I SA/Bk 596/18

WyrokWSA w Białymstoku2019-01-09

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały pojęcie "ważnego interesu podatnika" w kontekście rozłożenia na raty zapłaty kar pieniężnych, uwzględniając jedynie nadzwyczajne i losowe zdarzenia, a nie ogólną sytuację ekonomiczną podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały zbyt wąskiej wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ograniczając ją wyłącznie do nadzwyczajnych i losowych zdarzeń. Prawidłowa interpretacja powinna uwzględniać również ogólną sytuację ekonomiczną podatnika, jego stan majątkowy, rodzinny oraz konieczność ponoszenia wydatków, zwłaszcza w kontekście wniosku o rozłożenie należności na raty. Ponadto, organy naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie badając wszystkich istotnych dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty kar pieniężnych w łącznej wysokości 36.000 zł. Organy obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny przemawiający za udzieleniem ulgi. Organy wskazały na cykliczny charakter kar, brak nadzwyczajnych zdarzeń losowych u skarżącego oraz jego wcześniejsze działania polegające na zbywaniu majątku. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...].05.2018 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącego D. T. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. D T. (dalej: "Skarżący") złożył do Naczelnika P Urzędu Skarbowego w B. wniosek o rozłożenie na raty zapłaty kar pieniężnych wynikających z decyzji wydanych przez Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. nr [...], [...], [...] w łącznej wysokości 36.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżący zadeklarował wpłaty w wysokości po 2.000 zł miesięcznie. 2. Naczelnik P Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] maja 2018r. Nr [...] odmówił Skarżącemu rozłożenia na raty wnioskowanej należności. Organ dokonał analizy kryteriów ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Stwierdził jednak, że zastosowanie wobec Skarżącego ulgowej formy spłaty zobowiązania byłoby sprzeczne z interesem publicznym, zauważając, że nakładane na Skarżącego kary pieniężne mają charakter cykliczny i nie odnoszą skutku w postaci zmiany jego postępowania, co nie powinno być premiowane pomocą w spłacie nałożonych kar. 3. Od decyzji Naczelnika P Urzędu Skarbowego w B., Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez rozłożenie na raty zapłaty kar pieniężnych zgodnie ze złożonym wnioskiem. 4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., Nr [...] utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu z wcześniejszego wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych oraz w niniejszym postępowaniu wynika następująca sytuacja majątkowa wnioskodawcy: - posiada on zarejestrowany na swoje nazwisko samochód ciężarowy Volkswagen Transporter (rocznik 1996) i samochód osobowy Mercedes-Benz ML 350 CDI (rocznik 2010), - jest właścicielem lokalu niemieszkalnego o pow. 15,6 m2 przy ul. Ł. w B.; - w latach 2015 - 2017 osiągał dochody w wysokości: za 2015 r. - 187.565,07 zł, za 2016 r. - 182.725,86 zł, za 2017 r. - 63.526,32 zł i stratę - 101.833.45 zł (PIT 36L). - zgodnie ze złożonymi w dniu 25.04.2018 r. i 22.05.2018 r. dokumentami: "Oświadczenie o stanie majątkowym osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą" i "Oświadczenie o posiadanych nieruchomościach oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego" wynika, że jego miesięczny dochód ze stosunku pracy wynosi 2.500 zł, osoby wspólnie prowadzące gospodarstwo domowe osiągają dochody: zasiłek dla bezrobotnych żony w wysokości 783,20 zł, zasiłek macierzyński córki wychowującej 5-miesięczne dziecko wynosi 1.750 zł, Ustalono ponadto, że Skarżący wraz z żoną (rozdzielność majątkowa od 23.02.2011 r.), córką i wnukiem zamieszkują w mieszkaniu o pow. 60,5 m2, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zostało w formie darowizny przekazane przez Skarżącego córce P. T. w dniu 