II SA/Bk 1847/25
WyrokWSA w Białymstoku2026-02-05
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marta Joanna Czubkowska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o charakterze inwentarskim (kurnik) z zadaszonym wybiegiem, o powierzchni zabudowy do 35 m2 i rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, wybudowany bez pozwolenia na budowę, może być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy, który nie wymaga pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że budynek inwentarski (kurnik) z zadaszonym wybiegiem nie może być utożsamiany z budynkiem gospodarczym w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Budynek gospodarczy służy do przechowywania przedmiotów, natomiast budynek inwentarski jest przeznaczony dla inwentarza żywego. W związku z tym, budowa kurnika bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało wydane prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. B. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Roboty te dotyczyły budowy obiektu inwentarskiego (kurnika) na działce skarżącego, wykonanego przez poprzedniego właściciela bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał m.in. błędną kwalifikację obiektu jako kurnika, zamiast magazynu, naruszenie przepisów dotyczących budowy obiektów gospodarczych oraz nieprawidłowe nałożenie obowiązku na właściciela zamiast inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 30 września 2025 r. nr (...) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Postanowieniem z 30 września 2025 r. nr WOP.7722.83.2025.MM Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), po rozpatrzeniu zażalenia K. B. oraz zażalenia A. S., na postanowienie z 14 sierpnia 2025 r. nr PINB.5140.16.2025 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grajewie, wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z wykonaniem przez M. B., bez decyzji o pozwoleniu na budowę, obiektu inwentarskiego (kurnik) na działce nr [...] w m. G. gm. Szczuczyn, stanowiącej własność K. B., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zostało wydane na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Grajewie wszczął w dniu 11 czerwca 2025 r., z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie legalności wykonania przez inwestora – M. B. obiektu inwentarskiego (kurnik) na działce nr [...] w m. G. gm. Szczuczyn.
Oględziny, dokonane przez organ pierwszej instancji w dniu 1 lipca 2025 r., wykazały że na ww. działce istnieje parterowy obiekt inwentarski, tj. kurnik. Nowopowstały obiekt wykonany został w konstrukcji murowanej i składa się z: pomieszczenia kurnika o wymiarach [...] x [...] m (pow. [...] m2) i wysokości ścian od [...] do [...] m oraz zadaszonego wybiegu dla kur o wymiarach [...] x [...] m (pow. [...] m2). Obiekt posiada dach jednospadowy, wykonany w konstrukcji drewnianej, poszyty blachodachówką, z którego wody opadowe odprowadzane są na własny nieutwardzony teren działki. Przedmiotowy obiekt inwentarski został zlokalizowany w wolnej przestrzeni między istniejącym budynkiem stodoły a wiatą. Posiada dwie własne ściany nośne, posadowione na żelbetowych fundamentach, zakończone podciągiem zamontowanym bezpośrednio w ścianach tego budynku. Obiekt nie posiada własnych ścian bocznych. Obrys obiektu stanowią ściany nośne kurnika jak i ściany stodoły i wiaty. Zadaszony wybieg opiera się na żelbetowym podciągu, również zamontowanym w ścianach budynku, wspartym żelbetowym słupem o wymiarach [...] x [...] m, posadowionym na żelbetowej stopie fundamentowej. Obiekt ten na całej powierzchni posiada posadzkę betonową. Pełni funkcję zamkniętej przestrzeni użytkowej do celów inwentarskich (kurnik).
Obecny w trakcie oględzin inwestor – M. B., poprzedni właściciel nieruchomości, nie okazał stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, natomiast oświadczył, że obiekt kurnika wykonał razem z budową wiaty w 2024 r.
W toku niniejszego postępowania organ pierwszej instancji ustalił na podstawie zdjęć lotniczych działki nr [...], pochodzących z zasobów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego GGK, że inwestycja miała miejsce w okresie między 21 lipca 2022 a 9 lipca 2024 r. Organ potwierdził także fakt, że w wydziale architektoniczno-budowlanym Starostwa Powiatowego w Grajewie brak jest informacji, aby inwestor M. B. występował z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, obejmującej przedmiotowy obiekt budowlany.
W związku z tymi ustaleniami postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Grajewie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, związanych z wykonaniem przez M. B., bez decyzji o pozwoleniu na budowę, obiektu inwentarskiego (kurnik) na działce nr [...] w m. G. gm. Szczuczyn, stanowiącej własność K. B. W sentencji postanowienia pouczył o możliwości złożenia przez właściciela wniosku o legalizację oraz konieczności dostarczenia dokumentów niezbędnych do legalizacji i wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że w przypadku wskazanym w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy, wydaje się postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na to postanowienie zażalenie wniósł K. B. oraz A. S.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i utrzymał je w mocy. Podzielił stanowisko, że na działce, stanowiącej obecnie własność K. B., poprzedni właściciel tej nieruchomości M. B. zrealizował obiekt inwentarski - kurnik. Jako, że budynek inwentarski, bez względu na wielkość oraz obszar oddziaływania, nie został zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w art. 29-31 ustawy (vide: wyroki NSA z 5 lipca 2023 r., II OSK 2650/20 oraz z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1942/18), prawidłowo w sprawie zastosowano art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przedmiotowy obiekt inwentarski powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji zawarł również w zaskarżonym postanowieniu wszystkie elementy wymagane art. 48 ust. 3 ustawy. Zatem brak jest prawnych podstaw do uchylenia postanowienia tego postanowienia.
Nadto wskazano, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy, obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zasadne jest zatem, aby w niniejszej sprawie legalizacja została umożliwiona właścicielowi obiektu, tj. K. B., z uwagi na fakt zakończenia robót budowlanych. Wskazuje na to treść zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ odwoławczy poinformował, że zgodnie z art. 48a ust. 3 ustawy, warunkiem przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej jest złożenie przez inwestora wniosku o legalizację w terminie 30 dni od wydania niniejszego postanowienia. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym postanowienie stało się ostateczne. Tym samym termin do złożenia wniosku o legalizację liczony jest od 30 września 2025 r. Brak takiego wniosku będzie skutkował nakazem rozbiórki, zgodnie z art. 49e pkt 1 ustawy. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje biegu tego terminu.
Odnosząc się do zarzutów K. B. wyjaśniono, że dokumentacja fotograficzna, wykonana w trakcie oględzin z 1 lipca 2025 r., jednoznacznie wskazuje, że w obiekcie, stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego, znajdują się kury. Fakt, że kury znajdują się w innym jeszcze budynku, nie podważa ustaleń organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów A. S. wyjaśniono, że zgromadzony materiał dowodowy obejmuje zarówno kwestie podmiotowe, jak i przedmiotowe, zaś okoliczności niniejszej sprawy nie budzą wątpliwości. Jednocześnie organ odwoławczy nie stwierdził błędnej kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania, a tym samym konieczności zastosowania w niniejszej sprawie innych przepisów.
Zaskarżone postanowienie stanowi konsekwencję dokonania przez inwestora samowoli budowlanej, natomiast jej skutki ponosi obecny właściciel nieruchomości, zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy. W chwili obecnej wydanie nakazu rozbiórki byłoby przedwczesne, gdyż organy nadzoru budowlanego są zobligowane do umożliwienia legalizacji.
Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniósł K. B. i zarzucił naruszenie:
- art. 48 ust 1 pkt 1 i ust 3 ustawy, poprzez potraktowanie pomieszczenia jako samodzielną całość, odrębną i niezależną od pozostałej części obiektu, podczas gdy stanowi on integralną część dotychczasowego budynku, a nadto nie jest przeznaczony dla zwierząt, a jedynie dla celów magazynowych;
- art. 52 ust 2 ustawy, poprzez uznanie robót budowlanych za zakończone podczas gdy takie roboty nie powstały, a w szczególności nie można uznać ich za zakończone, w konsekwencji nałożenie obowiązku na właściciela, a nie na inwestora;
- art. 71a ust 1 i 2 ustawy, poprzez ustalenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku stodoły, podczas gdy od początku jej powstania jest użytkowana w tożsamy sposób;
- art. 29 ust 2 ustawy, poprzez jego niezastosowanie podczas gdy nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m;
- art 28 ustawy, poprzez przyjęcie że skarżący był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do wykonywania prac remontowych przy budynku gospodarczym, które organy zakwalifikowały jako rozbudowa, uznając, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej i w związku z tym wszczęta została procedura legalizacyjna w ramach której organy ustaliły opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł, podczas gdy podlegała ona zwolnieniu zgodnie z art. 29 ustawy;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, a także oparcie ustaleń wyłącznie na wypowiedzi ojca skarżącego podczas oględzin, bez odniesienia się do późniejszych wyjaśnień i bez zebrania obiektywnych dowodów w sprawie, a także całkowite pominięcie wyjaśnień co do jego użytkowania;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez uznanie, że skarżący dokonał rozbudowy stodoły o pomieszczenie inwentarskie "kurnik" w 2024 r. bez zawiadomienia ani pozwolenia na budowę, podczas gdy faktycznie nie znajdują się tam zwierzęta, nie jest przeznaczony do chowu zwierząt, a jedynie do celów magazynowych, w aktualnym momencie nie można faktycznie ustalić daty dokonania, nie zostało to dokonane przez właściciela, nieprawidłowe ustalenie wysokości opłaty.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, albowiem jej zarzuty nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z wykonaniem kurnika bez pozwolenia na budowę.
Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).
W pierwszej kolejności sąd uzasadni rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie (...). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie wstrzymania budowy. Postanowienie takie wydane przez PINB podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, które zostało rozpatrzone przez WINB (art. 48 ust. 4 ustawy). Skarga na postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy może być zatem rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
W świetle wskazanych przepisów stwierdzić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy otwiera postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowalnej, określając ramy tego postępowania. Na tym etapie postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadać, czy doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy, tj. ustalić, czy budowany lub wybudowany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz, czy takie pozwolenie lub zgłoszenie zostało pozyskane przed rozpoczęciem realizacji inwestycji lub też nie został wniesiony sprzeciw do zgłoszenia. Ponadto na tym etapie istnieje obowiązek organu pouczenia inwestora o możliwości legalizacji samowolnie realizowanego lub wykonanego obiektu budowalnego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach jej obliczenia. Postanowienie o wstrzymaniu budowy nie kończy postępowania legalizacyjnego i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej.
Zatem na tym etapie postępowania kwestią kluczową jest zidentyfikowanie samowoli budowlanej, jej przedmiotu oraz dokonanie jej kwalifikacji prawnobudowlanej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że kwalifikacja ta powinna być oceniana według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, pub. CBOSA).
Powyższe oznacza, że ustalenia czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.
W niniejszej sprawie organy ustaliły, że sporny obiekt budowlany został wykonany w okresie od lipca 2022 do lipca 2024 r. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane przede wszystkim na podstawie zdjęć lotniczych działki nr [...]. Sam inwestor oświadczył, że obiekt wykonał razem z budową wiaty w 2024 r. Ustalenia w tym zakresie nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego.
Główny spór w sprawie dotyczy kwalifikacji obiektu. Zdaniem organu w sprawie mamy do czynienia z budynkiem inwentarskim (kurnikiem), który to obiekt bez względu na wielkość nie został zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei, zdaniem skarżącego, sporny obiekt nie jest przeznaczony dla zwierząt a jedynie dla celów magazynowych w związku z tym zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, nie wymagał ani decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. Skarżący podniósł, że w czasie oględzin w pomieszczeniu faktycznie znajdowały się zwierzęta, jednak sytuacja ta miała jedynie charakter tymczasowy i wynikała z konieczności przeprowadzenia dezynfekcji w innym obiekcie, w którym zwierzęta są utrzymywane na stałe.
Odnosząc się do tego sporu sąd podziela stanowisko organów. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 1 lipca 2025 r. – w obecności inwestora M. B. ustalono, że na działce nr [...] działce została wykonana zabudowa wnęki pomiędzy istniejącą wiatą a budynkiem stodoły, poprzez wykonanie dwóch ścian pomieszczenia kurnika oraz jednego słupa i podciągu wraz z drewnianą konstrukcją dachu jednospadowego, pokrytego blachodachówką. Ściany wykonane zostały na ławach fundamentowych, a fundament słupa stanowi stopa fundamentowa. Wykonane dwa podciągi żelbetowe wmurowano w konstrukcje ściany stodoły i wiaty. W ten sposób powstał obiekt o wymiarach [...] x [...] m i wysokości ścian od [...] do [...] m, z zadaszonym wybiegiem dla kur, o wymiarach [...] x [...] m. Wykonana podczas oględzin dokumentacja fotograficzna potwierdza obecność kur na wybiegu. Nadto sam inwestor w trakcie oględzin nazwał obiekt kurnikiem i oświadczył, że wykonał go razem z budową wiaty. Ustaleń w tym zakresie nie mogą podważać dołączone do zażalenia zdjęcia. Przede wszystkim dlatego, że brak na nich daty ich sporządzenia. Ponadto podnieść należy, że cechą charakterystyczną spornego obiektu jest zadaszony wybieg wraz z betonową posadzką. Gdyby obiekt miał tylko charakter magazynowy, jak twierdzi skarżący, zbędnym byłby ten element konstrukcji. Zadaszenie, tworzące wybieg, jest elementem charakterystycznym dla budynków inwentarskich w których przebywa inwentarz, w tym wypadku kury. Element ten przesądza kwalifikację spornego obiektu jako kurnik a nie budynek magazynowy.
Z uwagi na zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy, sąd rozważał w sprawie niniejszej zastosowanie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy. Regulacja ta została wprowadzona do ustawy – Prawo budowlane ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471) i weszła w życie 19 września 2020 r. Zgodnie z jej brzmieniem, nadanym ww. ustawą nowelizującą: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: 1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Regulacja ta obowiązywała w dacie popełnienia samowoli budowlanej w sprawie niniejszej.
Zasadnicze pytanie w sprawie niniejszej dotyczy zatem tego czy kurnik – obiekt inwentarski jest budynkiem gospodarczym o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy. W ocenie sądu budynek gospodarczy nie może być utożsamiany z budynkiem inwentarskim. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.), budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Z treści tej regulacji wynika, że budynek gospodarczy może służyć jedynie do przechowywania przedmiotów (rzeczy), zaś budynek inwentarski przeznaczony jest dla inwentarza żywego.
Rozróżnienie budynku gospodarczego od budynku inwentarskiego wynika z dominującego orzecznictwa sądów administracyjnych. Wynika z niego, że budynek służący do chowu ptactwa jest budynkiem inwentarskim, który nie mieści się w pojęciu budynku gospodarczego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Podkreśla się, że budynek gospodarczy może służyć jedynie do przechowywania przedmiotów (rzeczy), wobec czego nie można w nich utrzymywać zwierząt (inwentarskich), będących istotami żyjącymi, zdolnymi do odczuwania cierpienia – które nie są rzeczami (art. 1 ust. 1 zd. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt). Odpowiednim pomieszczeniem dla utrzymywania zwierząt nie jest budynek gospodarczy, lecz budynek (pomieszczenia) inwentarskie jako przeznaczone dla inwentarza żywego, odpowiadające potrzebom wynikającym z zasad racjonalnego utrzymywania zwierząt. Sposobu użytkowania obiektu w postaci "budynku gospodarczego" nie można zarazem utożsamiać ze sposobem użytkowania obiektu (czy jego części) w postaci "budynku inwentarskiego" (vide: oprócz wyroków NSA wskazanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji także wyroki WSA: w warszawie z 15 marca 2024 r., VII SA/Wa 2586/23; w Bydgoszczy z 10 października 2012 r., II SA/Bd 463/12; w Gliwicach z 25 stycznia 2008 r. II SA/GL 615/07, pub. CBOSA).
Nie można zatem przyjąć, że ustawodawca szeroko odnosi przedmiotowe wyłączenie spod części reglamentacji prawnej do wszystkich "obiektów gospodarczych", lecz ma ono zastosowanie tylko i wyłącznie do "budynków gospodarczych" i to o określonych tam parametrach. Skoro natomiast przepis art. 29 ustawy, określa wyjątki spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, to nie mogą być one interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej. W sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie mógł mieć zatem zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy. Prawidłowo zaś zastosowano regulację zawartą w art. 28 ust. 1 ustawy, z której wynika zasada, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z ustaleniami organów inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Zasadnie zatem zastosowano przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Analiza materiału dowodowego sprawy doprowadziła sąd do wniosku, że organy nadzoru budowlanego obydwu instancji w sposób prawidłowy, z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zgromadziły kompletny materiał dowodowy, dokonały jego oceny i zastosowały odpowiadające ustalonym okolicznościom konsekwencje prawne. Niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez rozstrzygające sprawę organy, przepisów procedury administracyjnej, gdyż oprócz samych twierdzeń w tym zakresie nie przedstawiono żadnych dowodów, które mogłyby podważyć ustalenia organów w zakresie okoliczności faktycznych sprawy niniejszej a mających znaczenie prawne. Jak już wskazano powyżej nie podważono skutecznie ustalonej przez organy daty powstania obiektu budowlanego ani jego kwalifikacji jako budynku inwentarskiego. Sprawa niniejsza nie dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania, stąd bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 71a ust. 1 i 2 ustawy.
Końcowo stwierdzić należy, że legalności zaskarżonego postanowienia nie podważa także zarzut naruszenia art. 52 ust. 2 ustawy, poprzez nałożenie obowiązku na właściciela a nie na inwestora. Zgodnie z tą regulacją, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z treści tego przepisu wynika, że adresatem rozstrzygnięcia może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawowym kryterium wyboru adresata decyzji spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych w tym przepisie jest, co do zasady, jest okoliczność posiadania przez dany podmiot tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (tak: wyrok NSA z 23 października 2025 r., II OSK 1794/23, pub. CBOSA). W sprawie niniejszej aktualnie tytuł prawny do nieruchomości umożliwiający wykonanie postanowienia posiada skarżący a nie jego ojciec, który był inwestorem. Prawidłowo zatem postanowienie zostało skierowane do skarżącego jako właściciela działki inwestycyjnej.
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło