych zaległości, które na dzień wydania decyzji przez organ podatkowy I instancji wyniosły 200 829 zł.
2. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu wskazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że cierpi na chorobę psychiczną - zaburzenia afektywno-dwubiegunowe, która spowodowała, że w okresie od marca 2007 r. pozostawał w stanie wyłączającym świadomość działania, wobec czego niezgłoszenie wniosku
o upadłość Spółki "N." nastąpiło bez jego winy. Skarżący dołączył do odwołania kartę informacyjną z leczenia szpitalnego w Klinice Chorób Psychicznych Akademii Medycznej w B. z dnia [...] lutego 2008 r. i z dnia [...] lutego 2010 r.
3. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie został przeprowadzony dowód z opinii biegłej sądowej z zakresu psychiatrii przy Sądzie Okręgowym
w B., z której wynika, że zdiagnozowana u Skarżącego choroba psychiczna pod postacią zaburzeń afektywno dwubiegunowych, mogła spowodować u niego stan wyłączenia całkowitego świadomości jego działania w okresie od marca 2007 r. do [...] lutego 2008 r., tj. do wypisu ze szpitala po pierwszej hospitalizacji. Zastosowane w czasie tej hospitalizacji leczenie spowodowało u Skarżącego ustąpienie objawów chorobowych (remisję), co wynika z dokumentacji medycznej, jak też wypisu ze szpitala. W ocenie biegłej w okresie po [...] lutego 2008 r. (dacie wypisu ze szpitala) Skarżący miał zachowaną świadomość działania.
W świetle powyższej opinii oraz przyjęcia, że niewypłacalność Spółki "N." nastąpiła w miesiącu wrześniu i październiku 2007 r. (nieopłacenie podatku VAT za wrzesień i październik 2007 r.), organ przyjął, że Skarżący wniosek o ogłoszenie upadłości, powinien był złożyć w lutym 2008 r., po opuszczeniu szpitala. Skoro po opuszczeniu szpitala, Skarżący miał zachowaną pełną świadomość działania, powinien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, szczególnie, że sytuacja finansowa Spółki pogorszyła się w 2008 r.
4. Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania:
- art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej w skrócie: "o.p.", poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego
i dokonania dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego - poprzez oparcie się na treści opinii biegłej sądowej z zakresu psychiatrii z dnia [...] sierpnia 2010 r., sporządzonej jedynie w oparciu o dwie karty informacyjne i zaświadczenie -
bez przeprowadzenia osobistego badania Skarżącego pomimo, że obowiązek ustawowy w tym zakresie wynika z art. 11 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r.
o ochronie zdrowia psychicznego. (Dz. U. Nr 111, poz. 535, ze zm.), dalej w skrócie "u.o.z.p.", w brzmieniu "Świadectwo o stanie zdrowia osoby z zaburzeniami psychicznymi, orzeczenie, opinię lub skierowanie do innego lekarza lub psychologa albo zakładu opieki zdrowotnej - lekarz może wydać wyłącznie na podstawie uprzedniego osobistego zbadania tej osoby." - co powoduje, że ustalenie
o zachowaniu świadomości działania przez Skarżącego po [...] lutym 2008 roku
jest wadliwe - mając na uwadze treść karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...].02.2008 roku o jedynie "uzyskaniu stopniowej poprawy stanu psychicznego"
i zaleceniem dalszego leczenia - przyjmowania leków oraz dalszej kontroli
w PZP oraz treści karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...].04.2010 roku oraz treści zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia [...].04.2010 r., z której wynika,
że co najmniej do końca kwietnia 2010 roku (faktycznie do dnia dzisiejszego), Skarżący nie ma zachowanej świadomości działania - mając na uwadze stwierdzone rozpoznanie "zaburzenia afektywne dwubiegunowe" charakteryzujące się zmiennym przebiegiem choroby - jednakże faktycznie wyłączającym świadome i możliwe
do przewidzenia działania - w kontekście zaś treści art. 116 § 1 i § 2 o.p., uniemożliwia to orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka Zarządu, który
z powodu choroby psychicznej - nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku
o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości - winę zaś należy oceniać z punktu widzenia Kodeksu cywilnego (wyrok Sąd Apelacyjny w B. z dnia 8 grudnia 1994 r. I ACr 346/94);
- art. 190 oraz art. 123 § 1 o.p. poprzez zaniechanie wskazania
w zawiadomieniu Skarżącego o miejscu i dacie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłej z zakresu psychiatrii i przeprowadzenie przez biegłą badania przedmiotowego oraz zapoznania się z pełną dokumentacją Skarżącego W. D. w związku z jego chorobą psychiczną - uniemożliwiając tym samym Skarżącemu czynny udział w postępowaniu i ograniczenie jej prawa do udziału w postępowaniu podatkowym - co miało istotny wpływ na wynika mniejszej sprawy;
- art. 180 oraz art. 188 o.p. poprzez odmówienie przesłuchania Pani B. M. D. w charakterze świadka na okoliczność choroby psychicznej W. D. - braku świadomości działania - pomimo, iż wiedza świadka miałaby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia poprzez uwzględnienie opisu zachowania Skarżącego, przy opiniowaniu przez biegłą z zakresu psychiatrii.
