II SA/Bk 110/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a odrzucić skargę Prezydent Miasta B. prowadził postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B. W jego trakcie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] wskazany organ odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji wskazując, że skoro prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 27 stycznia 2012 r. o sygn. akt [...] rozwiązano Stowarzyszenie oraz zarządzono jego likwidację to nie posiada ono legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu o pozwolenie na budowę jako organizacja społeczna na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał orzeczenie Prezydenta w mocy. Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewoda P. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wojewoda wskazał, że Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania, bowiem zostało rozwiązane przez sąd oraz zarządzono jego likwidację. Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji złożyło dwie skargi: - na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Bk 1105/13; - na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r., którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji o pozwolenie na budowę (sprawa niniejsza). Postanowieniem z dnia 9 września 2014 r. tutejszy sąd zawiesił postepowanie sądowe w sprawie II SA/Bk 48/14 uznając, że wynik tej sprawy zależy od wyniku postępowania w sprawie II SA/Bk 1105/13 (k. 154). W sprawie II SA/Bk 1105/13 postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. tutejszy sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji. Wskazał na brak zdolności sądowej tego podmiotu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (z uwagi na zarządzenie jego likwidacji). Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 18 sierpnia 2015 r., co zostało stwierdzone postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. (k. 134 verte akt II SA/Bk 1105/13). Postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. zostało podjęte niniejsze postępowanie z uwagi na uprawomocnienie się odrzucenia skargi skarżącego Stowarzyszenia w likwidacji w sprawie II SA/Bk 1105/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji podlega odrzuceniu jako wniesiona przez podmiot nieposiadający zdolności sądowej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej tj. zdolności występowania przed sądem administracyjnym jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.). Z informacji znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzono jego likwidację. Powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia przez Sąd Okręgowy w B. wywiedzionej od niego apelacji (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Z akt tych wynika również, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołany z funkcji likwidatora Stowarzyszenia (sprawa na dzień udzielania powyższej informacji tj. 6 marca 2014 r. nie była prawomocna z uwagi na wniesienie środka zaskarżenia, k. 61). Natomiast z aktualnego wydruku z KRS wynika, że Stowarzyszenie nie zostało jeszcze z rejestru wykreślone (vide wydruk w załączeniu). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze przedmiotu, rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach). Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w jego imieniu, ale w imieniu własnym, wypełniając funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego. Jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia (vide P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 7 oraz postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., II OZ 1086/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Oznacza to, że rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15; z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15; z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14; z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 – w tych ostatnich sprawach odrzucono zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, CBOSA). Skład orzekający powyższe stanowisko w całości podziela, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania Stowarzyszeniu F. Z. w B. w likwidacji zdolności sądowej w sprawie niniejszej i tym samym odmowy przyznania mu statusu strony w tej sprawie. Skarga wniesiona przez wymienione Stowarzyszenie nie mogła zatem wywołać zamierzonego skutku w postaci jej merytorycznego rozpoznania, bowiem nie ma możliwości prawnych usunięcia braku polegającego na nieposiadaniu przez skarżący podmiot zdolności sądowej. Rozpoznanie skargi w zaistniałej sytuacji skutkowałoby nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji.