II SA/Bk 13/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt. II SA/Bk 103/04 ze skargi C.S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania Postępowanie w sprawie II SA/Bk 103/04 zostało zakończone wyrokiem z dnia 16 września 2004r. oddalającym skargę C.S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 24 września 2004r. W dniu 11 stycznia 2010r. C.S. wniósł do tutejszego sądu skargę o wznowienie postępowania w wyżej opisanej sprawie, opierając ją na podstawie przepisu art. 273 § 2 i art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi o wznowienie wskazał, że nie był należycie reprezentowany, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Skarżący nie zamieścił wprost zarzutów pod kątem nieprawidłowego działania Sądu, czy też naruszenia poszczególnych przepisów prawa, lecz opisał przede wszystkim stan faktyczny sprawy, jego odczucia z tym związane, wątpliwości i poczucie niesprawiedliwości i krzywdy wyrządzonej mu przez organy administracji publicznej w związku z wywłaszczeniem nieruchomości przy ul. P. w B. W zakresie przesłanki braku należytej reprezentacji, skarżący podniósł, że jego pełnomocnik zrezygnował z funkcji reprezentowania go przed sądem w sprawie II SA/Bk 103/04 i po tym fakcie nie mógł znaleźć osoby, która zechciałaby go zastępować przed sądem. Odnośnie zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie, autor wskazał, iż o podstawie wznowienia dowiedział się z pisma NSA z dnia 29 grudnia 2009r. informującego o stanie sprawy II SA/Bk 103/04, którym to pismem pouczono go o możliwości złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Nową okolicznością w sprawie jest – zdaniem skarżącego – zeznanie Pani Dyrektor H.S. przed Sądem Rejonowym w B. z dnia [...] kwietnia 2005r. o treści: " Ja miałam pełnomocnictwo Wojewody i mogłam uwzględnić skargę oskarżonego przed sądem ...". W ocenie skarżącego fakt, że ww. osoba mogła uwzględnić jego skargę, czego jednak nie uczyniła, świadczy o nowych okolicznościach w sprawie, której wznowienia żąda. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego przewiduje expressis verbis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Osobami legitymowanymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są strony lub uczestnicy postępowania w granicach określonych przez przepisy cytowanej ustawy, a dopuszczalność wznowienia postępowania nie jest uzależniona od wykazania, że strona nie mogła uzyskać zmiany orzeczenia przy wykorzystaniu zwykłego środka odwoławczego. Podkreślić przy tym należy, że skarga o wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu, że przysługuje ona tylko od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta tylko na określonych podstawach prawnych, taksatywnie wyliczonych w przepisach art. 271 - 273 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Stosownie, bowiem do art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednej z tych przesłanek ma obowiązek taką skargę odrzucić. Uruchomienie trybu wznowienia postępowania uzależnione jest zatem od pozytywnego ustalenia istnienia formalnych przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, jakimi są: zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 cytowanej ustawy oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 września 2004 r. (sygn. akt II SA/Bk 103/04), którym oddalono jego skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 24 września 2004r. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał okoliczność, iż był nienależycie reprezentowany przez pełnomocnika, który zrezygnował z funkcji reprezentowania go przed sądem w sprawie II SA/Bk 103/04 i po tym fakcie nie mógł znaleźć osoby, która zechciałaby go zastępować przed organami wymiaru sprawiedliwości. Ponadto skarżący powołał się na "nową okoliczność w sprawie", co – jego zdaniem – stanowiło zeznanie Pani Dyrektor H.S. przed Sądem Rejonowym w B. z dnia [...] kwietnia 2005r. o treści: " Ja miałam pełnomocnictwo Wojewody i mogłam uwzględnić skargę oskarżonego przed sądem ...". W ocenie Sądu przedstawiona wyżej treść skargi nie pozwala na przyjęcie, iż została ona oparta na ustawowych podstawach wznowienia. Przede wszystkim podkreślić należy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 - 273 p.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99; OSNAP 2001, nr 4, poz. 133, postanowienie SN z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968 nr 8-9, poz. 154). Podniesiony przez stronę zarzut niewłaściwej reprezentacji należy rozumieć jako nieprawidłowe reprezentowanie jego interesów. Nie jest to jednak przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Czym innym jest bowiem brak należytej reprezentacji, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, a czym innym niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez ustanowionego radcę prawnego czy adwokata. Nienależyta reprezentacja nie dotyczy sposobu występowania w charakterze pełnomocnika procesowego (postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2006 r., II GSK 170/06, niepubl.). Niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest zatem tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu cytowanego art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nie może więc stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r., OSK 1160/04, LEX nr 164939). Pogląd ten znalazł aprobatę również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2000 r. (sygn. akt I PKN 277/00, OSNAP 2002, Nr 1, poz. 15) stwierdził, iż nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania (art. 401 pkt 2 k.p.c., którego odpowiednikiem jest ww. art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego. Mając na uwadze powyższe poglądy, które tutejszy skład Sądu w pełni podziela, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi podnoszona przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a dotycząca nienależytej reprezentacji strony. Podkreślenia wymaga bowiem, iż skarżący miał w sprawie ustanowionego pełnomocnika. Natomiast fakt jego nieobecności na rozprawie sądowej (do czego miał prawo, albowiem stawiennictwo nie jest obowiązkowe) nie może być podstawą wznowienia całego postępowania sądowego. W przedmiotowej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał także przepis art. 273 § 2 p.p.s.a, który stanowi, iż można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nową okolicznością faktyczną, zdaniem skarżącego, było zeznanie H.S. przed Sądem Rejonowym w B. z dnia [...] kwietnia 2005r., z którego wynika - w jego ocenie - możliwość odmiennego, niż przyjęły to organy administracji, rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Trzeba w tym miejscu wskazać, iż zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe uzasadniające wznowienie postępowania muszą być tego rodzaju, aby powoływanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z 24 maja 1982 r., II CO 1/82, OSPiKA 1984, nr 2, poz. 27). Podstawa wznowienia, o jakiej mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronie (vide: wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2008r., II FSK 1357/06, LEX Nr 471032). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, iż samo subiektywne przekonanie skarżącego o możliwości korzystnego załatwienia sprawy administracyjnej przez organy administracji publicznej, nie wystarcza do uznania, iż zachodzą podstawy do wznowienia postępowania, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie. W tych uwarunkowaniach, zarzuty zawarte w będącej przedmiotem oceny skardze o wznowienie postępowania, nie spełniają wymogu istnienia ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Dlatego wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu kontroli jest w sprawie niniejszej niedopuszczalne, a złożona skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. W tej sytuacji zbędne było badanie skargi z punktu widzenia pozostałych warunków formalnych przewidzianych przepisem art. 279 p.p.s.a., w szczególności warunku zachowania terminu do jej wniesienia. Jak wynika bowiem z postanowienia NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., w sprawie OW 87/04 (LEX Nr 158967) "brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu" (tak: postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2010 r., II OSK 2071/09). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.