II SA/Bk 168/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 649/11 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia oddala skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r., wydanym w sprawie II SA/Bk 649/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. W. na postanowienie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W dniu 11 marca 2015 r. (pismo z dnia 4 marca 2015 r.) J. W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 22 lutego 2012 r., wydanym w sprawie II SA/Bk 649/11. W skardze wskazała następującą podstawę prawną do wznowienia postępowania: Kwestionowany wyrok nie może pozostać w obrocie prawnym, ponieważ został wydany z naruszeniem prawa. Faktem oczywistym jest brak spójności uzasadnienia między wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 649/11 a wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Bk 54/12, który był następnie przedmiotem kontroli sądu II instancji (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 970/14). W piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2016 r. Skarżąca wyjaśniła, że obowiązkiem sądu rozpoznającego sprawę jest dążenie do wydania orzeczenia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, a proces orzekania jest procesem poszukiwania prawdy obiektywnej. Sąd wydając wyrok w dniu 22 lutego 2012 r. w sprawie II SA/Bk 649/11, nie sprostał tym zasadom. W sprawie tej istotą było rozstrzygnięcie, czy w obrocie prawnym może funkcjonować postanowienie PPIS w H. z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...]. Sąd nie zbadał faktów wynikających z akt administracyjnych organu skarżonego oraz organu I instancji, z których wynika wyraźnie, iż od początku postępowania tych organów dochodziło do naruszeń prawa materialnego, tj. Prawa ochrony środowiska i prawa proceduralnego wynikającego z kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie główne Wójta Gminy N. było przedmiotem kontroli przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie II SAB/Bk 54/12, który był następnie przedmiotem orzekania przez NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 970/14. W obu tych orzeczeniach wskazano, że wykładnia art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, że nie było podstaw do prowadzenia postępowania przez organy z wniosku A. H. z dnia 23 marca 2006 r. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. Skarżąca wyjaśniła, że orzeczenie w sprawie II SA/Bk 649/11 było nieprawidłowe, co potwierdzają późniejsze orzeczenia sądowe. Sąd źle ocenił tamtą sprawę. W sprawie tej był materiał dowodowy, który jednak został źle oceniony przez ten Sąd. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 22 lutego 2012 r. w sprawie II SA/Bk 649/11 oraz uchylenie postanowienia P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie postępowania sądowego, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje, że rozpatrywanie skargi o wznowienie jest niemożliwe i skutkuje jej odrzuceniem. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. To wstępne badanie skargi co do zasady odbywa się na posiedzeniu niejawnym, ale może być też połączone z rozpoznaniem sprawy. W takiej sytuacji stosownie do art. 280 p.p.s.a. sąd wyznaczając rozprawę, na rozprawie bada dopuszczalność wznowienia, może przy tym uczynić to w dwojaki sposób, czyli traktując tę kwestię odrębnie jako pewnego rodzaju samodzielne postępowanie, po zakończeniu którego albo odrzuca skargę, albo przystępuje do badania sprawy, albo łącząc badanie dopuszczalności wznowienia z badaniem istoty sprawy. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 2577/12). W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, Skarżąca uczyniła zadość wymogom z art. 279 p.p.s.a., stąd brak było podstaw do odrzucenia skargi na mocy art. 280 § 1 p.p.s.a. oraz na mocy art. 281 p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wywiedzionej skargi wskazać należy, że wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie w art. 271 – 273 p.p.s.a., co oznacza, że w takim postępowaniu nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Należy jednocześnie podkreślić, że wznowienie uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca domaga się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 649/11, wskazując podstawy wznowienia z art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. Art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 273 § 3 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Oceniając pierwszą ze wskazanych przez Skarżącą podstaw wznowienia w postaci późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych i środków dowodowych w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., wskazać należy, że przedmiotowy zarzut jest niezasadny. W zakresie tej przesłanki Skarżąca powołała dwa orzeczenia: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie II SA/Bk 54/12 oraz wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 970/14, na okoliczność, że WSA w Białymstoku nieprawidłowo rozstrzygnął w sprawie II SA/Bk 649/11. W ocenie Sądu powołane orzeczenia (bez wątpienia korzystne z punktu widzenia Skarżącej) nie mogą stanowić – wbrew temu co wywodzi Skarżąca - podstawy wznowieniowej z art. 273 § 2 p.p.s.a. Po pierwsze zostały wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 649/11, a po drugie są to orzeczenia sądowe, a nie nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a tylko o takich mowa w powołanej wyżej regulacji. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wykrycie nowych okoliczności lub dowodów, o którym mowa w powołanym przepisie odnosi się tylko do takich, które w poprzednim postępowaniu w ogóle nie były ujawnione i zgłaszane, bowiem nie były one znane ani stronom, ani rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia, chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2135/12). Okolicznością faktyczną lub środkiem dowodowym stanowiącym przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. nie może być orzeczenie sądu administracyjnego wydane później niż orzeczenie kwestionowane w drodze skargi o wznowienie postępowania, gdyż jest to okoliczność nieistniejąca w dacie wydania orzeczenia kończącego postępowanie, o którego wznowienie się wnioskuje (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 962/14). Stanowisko powyższe jest jednolicie reprezentowane w judykaturze (por. wyroki NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1345/06; z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 446/04; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 406/07; postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OSK 806/08; z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 1839/07). Niezasadny jest także zarzut Skarżącej odnośnie uzasadniania podstawy wznowieniowej z art. 273 § 2 p.p.s.a., w oparciu o nieprawidłową ocenę przez Sąd w sprawie II SA/Bk 649/11, zgromadzonego tam materiału dowodowego. Jak trafnie podniesiono w wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1776/11, a Sąd w sprawie niniejszej pogląd ten aprobuje w całości, wykrycie nowych okoliczności lub dowodów, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się tylko do takich, które w poprzednim postępowaniu w ogóle nie były ujawnione i zgłaszane, bowiem nie były one znane stronom. Sytuacja taka nie odnosi się jednak do okoliczności i dowodów jawnych, wynikających z materiału poprzedniego postępowania, a tylko odmiennie ocenionych przez organ, czy też nawet orzekający w sprawie sąd administracyjny. Sąd w tym miejscu zauważa także, że w sprawie nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a. Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną (lub postanowienie), która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. W żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej lub sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. Ponadto, analizując powołaną przesłankę wznowienia, znamienne jest, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda (por. A. Kabat, Komentarz do art. 273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex, 2013). Tymczasem wskazane przez Skarżącą wyroki WSA w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie II SA/Bk 54/12 oraz NSA z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 970/14 nie stanowią prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, a ponadto orzeczenia te, co należy podkreślić, zostały wydane już po uprawomocnieniu się wyroku, którego wznowienia żąda Skarżąca. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał zgłoszone przez stronę Skarżącą podstawy wznowienia za niezasadne i na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania oddalił.