Dodatkowo Skarżący z ostrożności procesowej zarzucił naruszenie art. 122
i art. 191 o.p., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie,
że zdaniem organu wniosek o upadłość winien być złożony w lutym 2008 roku,
po wypisaniu Skarżącego ze szpitala - zaś niewypłacalność wystąpiła w roku 2007 - pomimo, że w roku 2008 czas na złożenie wniosku był spóźniony, gdyż stan majątkowy spółki wskazywał na bankructwo (wyrok WSA w Warszawie z dnia
13 stycznia III SA/Wa 439/09) - co oznacza, że wobec braku świadomości działania przez W. D.do dnia [...] lutego 2010 roku (fakt niekwestionowany), brak złożenia wniosku o upadłość w określonym przez Prawo upadłościowe i naprawcze terminie nastąpiło bez winy W. D. - co wyłącza jego winę za powyższą czynność i uniemożliwia orzeczenie o jego odpowiedzialności za zadłużenie spółki.
Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norom przypisanych.
5. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia
20 września 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję podkreślając, że po sporządzeniu przez biegłego sądowego z zakresu psychiatrii opinii noszącej datę [...] sierpnia
2010 r., odnoszącej się do stanu zdrowia Skarżącego, a następnie przeprowadzeniu oceny tego dokumentu, uszło uwadze organowi podatkowemu, że jej sporządzenie nastąpiło z naruszeniem art. 11 u.o.z.p. Stosownie bowiem do postanowień art. 11 u.o.z.p. świadectwo o stanie zdrowia osoby z zaburzeniami psychicznymi, orzeczenie, opinię lub skierowanie do innego lekarza lub psychologa albo zakładu opieki zdrowotnej - lekarz może wydać wyłącznie na podstawie uprzedniego osobistego zbadania tej osoby. Z załączonej do akt administracyjnych opisywanej wyżej opinii, nie wynika aby Skarżący był osobiście badany przez biegłego sądowego z zakresu psychiatrii na potrzeby wydania przedmiotowej opinii. Sporządzona opinia jest niejednoznaczna, bowiem wynika z niej, że w okresie remisji choroby, Skarżący miał zachowaną świadomość swego działania, jednakże z uwagi na brak szczegółowej dokumentacji medycznej (nie wyjaśniono powodu braku dokumentacji), nie można było się odnieść do stanu świadomości Skarżącego
w okresie do marca 2009 r. Nie wiadomym zatem pozostaje przez jakie czasookresy, w okresie od marca 2007 r. do [...] marca 2009 r., Skarżący pozostawał w ciągłym stanie wyłączenia - całkowicie lub częściowo świadomości swego działania.
W ocenie Sądu, organy podatkowe rozstrzygające przedmiotową sprawę
w kontekście składanych przez Skarżącego sugestii i wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, naruszyły zasady ogóle postępowania podatkowego. W szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 i 187 § 1 o.p.), zasadę obowiązku wzbudzania zaufania do organów podatkowych (121 § 1 o.p.) oraz zasadę swobodnej oceny dowodów (191 o.p.). Za zasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 190 o.p oraz art. 123 § 1 o.p. Zaniechano bowiem, wskazania w zawiadomieniu Skarżącego o miejscu i dacie przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłej z zakresu psychiatrii i przeprowadzenie przez biegłą badania. Uniemożliwiło to także Skarżącemu zapoznania się z pełną dokumentacją jego choroby. Tym samym organy podatkowe, uniemożliwiły Skarżącemu czynny udział w postępowaniu podatkowym, co w kontekście wyżej poczynionych wywodów, miało wpływ na wynika mniejszej sprawy.
7. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej organu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2013 r., II FSK 2970/11, uchylił zaskarżony wyrok
w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. NSA
nie podzielił stanowiska Sadu I instancji jakoby w sprawie organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, zaufania do organów podatkowych oraz swobodnej oceny dowodów. NSA podkreślił, że Skarżący posiada i posiadał pełną zdolność
do czynności prawnych. Oznacza to, że był i jest w stanie kierować swym postępowaniem a dokonane przez niego czynności prawne są ważne. Zatem stan wyłączający świadomość działania był co najwyżej okresowy i w dłuższej perspektywie nie uniemożliwiał prowadzenia spraw spółki. Wiedział o tym również sam Skarżący skoro zupełnie dobrowolnie, w sposób nieprzerwany pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów finansowych Spółki, których ważność nie została zakwestionowana
przez Skarżącego, nie ma wątpliwości, że przynajmniej w terminach ich sporządzenia Skarżący świadomie kierował spółką, a nie złożenie wniosku
o ogłoszenie upadłości spółki było jego zamierzonym działaniem. Okoliczności tej
nie mogą zmienić ani przedłożone przez Skarżącego karty informacyjne z leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, ani ewentualne zeznania B. D. Tym samym brak jest podstaw do uznania za prawidłowe stanowiska Sądu pierwszej instancji, że niezbędnym jest ustalenie czy w okresie
od marca 2007r. do [...] marca 2009 r. W. D. pozostawał w ciągłym stanie wyłączenia świadomości swego działania – skoro z materiału dowodowego wynika, że ową świadomość, przynajmniej we wskazanych terminach, posiadał. Zdaniem NSA, sporządzona opinia psychiatryczna z [...] sierpnia 2010 r. potwierdza jedynie staranność organów podatkowych w prowadzeniu postępowania. Pozostaje jednak bez wpływu na materiał dowodowy sprawy. Nie zmienia ona (i nie może zmienić) oceny świadomości działań skarżącego ani ważności dokonanych przez niego czynności. Tym samym sporządzenie opinii bez osobistego zbadania skarżącego
nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie NSA, Sąd I instancji ponownie rozpoznając skargę, mając
na uwadze rozważania zawarte w niniejszym wyroku, winien rozważyć czy organy podatkowe zbadały w jakim okresie powinna zostać ogłoszona upadłość Spółki
i czy Skarżący wykazał, że w tym okresie, nie zgłoszenie owego wniosku nastąpiło bez jego winy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku zważył, co następuje.
8. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne,
jak i procesowe. W orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego
i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego,
jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji - zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2010 r.,
II SAB/Wa 291/10, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl.
9. Zgodnie z art. 116 § 1 i 2 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania: układowego) nastąpiło bez jego winy,
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione
w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały
tzw. pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 o.p., wymagane do orzeczenia
o odpowiedzialności członka zarządu, tj. istnienie zaległości podatkowych "N." Sp. z o.o., pełnienie przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu w spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Poza sporem pozostawała także kwestia nie wskazania przez Skarżącego majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
10. Zasadniczy spór w sprawie, pomiędzy organami podatkowymi
a Skarżącym, sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy Skarżący ponosi winę
w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającemu ogłoszenia upadłości (postępowania układowego). W tym zakresie Skarżący wskazywał, że cierpi na chorobę psychiczną - zaburzenia afektywno-dwubiegunowe, która skutkowała wyłączeniem świadomości działania, wobec czego nie może ponosić winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki.
11. W ocenie Sądu, mając również na uwadze stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie, choroba psychiczna,
na którą cierpiał i cierpi Skarżący nie usprawiedliwia jego braku winy w niezłożeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Podkreślić należy,
że Skarżący w badanym okresie posiadał pełną zdolność do czynności prawnych,
a zatem był w stanie kierować swym postępowaniem, a dokonywane przez niego czynności prawne zachowywały walor ważności. Stan zdrowia Skarżącego
nie uniemożliwiał prowadzenia spraw spółki, czego dowodem są zgromadzone
w aktach sprawy dokumenty. Skarżący w okresie od marca 2007 r. do marca 2009 r. świadomie pełnił funkcję prezesa zarządu spółki, w okresie tym podpisywał szereg dokumentów, między innymi w dniu [...] lipca 2007 r. zawarł w formie aktu notarialnego ugodę pozasądową z R. D., w dniu [...] marca 2008 r. sporządził zeznanie podatkowe CIT - 8, czy też w dniu [...] czerwca 2008 r. sporządził sprawozdanie za rok obrotowy 2007. Przyjąć zatem należy, że stan zdrowia Skarżącego pozwalał na świadome kierowanie działalnością spółki, a zatem
nie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie było zamierzonym działaniem władz spółki.
W ocenie Sądu nie ma racji strona skarżąca zarzucając nieuzasadnione przyjęcie przez Organy, że Skarżący nie ponosił winy w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Nie ulega wątpliwości, iż w okresie, kiedy Skarżący pełnił funkcje prezesa zarządu, zaistniały podstawy do złożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości.
12. W tym zakresie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że pojęcie "właściwego czasu", które nie zostało zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej, winno być oceniane z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie upadłościowe oraz układowe
(m.in. uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, ONSAiWSA 2009/6/103; wyrok NSA z 21 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1260/06,
LEX nr 449941). Wskazuje się także, że "czas właściwy" do zgłoszenia wniosku
o ogłoszenie upadłości, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
i naprawcze (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm., dalej powoływana
jako u.p.u.n.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowi art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, zaś dłużnika będącego osoba prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie
do art. 21 ust. 1 i 2 u.p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa
na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
W świetle powołanych przepisów, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących
na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. A. Jakubecki,
F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42). Właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub (w przypadku dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej), gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku
(por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt I FSK 1115/05, M. Podat. 2007/5/47).
13. Z akt sprawy wynika, że spółka N. zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w październiku 2007 r. zaś dodatkowo od 2008 r. także w zakresie podatku dochodowego. Jednocześnie w zeznaniu CIT - 8 za 2007 r. Spółka wykazała dochód w wysokości 286 486,61 zł. Powyższe wskazuje, że Spółka mimo osiągnięcia dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań względem Skarbu Państwa, a zatem spełniała wymóg "niewypłacalności", o jakim mowa w u.p.u.n., co stwarzało uzasadnioną podstawę ogłoszenia w stosunku do spółki upadłości. Nie ulega zatem wątpliwości, że już na początku 2008 r., z uwagi że Spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa, zaistniały wystarczające przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W okresie tym, funkcję prezesa zarządu pełnił Skarżący, a zatem to on ponosi odpowiedzialność, za niezłożenie w wymaganym czasie, wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.
14. Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących nie przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę skarżącą dowodu z zeznań świadka – B. D. na okoliczność stanu zdrowia Skarżącego, należało uznać go za niezasadny.
Jak wskazano powyższej, stan zdrowia psychicznego Skarżącego, nie mógł mieć wpływu na ustalenie winy bądź jej braku w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, dlatego też powyższy dowód nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Dlatego też, organy podatkowe nie przeprowadzając powyższego dowodu, nie naruszyły zarzuconych w skardze przepisów postępowania podatkowego, bowiem nie miał on wpływu na wynik sprawy.
15. W świetle powyższego należało przyjąć, że organy podatkowe w sprawie podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy
i dokonały prawidłowej oceny, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym, nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania,
w szczególności art. 122, art. 180 i art. 187 § 1 i 191 o.p. Skoro stan zdrowia psychicznego Skarżącego nie miał wpływu na jego zdolność do czynności prawnych oraz brak winy w niezłożeniu we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, podobnie należało ocenić zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 190,
art. 123 § 1 oraz art. 188 o.p.
Mając na uwadze powyższe, wobec nie zasadności skargi, orzeczono
jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło