II SA/Bk 103/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego Postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił C. S. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, ze wskazaniem, że wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na brak toku postępowania. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniósł C. S. W obszernym uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z odmową ustanowienia na jego rzecz adwokata wskazując, że tok postępowania sądowego jeszcze się nie zakończył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 4 listopada 2013r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz 270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z powyższej regulacji wynika, że wniosek ten składać można dopóki trwa postępowanie sądowe, a więc aż do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem - wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. W orzecznictwie sadowym brak jest wprawdzie jednolitego stanowiska w kwestii, co należy rozumieć pod pojęciem "tok postępowania". Tym niemniej na tym tle wyodrębniły się dwa poglądy. Zgodnie z pierwszym przez określenie "tok postępowania" należy rozumieć także postępowanie zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Co do zasady będzie to miało jednak miejsce, kiedy strona połączy swój wniosek o przyznanie prawa pomocy z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu może bowiem spowodować nadanie toku sprawie zakończonej prawomocnie wskutek uznania, że termin do wniesienia środka odwoławczego został uchybiony, lecz bez winy strony (por. postanowienia NSA z dnia: 21 marca 2006 r., sygn. akt I OZ 346/06; 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 745/09; 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 4/11; 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, jeżeli strona postępowania złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, wniosek ten powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie będzie sprawą rozpoznawaną przez sąd, a w rezultacie nie będzie też sprawą w toku (por. postanowienia NSA z dnia: 20 października 2005 r., sygn. akt II FZ 653/05, OSP 2006, z. 9, poz. 103; 25 maja 2006 r., II GZ 51/06; 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OZ 684/06). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przypadek każdego wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany musi być indywidualnie na podstawie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2013r. I OZ 1001/12 i sąd w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek w pełni się z nim zgadza. W przedmiotowej sprawie skarżący C. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w dniu 17 października 2013 r., a więc po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oddalającego skargę C. S. na decyzję Wojewody P. z [...] lutego 2004r., który to wyrok stał się prawomocny z dniem 24 września 2004r. Jak wynika z powyższych okoliczności w dniu złożenia przez C. S. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, tj. 17 października 2013 r. nie istniał już "tok postępowania" w czasie, którego ustawa przewiduje prawo złożenia wniosku. W tym stanie rzeczy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie niniejszej, należało uznać za niedopuszczalne. Podkreślić przy tym należy, iż już w dniach 1 lipca 2005 r. oraz 15 września 2005 r. w niniejszej sprawie odmówiono skarżącemu przyznania pełnomocnika, ze wskazaniem, iż brak jest toku postępowania. Ponadto skarżący już czterokrotnie wszczął postępowania ze skargi o wznowienie sprawy o sygn. akt II SA/Bk 103/04, w których mógł ubiegać się o ustanowienie pełnomocnika. Wprawdzie w sprawie o sygn. II SA/Bk 193/13 wniosek taki został złożony, tym niemniej prawomocnie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Konkludując należy stwierdzić, że powołane okoliczności faktyczne sprawy przemawiają za uznaniem, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w toku postępowania w rozumieniu art. 243 § 1 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a, sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.