17 kwietnia 2015 r., zaś ponoszone koszty miesięczne to: 618 zł - czynsz, 94 zł - zużycie energii elektrycznej, 107 zł - internet, 100 zł - dojazd do pracy, 100 zł - wydatki na leczenie i lekarstwa, 600 zł - wydatki na wyżywienie, 200 zł - utrzymanie środków transportu. Skarżący posiada następujące środki finansowe: gotówka – 3.000 zł, lokata - 600 zł, polisa ubezpieczeniowa 200 zł, sprzęt gospodarstwa domowego i RTV o wartości – 5.000 zł, dzieła sztuki o wartości 500 zł. Organ dokonał następnie analizy przesłanek wynikających z art. 67a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r, poz. 800 – dalej: "o.p."). Podkreślił, że organy obu instancji nie dopatrzyły się wystąpienia nadzwyczajnych, losowych przypadków, z powodu których Skarżący nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Organ wyjaśnił, że do zdarzeń nadzwyczajnych, których nie można było przewidzieć należy np. ciężka choroba, która uniemożliwia zarobkowanie lub losowa utrata majątku. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący w tym samym momencie, w którym rozpoczął nielegalną działalność w zakresie urządzania gier hazardowych wyzbył się znacznej części składników majątkowych, poprzez: - darowiznę spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 60,5m2 w B., ul. D. z dnia [...] kwietnia 2015r. na rzecz P.T., - darowiznę niezabudowanej nieruchomości poł. w obrębie wsi S. gm. C. o pow. 941 m2 z dnia [...] kwietnia 2015 r. na rzecz S. T., - darowiznę niezabudowanej nieruchomości działki o pow. 1 ha 3300 m2 poł. L. gm. D. z dnia [...] września 2015 r., - darowiznę samochodu osobowego Audi A4, rok prod. 2013 z dnia [...] września 2015 r. na rzecz S. T.. Organ zauważył też, że Skarżący podejmując się nielegalnej działalności (urządzanie gier hazardowych) był świadomy skutków z niej wynikających. Osiągając przychody z tej działalności dokonywał nabyć składników majątkowych, które następnie przekazywał w formie darowizny swoim członkom rodziny. Zatem obecny brak środków finansowych na zapłatę kar pieniężnych wynikających z tej działalności nie stanowi zdarzenia nagłego, nieprzewidywalnego, z którym wnioskodawca nie mógł się liczyć. Organ odwoławczy podzielił więc stanowisko organu l instancji, że szczególne przesłanki i nadzwyczajne okoliczności w sytuacji Skarżącego nie wystąpiły, co wyklucza zastosowanie art. 67a § 1 pkt 1 o.p. Dokonując analizy drugiej przesłanki zastosowania ulgi podatkowej, tj. istnienia "interesu publicznego", organ odwoławczy zauważył, iż przez to pojęcie doktryna rozumie dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Stwierdził, że kara pieniężna za urządzanie gier hazardowych niezgodnie z prawem stanowi delikt administracyjny zmierzający do ukarania osób łamiących ustanowione przepisy prawa. Nieuchronność kary powinna być dyscyplinująca dla osoby ukaranej i odstraszać potencjalnych przyszłych urządzających gry hazardowe bez wymaganej koncesji lub zezwolenia. Zdaniem organu, zasadą musi pozostać płacenie kar pieniężnych w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Dyrektor uznał więc, że w sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania ulgi w zapłacie kar pieniężnych nałożonych za nielegalne urządzanie gier hazardowych poprzez rozłożenie ich na raty. Zdaniem tego organu, zastosowanie ulgi wobec podmiotu nielegalnie urządzającego gry hazardowe byłoby niesprawiedliwe i demoralizujące. Skuteczność aparatu państwa przejawia się między innymi w zwalczaniu prowadzenia działalności niezgodnej z prawem i nieuchronności kary z nią związanej. Organ zauważył ponadto, że Skarżący został wielokrotnie obciążony karą pieniężną za prowadzenie działalności niegodnej z prawem. Z faktów znanych organowi wynika, że Skarżący świadczył również serwis automatów do gier hazardowych i wstawiał automaty do gier w innych wynajmowanych przez siebie lokalach. Powszechnie wiadomym jest, że dochody z urządzania gier hazardowych były znaczne. W związku z czym organ odwoławczy podzielił twierdzenie organu pierwszej instancji, że "generowanie strat a równocześnie ponoszenie kosztów związanych z prowadzoną działalnością przez okres trzech miesięcy 2018 r. w wysokości 103.497.91 zł może świadczyć o istnieniu źródła finansowania prowadzonej działalności gospodarczej, którego Skarżący nie wykazał w złożonych w toku postępowania oświadczeniach i wyjaśnieniach". 5. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zarzucił naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, tj.: - art 67a § 1 pkt 2 i art 67d § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na uznaniu przez organ, że Skarżący nie wypełnił przesłanek pozwalających na rozłożenie na raty zaległości podatkowej w postaci nałożonych kar w łącznej wysokości 36.000 zł oraz że nie zachodzi ważny interes podatnika, a zastosowanie ulgowej formy spłaty przedmiotowego zobowiązania byłoby sprzeczne z interesem publicznym, w sytuacji gdy przedłożona dokumentacja jak i dowody na ich poparcie a także prawidłowa ich analiza wskazuje na trudną sytuację ekonomiczną Skarżącego, możliwość zapłaty w/w kary jedynie w systemie ratalnym jak i spowodowanie zagrożeń i nieodwracalnych skutków związanych z prowadzoną działalnością, a także bezskuteczności ewentualnej egzekucji komorniczej z uwagi na brak oszczędności oraz majątku, a jedynie liczne zobowiązania pieniężne, co winno uzasadniać przyznanie wnioskowanej ulgi; - art. 121, art 122, art 187 § 1 i art 191 o.p. poprzez pobieżne i powierzchowne zapoznanie się ze sprawą, zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia istotnych sprzeczności w sprawie i ustalenia ich zgodnie z prawidłowym stanem faktycznym sprawy polegającym na wyjaśnieniu licznych rozbieżności i nieścisłości, m.in. faktu zbycia przez Skarżącego w 2016 r. samochodu marki Mercedes ML 350 oraz samochodu matki Volkswagen Transporter (rocznik 1996), zbycia lokalu o pow. 15,6 m2 przy ul. Ł. w B. (na poczet kar jak i własnego utrzymania), posiadania zobowiązania kredytowego w A. na kwotę 282.944,30 zł a także deklarację Skarżącego spłat w ratach i ich regularne uiszczanie w kwocie po 2.000 zł miesięcznie, nieuwzględnienie niezalegania przez Skarżącego w opłacaniu danin publicznych od początku prowadzenia działalności, tj. od 2000 r. oraz niezwracanie się nigdy z wnioskiem o zastosowanie jakichkolwiek ulg i niekorzystanie z w/w pomocy przez Skarżącego, a dotyczących spłat zobowiązań i nienadanie powyższemu właściwej rangi, co w konsekwencji spowodowało prowadzenie postępowania wbrew obowiązującym przepisom i z naruszeniem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. 5. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy dokonały zawężającej wykładni pojęcia "ważny interes podatnika" z art. 67a § 1 pkt 1 o.p. a także przeprowadziły postępowanie dowodowe z naruszeniem przepisów postępowania. 4. Spór koncentruje się wokół wykładni przepisu art. 67a § 1 pkt 1 o.p. Przepis ten znajduje w sprawie zastosowanie na podstawie dyspozycji art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165), zgodnie z którym do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Odpowiednie stosowanie do kar pieniężnych przepisów Ordynacji podatkowej oznacza, że do przedmiotowych kar pieniężnych stosuje się unormowania Rozdziału 7a zamieszczonego w dziale III o.p. – Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z powołanym przepisem art. 67a § 1 pkt 1 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Organy argumentują, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika, ani też interes publiczny nie przemawia za rozłożeniem na raty wynikającego z nałożonego na Skarżącego obowiązku zapłaty kar pieniężnych. Przyjmuje się, że użyte w art. 67a § 1 o.p. przy określeniu przesłanek zastosowania ulgi zwroty normatywne - "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" - nie mają stałego zakresu treści. Jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o ulgę. Są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1339/12, z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1765/17). Odnośnie przesłanki ważnego interesu podatnika należy przyjąć, że jest to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku, ale także sytuacja ekonomiczna podatnika (zob. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 168/16). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes podatnika należy widzieć mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., SA/Sz 1753/98, WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 50/10). Sąd orzekający w tej sprawie podziela te stanowiska i przyjmuje, że na pojęcie "ważnego interesu podatnika" należy spojrzeć szerzej niż tylko dostrzegając nadzwyczajność sytuacji, która wywołuje negatywne dla podatnika skutki finansowe. Wydając w sprawie rozstrzygnięcie Sąd miał też na uwadze, że Skarżący wnioskował o ulgę w postaci rozłożenia należności na raty, deklarując przy tym spłacanie rat w kwotach po 2.000 zł miesięcznie. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r., II FSK 1298/14, który zauważył, że: "Wprawdzie przesłanki zastosowania obu ulg są te same, to jednak ich rodzaj nie jest obojętny przy ocenie wniosku. Inny bowiem będzie ważny interes podatnika w przypadku rozkładania należności na raty, czy też odraczania terminu płatności podatku, a inny w przypadku umarzania należności podatkowych. A zatem rodzaj ulgi, o którą ubiega się wnioskodawca, determinuje zakres ustaleń dokonywanych przez organ podatkowy". Przyjmując zasadność szerszego rozumienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" z art. 67a § 1 pkt 1 o.p. w odniesieniu do ulgi w postaci rozłożenia podatku na raty Sąd uznał, że rozumienie przyjęte przez organ, który interpretuje ważny interes podatnika jako sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować należności podatkowych, za nazbyt rygorystyczne i, przez to, stanowiące naruszenie art. 67 a § 1 pkt 1 o.p. Za prawidłową wykładnię tego przepisu Sąd uznaje taką, zgodnie z którą w przypadku rozpoznawania wniosku o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia podatku na raty ważny interes podatnika występuje nie tylko w sytuacji wystąpienia nadzwyczajnych, losowych przypadków, ale również gdy okoliczności sprawy wskazują, że sytuacja ekonomiczna podatnika uzasadnia ułatwienie mu spłaty należności, do których jest zobowiązany. Przyjęte przez organy podejście spowodowało, że organ poszukiwał jedynie okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie u Skarżącego nadzwyczajnych okoliczności, które wpłynęły na jego aktualną sytuację finansową, pomijając natomiast analizę jego aktualne sytuacji ekonomicznej w kontekście przesłanki ważnego interesu podatnika. Organ, błędnie, nie odniósł się więc do aktualnej sytuacji finansowej Skarżącego, skupiając się zamiast tego na przyczynach, które do tej sytuacji doprowadziły. Rozpoznając ponownie sprawę w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia Skarżącemu na raty zapłaty kar pieniężnych, organy powinny położyć nacisk na analizę sytuacji finansowej Skarżącego, uwzględniając jego stan majątkowy, rodzinny, to, że prowadzi on działalność gospodarczą, zatrudnia pracowników, uiszcza należności publicznoprawne. Jednocześnie organy powinny mieć na uwadze, że skoro ustawodawca umożliwił stosowanie ulg w spłacie również w odniesieniu do kar pieniężnych nałożonych na podstawie ustawy o grach hazardowych, to fakt wielokrotnego nałożenia takich kar nie powinien być wykorzystywany jako argument do odmowy udzielenia ulgi w ich spłacie, szczególnie, gdy wnioskodawca ubiega się o rozłożenie należności na raty. Dopiero po takiej analizie materiału dowodowego i jego ocenie w kontekście przesłanek z art. 67a §1 pkt 1 o.p. organy mogą podjąć decyzję w granicach przysługującego im w tego rodzaju sprawach uznania administracyjnego, mając przy tym na uwadze, że jak wskazał NSA w wyroku z dnia 30 sierpnia 2018 r., II FSK 2404/16, uznaniowość decyzji oznacza, że "jeżeli spełnione zostaną przesłanki zastosowania ulgi, do organu należy wybór konsekwencji prawnej ustalonego stanu faktycznego. Z przyznanej im kompetencji organy nie mogą korzystać w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi". 5. Sąd uznał też za zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego tj. art. 121, art 122, art 187 § 1 i art 191 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. Zdaniem Sądu, jeśli organy przyjmują, że cyt. "generowanie strat a równocześnie ponoszenie kosztów związanych z prowadzoną działalnością przez okres trzech miesięcy 2018 r. w wysokości 103.497,91 zł może świadczyć o istnieniu źródła finansowania prowadzonej działalności gospodarczej, którego nie wykazał Pan (Skarżący – przypis Sądu) w złożonych w toku postępowania oświadczeniach i wyjaśnieniach" to powinny przedstawić dowody na poparcie przedstawionej tezy. Jeżeli zaś organy takich dowodów nie są w stanie przedstawić, nie mogą posługiwać się tą argumentacją. Organy powinny też dokonać ponownych, rzetelnych ustaleń co do posiadania przez Skarżącego samochodu osobowego Mercedes Benz (rocznik 2010). Wprawdzie dokonując ustaleń w tym zakresie organ bazował na danych z CEPIK, z których wynikało, że na dzień 7 czerwca 2018 r. pojazd ten był zarejestrowany na Skarżącego. Jednak mając na uwadze, że Skarżący nie wskazywał tego pojazdu w oświadczeniach o stanie majątkowym, a także to, że składając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji Skarżący przedstawił umowę sprzedaży tego pojazdu z dnia 17 maja 2016 r. jako dowód na okoliczność sprzedaży tego pojazdu, organ odwoławczy winien okoliczność tę wyjaśnić chociażby poprzez wezwanie Skarżącego do wyjaśnienia zaistniałych sprzeczności. Zdaniem Sądu zarzut niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego jest uzasadniony również w odniesieniu do przedstawionej umowy kredytowej zawartej przez Skarżącego z A. Bankiem S.A. W sytuacji, gdy Skarżący przedstawił taką umowę, organ winien uwzględnić ten fakt w okolicznościach sprawy. Nie jest, zdaniem Sądu, usprawiedliwiona argumentacja organu, że przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono spłat kredytu bankowego ani kwoty pozostałej do spłaty, gdyż Skarżący w złożonych oświadczeniach nie wskazał danych w tym zakresie. Zdaniem Sądu wniosek taki nie był uprawniony. Jeżeli Skarżący przedstawił taką umowę kredytową, organ winien wezwać go do wskazania wysokości spłacanych rat oraz wysokości kwoty pozostałej do spłaty. W tym zakresie zasadny okazał się więc zarzut naruszenia art. 187 § 1 i 191 o.p. Odnośnie zaś zbycia przez Skarżącego samochodu Volkswagen Transporter Sąd podziela argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę, że jego zbycie nastąpiło umową z dnia [...] czerwca 2018 r. tj. po złożeniu przez Skarżącego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a jednocześnie Skarżący nie przedstawił tego dowodu organowi odwoławczemu. Nie budzi zaś wątpliwości Sądu, że w tej sprawie to na stronie postępowania spoczywał ciężar przedstawienia dowodów, które były w jego posiadaniu. Skarżący nie może więc skutecznie podnosić przed Sądem okoliczności niewłaściwego przeprowadzenia tego dowodu. Podobnie należy przyjąć w odniesieniu do zbycia lokalu przy ul. Ł. [...] w B.. W toku postępowania organ prawidłowo ustalił okoliczność, że Skarżący był właścicielem tego lokalu. Skarżący zbył ten lokal na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2018 r. Jednak o fakcie tym nie poinformował organu podatkowego, pomimo toczącego się na jego wniosek postępowania w sprawie o rozłożenie na raty zapłaty kar pieniężnych. W takich okolicznościach trudno oczekiwać od organu odwoławczego, aby na datę wydawania decyzji z urzędu badał stan prawny tego lokalu. 6. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak poprzedzającej ją decyzji wydanej przez Naczelnika P Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2018 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło