II SA/Bk 103/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-05-14
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Marek Leszczyński, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że osoby ubiegające się o wymeldowanie opuściły dobrowolnie i na stałe miejsce swojego dotychczasowego pobytu stałego, co stanowi przesłankę do wymeldowania?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając przepisy postępowania administracyjnego. W szczególności, nie przesłuchano kluczowych świadków, a zebrane dowody dotyczące zużycia mediów i posiadania rzeczy osobistych oceniono powierzchownie, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie, czy osoby te opuściły dobrowolnie i na stałe miejsce swojego pobytu stałego.Stan faktyczny
Skarżący A. P. wniósł o wymeldowanie swojej byłej żony J. P. oraz ich syna P. P. z pobytu stałego, twierdząc, że wyprowadzili się oni z lokalu. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając, że nie udowodniono definitywnego opuszczenia miejsca pobytu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. Stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania J. T. P. oraz małoletniego P. P. z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bk 103/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Referatu Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B., orzeczono o odmowie wymeldowania J. P. oraz jej syna P. P. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn,. zm.), dalej jako ustawa ewidencyjna.
Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem A. P., który wystąpił o wymeldowanie byłej żony J. P. i dzieci: E. i P. z lokalu przy ul. [...] w B., wskazując że córka wyjechała w październiku 2010 r. na studia do P., zaś była żona i syn wyprowadzili się we wrześniu 2012 r. i zamieszkują obecnie przy ul. [...] w B. W toku postępowania wskazywał jako adres ich zamieszkania lokal przy ul. [...] w B.
W postępowaniu dotyczącym wymeldowania J. i P. P. (odrębnym od postępowania dotyczącego wymeldowania E. P. o nr [...]) organ ustalił, że nieruchomość przy ul. [...] w B. jest zabudowana budynkiem usługowo – mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym i stanowiła własność małżonków J. i A. P. Po rozwiązaniu ich związku małżeńskiego w 2007 r. przez rozwód, w sprawie o podział majątku wspólnego nieruchomość wraz z wyposażeniem sklepu i mieszkania oraz z budynkiem gospodarczym została przyznana na własność A. P., a na rzecz J. P. zasądzono dopłatę w kwocie 1.047.922, 81 zł, rozkładając ją na trzy raty po 500.000 zł, 250.000 zł i 297.922, 81 zł, płatne w terminie 6, 12 i 18 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Jednocześnie sąd nakazał J. P., aby wydała mężowi cały przyznany mu majątek.
W trakcie postępowania organ przeprowadził dowody z przesłuchania świadków: J. K. (znajomego J. P. z osiedla D.), H. G. (sąsiada budującego się obok posesji przy ul. [...]), T. Ł. (byłej teściowej wnioskodawcy), z przesłuchania stron: A. P. i J. P., a także z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2013 r. Na wezwanie w charakterze świadka nie stawiły się osoby zamieszkałe w bezpośrednim sąsiedztwie spornego budynku: U. W., M. W. i J. W.
W trakcie oględzin ustalono, że część mieszkalna budynku usytuowana jest na I piętrze (trzy sypialnie, salon połączony z kuchnią i jadalnią, garderoba, łazienka) i na poddaszu. J. P., jak wskazała, zajmuje wraz z synem po jednej sypialni. Trzecią zajmuje córka, która wywiozła do P. większość mebli wraz z kinem domowym. J. P. okazała też podczas oględzin swoje i syna ubrania, bieliznę i obuwie, zmianę pościeli oraz stojące na podłodze kartony z ubraniami.
Do akt dołączono m.in. protokół z dnia [...]27 listopada 2012 r. sporządzony przez komornika sądowego dotyczący zajęcia ruchomości znajdujących się przy ul. [...] na zabezpieczenie należności przypadających od A. P. na rzecz dzieci, protokół z dnia [...] grudnia 2012 r. z przekazania przez J. P. byłemu mężowi pierwszego piętra budynku tj. części usługowej (z pozostawieniem przy J. P. pomieszczeń mieszkalnych na piętrze), uzasadnienie pozwu A. P. przeciwko J. P. o wydanie nieruchomości, protokół opisu i oszacowania nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2013 r. sporządzony przez komornika, wyrok w sprawie K [...] skazujący A. P. za znęcanie się nad J. P., faktury z rozliczenia poboru paliwa gazowego oraz energii elektrycznej, faktury za zużycie wody za okres od 6 listopada 2012 r. do 17 maja 2913 r. (6 m3), odcinki przelewów dotyczących opłaty abonamentu za monitorowanie budynku przy ul. [...], informacja MPO o rozwiązaniu z dniem 30 września 2012 r. przez J. P. umowy na wywóz nieczystości.
Zdaniem organu I instancji ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że J. i P. P. definitywnie opuścili dotychczasowe miejsce zameldowania i nie zamieszkują w nim. W trakcie oględzin stwierdzono, że posiadają w lokalu rzeczy osobiste, kosmetyki i środki higieny, a także produkty żywnościowe. Przygotowywany był również posiłek. Co prawda niektóre z rzeczy są spakowane w kartony, ale wynika to z zamiaru niezwłocznego opuszczenia lokalu przez J. P. w sytuacji uzyskania należnej spłaty. Również okoliczność braku dopływu do lokalu gazu i ciepłej wody, a w okresie od listopada 2012 r. do maja 2013 r. znikome zużycie energii elektrycznej, nie świadczą o zaprzestaniu przebywania w lokalu, skoro zużycie energii w miesiącach letnich wzrosło. Zdaniem organu, rozwiązanie przez J. P. umowy dotyczącej wywozu nieczystości i zaprzestanie korzystania z gazu było spowodowane faktem podziału majątku, w wyniku którego prawo do lokalu nabył A. P. Ostatecznie J. P. z dziećmi nie wyprowadziła się jednak, a fakt jej władania lokalem i posiadania do niego kluczy potwierdził także A. P. W ocenie organu, nie dowodzą faktu wyprowadzenia się J. P. i jej syna z lokalu przy ul. [...]: zdjęcia samochodu przyznanego jej w wyniku podziału majątku oraz kopia decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości wystawionej na A. P. (jak wskazano, takie decyzje są wystawiane na właściciela niezależnie od jego zamieszkiwania na nieruchomości). Zwrócono także uwagę na istniejący między byłymi małżonkami konflikt finansowy i osobisty. Wskazano, że zameldowanie się P. P. na pobyt czasowy w innym miejscu od dnia 5 września 2013 r. nie dowodzi definitywnego opuszczenia lokalu przy ul. [...], bowiem jest to związane z podjęciem przez małoletniego nauki poza B.. Nadto wskazano, że A. P. ostatecznie cofnął pozew o wydanie nieruchomości, zaś jego wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej dotyczącej wydania nieruchomości nie został jeszcze rozpoznany.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. P. zarzucając:
- naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej poprzez błędne przyjęcie, że nie została w stosunku do J. P. i P. P. spełniona przesłanka opuszczenia miejsca pobytu bez wymeldowania;
- naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, dowolną ocenę materiału zebranego, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że z uwagi na postanowienie Sądu Rejonowego w B. II Wydział Cywilny z dnia [...] września 2011 r. w sprawie II Ns [...] J. P. nie ma żadnego prawa przebywać w lokalu przy ul. [...], co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu. Dlatego też zainicjował on sprawę o wydanie nieruchomości. Zachowanie J. P. dowodzi także, że nie ma ona woli stałego przebywania w przyszłości w spornym lokalu, skoro deklaruje zamiar jego niezwłocznego opuszczenia zaraz po otrzymaniu spłaty. Błędnie również organ przyjął, w jego ocenie, że odśnieżanie nieruchomości czy przetrzymywanie na niej zbędnych rzeczy (jak stwierdzono w trakcie oględzin odbywających się w czerwcu 2013 r., były to ubrania jesienno – wiosenne i zimowe) świadczy o woli stałego w nim przebywania. Odwołujący się wskazał też nowy adres, pod którym koncentrują się interesy życiowe jego byłej żony (ul. [...], B.). Jak ocenił, zeznania większości świadków również nie są wiarygodne (za wyjątkiem np. zeznań H. G.), jak również oceniono je pobieżnie, wyprowadzając wnioski, które z nich nie wynikają. Zdaniem odwołującego się również wyjaśnienia J. T. P. są sprzeczne, bowiem z jednej strony deklaruje ona zamiar przebywania w lokalu, a z drugiej ustalono wypowiedzenie umów na dostarczenie mediów. Nie uwzględniono także w sposób należyty faktur dokumentujących bardzo niski poziom poboru mediów, świadczący o niekorzystaniu z lokalu oraz pominięto fakt, iż posiadanie przez stronę kluczy do lokalu mogło jej umożliwić stworzenie pozorów stałego w nim przebywania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie uzupełniając go. Dokonał również identycznej jak organ I instancji oceny prawnej tego materiału. Wskazał, że w sprawach o wymeldowanie istotną przesłanką jest to, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu było trwałe i dobrowolne. Przedmiotowe opuszczenie nie może być oparte wyłącznie na fizycznym nieprzebywaniu w lokalu, ale powinno być połączone z zamiarem opuszczenia go i zerwaniem z nim związków oraz skoncentrowaniem osobistych i majątkowych interesów w nowym ośrodku. Zdaniem organu odwoławczego fakt przejściowej, fizycznej nieobecności w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania nie upoważnia do automatyzmu w ocenie, że osoba miejsce pobytu opuściła. Wskazano, że nie ma znaczenia w sprawie o wymeldowanie kwestia uprawnień do lokalu, którego posiadania, w przypadku przebywania w lokalu osoby nieuprawnionej, dochodzi się w postępowaniu o wydanie. Jak wywiedziono, sprawa o wydanie przeciwko J. P. nie została zakończona. Zdaniem Wojewody ani J. P., ani P. P. nie zerwali więzi z lokalem przy ul. [...] i nie jest to ich zamiarem. Co prawda J. P. często przebywa poza nim, ale jest to spowodowane prowadzeniem działalności gospodarczej. Świadek H. G. stwierdził co prawda, iż nie widuje jej w miejscu zameldowania, ale nie mieszka on po sąsiedzku, a jedynie buduje dom, zatem jego zeznania nie przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy – w odróżnieniu do zeznań J. K. które korespondują z pozostałym materiałem dowodowym, w tym zeznaniami T. Ł. Przebywanie J. P. w lokalu potwierdzają także takie fakty jak: posiadanie przez nią kluczy do lokalu, stwierdzone w trakcie oględzin posiadanie w nim rzeczy osobistych i żywności. Organ wyjaśnił, że niewielkie zużycie mediów potwierdza jedynie, iż w lokalu przebywa w większości sama J. P. P.P. kontynuuje naukę poza B., co jednak nie oznacza że opuścił dotychczasowe miejsce pobytu w sposób trwały i dobrowolny. Jest to bowiem opuszczenie o charakterze czasowym.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego A. P. zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania – art. 6, 7, 8, 35 § 1 i 3, 75, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji, niewyjaśnienia dokonanej oceny materiału dowodowego, dowolną jego ocenę, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy;
2. prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej poprzez błędne przyjęcie, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia bez wymeldowania miejsca dotychczasowego stałego pobytu.
Wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów: wezwania komornika do uiszczenia zaliczki na wydatki w postępowaniu o eksmisję J. P., E. P., P. P. i T. Ł.; protokołów i obwieszczenia komornika sądowego dotyczących licytacji ruchomości, które dowodzą braku zamiaru przebywania byłej żony i dzieci w spornym lokalu.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że materiał dowodowy został zgromadzony wybiórczo i oceniony z sposób rażąco niewłaściwy, w tym jedynie wymieniono przeprowadzone dowody nie dokonując ich wyczerpującej oceny według reguł wynikających z k.p.a. Przykładowo organ dał wiarę zeznaniom świadka J. K. twierdzącego, iż "wydaje mu się, że Pani J. P. z synem P. P. mieszka przy ul. [...]", podczas gdy świadek ten mieszka około 1 km od spornego lokalu (4 ulice dalej) i nie ma możliwości obserwacji tego, co się dzieje przy ul. [...]. Jednocześnie organ nie uwzględnił zeznań H. G., którego posesja jest położona obok spornej. Nie rozważył również organ znaczenia dla sprawy takich dowodów jak: faktury z rozliczenia poboru paliwa gazowego za okres 2 luty – 8 kwietnia 2013 r. (zużycie - 0), informacji PGE o zużyciu energii za okres 1 września 2012 r. - 7 maja 2013 r. (zużycie - 75 kWh), informacji PGE o zużyciu miesięcznym od 27 listopada 2012 r. do 26 sierpnia 2013 r. (odpowiednio miesięcznie - 40, 0, 5, 26, 8, 3, 23, 42, 46 kWh); kopii faktury za energię elektryczną za okres 27 listopada 2012 r. – 21 lutego 2013 r. (zużycie – 0), kopii faktury za zużycie wody za okres 6 listopada 2012 - 17 maja 2013 r. (zużycie 6 m3). Co prawda zużycie energii w terminach letnich wzrosło, ale fakt ten zbiega się z terminem oględzin w dniu 28 czerwca 2013 r. Nie wzięto również pod uwagę pisemnych wyjaśnień bezpośredniego sąsiada posesji – S. W., który wskazywał, iż nikt na niej nie mieszka, a jedynie raz widział kobietę, która odśnieżała. Skarżący wskazał, że w lokalu nie ma możliwości przebywania, bowiem nie ma w nim ciepłej wody oraz centralnego ogrzewania. Wskazał, że skoro była żona skarżącego ma klucze do posesji, to ma też możliwość stworzenia pozorów przebywania w niej. Tej okoliczności organ nie sprawdził, jak również nie zbadał charakteru adresu aktualnego przebywania J. P. z dziećmi, wskazanego przez skarżącego. Nadto wskazał, że od początku 2014 r. odbywają się licytacje komornicze ruchomości znajdujących się w części mieszkalnej lokalu przy ul. [...], w tym sprzedawane są takie rzeczy jak: lodówka, pralka, płyta gazowa, a więc niezbędne do codziennego funkcjonowania. Świadczy to o braku po stronie jego byłej żony i dzieci zamiaru przebywania w spornym lokalu.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego wywiedziono, że organ błędnie ustalił u J. i P. P. zamiar stałego przebywania w lokalu przy ul. [...], podczas gdy J. P. wyraźnie deklaruje, iż po uzyskaniu spłaty dokona zakupu mieszkania i wyprowadzą się z lokalu. Uzależnienie zgody na wymeldowanie od uzyskania nowego miejsca pobytu stałego nie stanowi o zamiarze dalszego, stałego przebywania w miejscu dotychczasowego stałego pobytu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga pozostaje uzasadniona.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego podlegały uchyleniu.
Podstawę prawną orzeczenia w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., dalej powoływanej jako ustawa ewidencyjna), zgodnie z którym orzeka się o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego (lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące) i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem w postępowaniu należy wyjaśnić dwie przesłanki: czy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego i czy dopełniła formalności wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu, zostaje spełniona wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby (zamiar opuszczenia z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu), opuszczenie lokalu jest dobrowolne, trwałe i oczywiste (por. wyroki w sprawach II SA/Sz 264/13 z dnia 29 maja 2013 r., II SA/Rz 281/13 z dnia 28 maja 2013 r., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Zatem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie z wniosku o wymeldowanie osoby fizycznej jest ustalenie czy osoba ta opuściła dobrowolnie miejsce pobytu stałego w wyżej wymienionym znaczeniu.
W sprawie niniejszej organy nie wyjaśniły w należyty, niebudzacy wątpliwości sposób, czy J. P. wraz z małoletnim P. P. wyprowadzili się z mieszkania przy ul. [...] w B. i skoncentrowali swoje centrum życiowe pod innym adresem, czy opuszczenie dotychczasowego mieszkania (jeśli nastąpiło) było połączone z dobrowolnym zamiarem wyprowadzenia się na stałe. Nie zgromadziły wszystkich dowodów pomocnych dla poczynienia ustaleń, a zebrane dowody oceniły powierzchownie, bez dogłębnej ich analizy. Jak zasadnie zarzuca skarga naruszyły przepisy art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a.
Przede wszystkim niczym nieuzasadnione pozostaje odstąpienie od przesłuchania w charakterze świadków członków rodziny W. – bezpośrednich sąsiadów na co dzień przebywających obok spornej posesji. Nie ulega wątpliwości, że bezpośredni sąsiedzi są osobami najbardziej zorientowanymi w ocenie, czy pobliski budynek jest użytkowany i przez kogo. Tymczasem organy decydujące znaczenie przypisały zeznaniom świadka J. K., który od czasu likwidacji sklepu przy ul. [...] jedynie czasami przejeżdża ulicą, przy której znajduje się budynek stron. Jednocześnie w zasadzie odmówiły organy wiarygodności zeznaniom świadka H. G., który buduje dom w bezpośrednim sąsiedztwie z budynkiem A. P. (w związku z czym tam przebywa) uznając, że świadek posiada niewystarczającą wiedzę co do okoliczności użytkowania spornego budynku.
Tak dokonana ocena budzi wątpliwości, a zwłaszcza, zdaniem sądu, nie wynikają z uzasadnienia decyzji czytelne powody zaprezentowanej oceny dowodów, co stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Także, mimo wyszczególnienia jakie dowody z dokumentów zostały w postępowaniu zgromadzone, organy oceniły te dowody bardzo lakonicznie i nie wykorzystały zawartych w nich informacji dla prawidłowej oceny odnoszącej się do zamieszkiwania bądź opuszczenia spornego lokalu przez osoby objęte wnioskiem o wymeldowanie. W szczególności zabrakło w postępowaniu pełnej analizy danych dotyczących zużycia energii elektrycznej, gazu, wody – które bezspornie świadczą o tym, czy prowadzone jest gospodarstwo domowe w danym obiekcie, czy jest on użytkowany jedynie okazjonalnie. Ocena powinna odnosić się do pory roku oraz ustalonych faktów odnośnie odłączenia centralnego ogrzewania i ciepłej wody, co niewątpliwie zmusza użytkowników do poszukiwania tych mediów zastępczymi środkami. Organy, przyjmując podane przez operatorów wielkości zużycia energii, wody czy gazu nie porównały ich z poprzednim okresem - niespornym co do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] J. P. z dziećmi (wnioskodawca wskazał, że opuszczenie lokalu nastąpiło po październiku 2012 r.), a takiego porównania wymagała zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zgodnie z treścią art. 7 i 77 k.p.a. organy są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (wyrok WSA z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie I SA/Wa 1980/12 i z dnia 27 listopada 2013 r., II GSK 1060/212, CBOSA). Nie wyjaśniono (np. poprzez przesłuchanie w charakterze strony J. P.) zerowego zużycia energii podczas podawanego zamieszkiwania, w tym w miesiącach zimowych czy sposobu pozbywania się odpadów po rozwiązaniu z dniem 30 września 2012 r. umowy na wywóz nieczystości stałych z posesji przy ul. [...] w B.
Organy oparły się głównie na protokole oględzin z dnia [...] czerwca 2013 r., ale także ten dowód oceniły bezkrytycznie i powierzchownie. Nie ustosunkowały się do twierdzeń wnioskodawcy, iż stwierdzone podczas oględzin przedmioty i odzież zostały zgromadzone na potrzeby czynności dowodowych (o których strony zostały powiadomione), o czym miały świadczyć stojące torby i pudła. Organy zupełnie zignorowały, że wnioskodawca konsekwentnie podawał jako miejsce koncentracji życiowych interesów byłej żony i dzieci adres przy ul. [...], jak też nie sprawdziły możliwości pozyskania materiału dowodowego mogącego świadczyć o wyposażeniu i wyglądzie miejsca wymeldowania wynikającego ewentualnie z akt postępowania egzekucyjnego Kmp [...], czy protokołu przekazania z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym jest także mowa o dokumentacji fotograficznej.
Nadto, zdaniem sądu, organy nie dokonały należytej oceny zamiaru J. P. opuszczenia spornego miejsca zamieszkania. Wyżej wymieniona wielokrotnie składała deklarację, iż nie wyprowadza się z tego względu, że nie ma dokąd się wyprowadzić, bowiem były mąż nie realizuje obowiązku spłacenia jej udziału we wspólnym majątku ustalonym w postanowieniu o podziale majątku Sądu Rejonowego w B. i ona nie może kupić mieszkania.
W tym miejscu powtórzyć należy za wyrokiem z dnia 11 lipa 2013 r. w sprawie II SA/Gl 142/13, że: "Stwierdzenie, iż ktoś przebywa pod konkretnym adresem z zamiarem stałego pobytu może mieć miejsce wówczas, gdy, po pierwsze, w sposób faktyczny koncentruje tam swoje życie, po drugie zaś, po jego stronie istnieje zamiar kontynuacji takiego stanu. Samo przebywanie pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza o stałym charakterze pobytu. Musi być ono połączone z wolą przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu, nie przesądza o stałym jego charakterze. Towarzyszyć musi mu przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów" (CBOSA). Dodać można, że przy ocenie przesłanki wymeldowania, jaką jest zamiar opuszczenia lub nieopuszczenia lokalu, należy uwzględniać wszystkie okoliczności danej sprawy, pamiętając o tym, że w procedurze administracyjnej wszystkim dopuszczonym w sprawie dowodom przyznawana jest równa moc dowodowa (art. 75 k.p.a.) Rozstrzygając sprawę organ administracyjny ocenia czy dana okoliczność została udowodniona, a wnioski w tym zakresie opiera na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Przy tym należy badać rzeczywisty zamiar osoby, która ma być wymeldowana, a w szczególności jego trwałość i dobrowolność. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać wyłącznie na oświadczeniach zainteresowanej strony, ale należy wziąć pod uwagę obiektywne, możliwe do stwierdzenia okoliczności towarzyszące opuszczeniu czy nieprzebywaniu w sposób stały w lokalu. Wiarygodność deklaracji osoby wymeldowanej o zamiarze powrotu czy o faktycznym przebywaniu w lokalu powinna zostać oceniona w kontekście wszystkich ustalonych w sprawie, obiektywnych okoliczności (vide wyroki: z dnia 16 kwietnia 2013 r., II SA/Bk 53/13, z dnia 9 maja 2013 r., II SA/Go 39/13, CBOSA).
Powyżej przedstawione wywody wskazują, że w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie został wyczerpująco i należycie zebrany, a organy, mimo wielu dokonanych czynności, nie podjęły wszelkich działań niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy i dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zaś przeprowadzona ocena narusza wymagania art. 80 k.p.a. Tym samym zarzuty skargi pozostają uzasadnione, przy tym podkreślić należy, że prawidłowej oceny przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej będą mogły dokonać organy po pełnym zebraniu materiału dowodowego i jego ocenie z uwzględnieniem całokształtu tego materiału.
W tym miejscu powtórzyć można stanowisko sądu przedstawione w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie VII SA/Wa 2950/12, z którym skład orzekający w sprawie niniejszej identyfikuje się: "Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji polega nie tylko na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne ale również na pełnym odzwierciedleniu w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści".
Mając powyższe na uwadze oraz dostrzegając potrzebę znacznego uzupełnienia materiału dowodowego należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i korzystając z możliwości wynikającej z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., decyzję pierwszoinstancyjną.
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek niniejszego wyroku uwzględnią organy powyższą ocenę i usuną wskazanie nieprawidłowości. W szczególności należy skutecznie kontynuować uwidoczniony zamiar przesłuchania w charakterze świadków mieszkańców posesji przy ul. [...] mając na uwadze treść art. 83 k.p.a. Po wtóre, należy uzyskać pełen materiał dowodowy niezbędny dla prawidłowej oceny rozmiarów zużycia energii elektrycznej, gazu, wody - w stosunku do okresu bezspornego zamieszkiwania J. P. z dziećmi przy ul. [...], ewentualnie uzyskać informację od operatorów w zakresie średnich wielkości zużycia w gospodarstwach domowych o danej liczbie osób, które to dane porównać z wynikającymi w sprawie niniejszej wielkościami.
Rozważyć należy dopuszczenie dowodu z akt komorniczych wyżej wskazanych, ewentualnie przesłuchania uczestniczących w zajęciu ruchomości w dniu [...] listopada 2012 r. osób – na okoliczność potwierdzenia lub zaprzeczenia twierdzeń skarżącego, iż nie było wówczas rzeczy osobistych byłej żony i dzieci, a stwierdzonych podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2013 r.
Poczynić należy wyjaśnienia dotyczące podawanej przez skarżącego informacji o faktycznej koncentracji życia J. P. z dziećmi pod adresem ul. [...] w B.
Wykorzysta organ do planowania czynności procesowych informacje podane w skardze, a dotyczące czynności komorniczych podjętych po wydaniu zaskarżonej decyzji. Po zebraniu pełnego materiału dowodowego dokona organ oceny przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego to w sytuacji stwierdzonych przez sąd naruszeń prawa procesowego i nienależytego, budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sąd nie może dokonać oceny zasadności zarzutu nr 2 skargi.
Uznając skargę za uzasadnioną w przedmiocie naruszenia przepisów procesowych sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W punkcie 2. wyroku orzeczono o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu jego uprawomocnienia się (art. 152 p.p.s.a.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło