II SA/Bk 247/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-11-05
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, jako użytkownik terenu poligonu wojskowego stanowiącego teren zamknięty, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla sąsiednich działek, mimo braku tytułu własności lub użytkowania wieczystego do tych działek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ ten nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania. Wskazał, że niedopuszczalne jest a priori wykluczanie podmiotów legitymujących się innym uprawnieniem do nieruchomości niż własność lub użytkowanie wieczyste, zwłaszcza gdy nieruchomość ta bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji i ma istotne znaczenie dla obronności państwa. Kolegium zignorowało obowiązek oceny interesu prawnego Szefa WSW w kontekście umowy użytkowania poligonu wojskowego, naruszając tym samym art. 153 PPSA.Stan faktyczny
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (Skarżący) wniósł o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych na działkach sąsiadujących z poligonem wojskowym, którym zarządza. Skarżący twierdził, że jako użytkownik terenu zamkniętego o strategicznym znaczeniu, powinien być stroną postępowania. Organy administracji odmówiły przyznania mu statusu strony, uznając jego interes za faktyczny, a nie prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje odmawiające uchylenia warunków zabudowy. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, kwestionując brak przyznania mu statusu strony.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bk 247/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] Burmistrz S. ustalił E. i A. L. warunki zabudowy dla inwestycji w postaci budowy 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną, na działkach: nr [...] położonej w S. i nr [...] położonej w K. gm. S.
Podobnej treści decyzja została wcześniej wydana przez ten sam organ dla działek nr [...] oraz nr [...] w dniu [...] października 2010 r. (znak [...]), z tym że ustalono w niej warunki zabudowy dla 3 budynków mieszkalnych jednorodzinnych (została ona następnie zmieniona decyzją z dnia [...] października 2011 r. w trybie art. 155 i 154 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z wnioskiem inwestora, w zakresie dotyczącym wysokości budynków, wysokości i szerokości elewacji frontowej).
W dniu 6 czerwca 2012 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. (dalej jako Szef WSW) wniósł o wznowienie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - postępowań zakończonych powyższymi decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy. Wskazał, że teren inwestycji graniczy z trzech stron z działkami nr [...] stanowiącymi własność Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych, a użytkowanymi przez Wojsko Garnizonu B. Co prawda w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy uczestniczył Nadleśniczy Nadleśnictwa D. (w imieniu Skarbu Państwa jako strony tj. właściciela terenu), to jednak nie powiadomiono o postępowaniu przedstawiciela Wojska, które mimo że tylko użytkuje teren, to jednak ze względu na specyfikę tego użytkowania (poligon wojskowy istniejący od 1962 r. ze strzelnicami, rzutnią granatów, pasami taktycznymi) oraz fakt, że teren ma charakter terenu zamkniętego – powinno być stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Szef WSW zwrócił uwagę, że poligon stanowi jedyną w województwie podlaskim bazę szkoleniową jednostek i instytucji wojskowych, w tym [...] Pułku [...] oraz Policji i Straży Granicznej. Istnienie poligonu miało decydujące znaczenie dla sformowania Pułku w 2009 r. Szef WSW wskazał na możliwe w przyszłości konflikty społeczne wynikające z sąsiedztwa poligonu i osiedla domów jednorodzinnych oraz podkreślił, że zwracał uwagę Burmistrzowi S. na potrzebę uwzględniania specyfiki terenu wojskowego w planach zagospodarowania przestrzennego. Mimo to o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy Wojsko dowiedziało się przypadkowo. Szef WSW wskazał, że w jego ocenie interes prawny Wojska do bycia stroną w postępowaniu zakończonym wyżej wymienionymi decyzjami o warunkach zabudowy wynika w sprawie z art. 1 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinno się uwzględniać potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa.
W następstwie powyższego wniosku o wznowienie postanowieniami:
- z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] Burmistrz Gminy S. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] października 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla 3 budynków mieszkalnych jednorodzinnych (k. 21 akt adm. dołączonych do skargi kasacyjnej w sprawie II SA/Bk 394/14 i wypożyczonych z NSA ze sprawy II OSK 3296/14);
- z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] Burmistrz Gminy S. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych (k. 142 akt sądowych).
Następnie, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, dwiema decyzjami z tej samej daty [...] sierpnia 2013 r. (k. 172 i 178 akt sądowych) Burmistrz S.:
- odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą (decyzja znak [...]);
- odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2010 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla 3 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą (decyzja znak [...]). Pierwotnie decyzja ta (z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] dotycząca warunków zabudowy dla 3 budynków - wydana we wznowionym postępowaniu) została wydana z błędem, bowiem w jej części wstępnej wskazano jako decyzję będącą przedmiotem rozpoznania - decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r., a rozstrzygnięto o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] października 2010 r. Dokonano jednakże sprostowania i wyeliminowania tej nieprawidłowości postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. znak [...] (k. 184 akt sądowych).
W uzasadnieniu obydwu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydanych po wznowieniu postępowań wyjaśniono, że strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy ustala się na podstawie art. 28 k.p.a. i są to co do zasady właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących lub położonych w pewnym oddaleniu od terenu inwestycji, o ile ma ona wpływ na ich prawa i obowiązki. Stronami mogą być też podmioty dysponujące do sąsiednich wobec inwestycji terenów rzeczowym prawem ograniczonym lub prawem obligacyjnym, jednakże ich interes prawny bada się w każdej konkretnej sprawie. W przedmiotowym postępowaniu działki nr [...] (poligon wojskowy) sąsiadujące z terenem inwestycji stanowią własność Skarbu Państwa i znajdują się w zarządzie Lasów Państwowych, a Wojsko wyłącznie je użytkuje, co wskazuje na istnienie po jego stronie tylko interesu faktycznego a nie prawnego. Nadto wnioskodawca wznowienia nie wskazał konkretnego przepisu prawa, z którego wynikałby jego interes prawny w przedmiotowej sprawie oraz nie wykazał, by na datę wydawania decyzji o warunkach zabudowy istniał akt prawny właściwego organu o ustanowieniu na działkach nr [...] terenu zamkniętego. Organ wskazał też, że dla terenów wojskowych możliwe jest utworzenie w procedurze planistycznej (ale nie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy) tzw. stref ochronnych. Końcowo stwierdził, że brak było podstaw do przyznania Szefowi WSW legitymacji do udziału w postępowaniach zakończonych decyzjami o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r.
Szef WSW od obydwu powyższych decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożył odwołania, w których wyjaśnił, że zostały one wydane w oparciu o błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W dniu wydawania decyzji o warunkach zabudowy teren poligonu wojskowego był ujęty w decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] Ministra Obrony Narodowej w sprawie ustalenia terenów zamkniętych w resorcie Obrony Narodowej. Decyzja posiada klauzulę niejawności "tajne". O podstawie prawnej ustanowienia na terenach Gminy S. terenów zamkniętych Szef WSW, jak wskazał, informował organ I instancji w dniu 24 października 2012 r. Zwracał też temu organowi wielokrotnie uwagę na konieczność uwzględnienia w planowaniu przestrzennym charakteru terenu wojskowego. W odwołaniu zarzucono również, że organ I instancji nie ustosunkował się do stanowiska strony zawartego w piśmie z dnia 10 września 2012 r. uzupełniającym wniosek o wznowienie postępowania o zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podjęło na skutek wniesionych odwołań następujące rozstrzygnięcia:
- decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak [...] umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. (wskazano błędnie w uzasadnieniu, że decyzja ta jest oznaczona "[...]" podczas gdy powinno być "[...]") odmawiającej uchylenia prawidłowo powołanej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. o warunkach zabudowy dla 10 budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] w miejscowości S. i K.;
- decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak [...] umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] października 2010 r. o warunkach zabudowy dla 3 budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] w miejscowości S. i K.
W uzasadnieniach obydwu decyzji umarzających Kolegium wskazało na brak po stronie Szefa WSW interesu prawnego w postępowaniach dotyczących warunków zabudowy dla budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] w miejscowości S. i K.
Od powyższych decyzji odwoławczych zostały wniesione skargi do tutejszego Sądu administracyjnego, który:
- wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie II SA/Bk 1198/13 uchylił decyzję z dnia [...] października 2013 r. znak [...] umarzającą postępowanie odwoławcze;
- wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie II SA/Bk 394/14 uchylił decyzję z dnia [...] października 2013 r. znak [...] umarzającą postępowanie odwoławcze.
Uzasadniając powyższe wyroki obydwa składy sądu wskazały, że w sytuacji, gdy strona wnioskująca o wznowienie powołuje się na posiadanie interesu prawnego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) – organ I instancji nie może odmówić wznowienia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność sprawdzenia istnienia legitymacji strony u podmiotu wnioskującego o wznowienie (chyba że brak tego przymiotu jest oczywisty), jak też organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy odwołanie wniósł podmiot żądający wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i odwołanie dotyczy wydanej na jego wniosek decyzji pierwszoinstancyjnej odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej. Jak wskazano, prawo wniesienia odwołania przysługuje nie tylko stronie w rozumieniu materialnoprawnym, ale także podmiotowi, do którego była adresowana decyzja I instancji (strona w znaczeniu formalnoprawnym, procesowym). W wytycznych składy orzekające w sprawach II SA/Bk 1198/13 i II SA/Bk 394/14 wskazały, że organ odwoławczy powinien jeszcze raz rozważyć, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniach zakończonych decyzjami ostatecznymi o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r. Poleciły, aby organ II instancji oceny interesu prawnego dokonał ze szczególnym uwzględnieniem treści przedstawionej w toku postępowania sądowego umowy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz aneksu do niej z dnia [...] grudnia 2008 r.
Skargi kasacyjne (dwie) zostały wniesione wyłącznie od wyroku w sprawie II SA/Bk 394/14, w tym:
- postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie II OZ 1373/14 NSA umorzył postępowanie zażaleniowe od postanowienia tutejszego sądu z dnia 9 września 2014 r. wydanego w sprawie II SA/Bk 394/14 odrzucającego skargę kasacyjną Szefa WSW;
- skarga kasacyjna A. L. została zarejestrowana w NSA pod sygnaturą II OSK 3296/14 i oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.
Wyrok w sprawie II SA/Bk 1198/13 jest prawomocny od dnia 7 czerwca 2014 r.
Po powyższych wyrokach tutejszego Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydało jedną decyzję odwoławczą (vide wyjaśnienie Kolegium z dnia 17 sierpnia 2015 r., k. 135 akt sądowych) tj. decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...], którą – jak wynika z jej rozstrzygnięcia - utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2011 r. wydanej dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków jednorodzinnych. Zauważyć w tym miejscu należy, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] dotyczyła 3 budynków oraz decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2010 r.
Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy krąg stron ustala się na podstawie art. 28 k.p.a. Powołało się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym – w jego ocenie - stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być jedynie właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, ewentualnie, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Kolegium podkreśliło, że potwierdza to stanowisko organu I instancji, który odmówił przymiotu strony wnioskodawcy wznowienia postępowania z powodu nieposiadania tytułu własności lub użytkowania wieczystego do nieruchomości nr [...] położonych w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Fakt, że wnioskodawca jest tych działek użytkownikiem nie przesądza o posiadaniu legitymacji strony (która powinna wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego), ale wskazuje jedynie na jego bezpośrednie zainteresowanie wynikiem sprawy o warunki zabudowy (interes faktyczny). Interes prawny przysługiwał w sprawie zarządcy działek nr [...] tj. organom Lasów Państwowych, którym udział w postępowaniu o warunki zabudowy został zapewniony, zaś decyzja prawidłowo doręczona Nadleśniczemu Nadleśnictwa D.
Kolegium podkreśliło również, powtarzając uzasadnienie wcześniejszej decyzji uchylonej przez sąd, że interes prawny wnioskodawcy nie wynika z art. 1 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem ten przepis nakazuje uwzględniać potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego poprzez uzgadnianie jego projektu oraz zgłaszanie do niego wniosków i uwag. Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w odniesieniu do terenów zamkniętych ustala się tylko granice tych terenów oraz granice ich stref ochronnych. W strefach ochronnych ustala się ograniczenia w zagospodarowaniu i korzystaniu z terenów, w tym zakaz zabudowy. Tymczasem na dzień wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. na przedmiotowym terenie nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, który zawierałby ograniczenia w lokalizacji budynków mieszkalnych ze względu na wojskowe wykorzystywanie terenu, toteż wskazany wyżej przepis nie znajdował w sprawie zastosowania.
Kolegium wyjaśniło, że żaden przepis prawa nie przewiduje ograniczeń prawnych w ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z terenem zamkniętym, zatem Burmistrz S. nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie.
W konkluzji organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo nie przyznano Szefowi WSW statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nie potwierdziła się zatem przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] złożył do sądu administracyjnego Szef WSW w B. kwestionując ustalenie organu odwoławczego o braku po jego stronie interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zdaniem skarżącego, Kolegium całkowicie pominęło regulację art. 251 Kodeksu cywilnego i interes skarżącego jako użytkownika poligonu sąsiadującego z terenem inwestycji, który to interes potwierdza umowa użytkowania z dnia [...] grudnia 2004 r. Wskazał on, że w wyniku pomiarów hałasu w trakcie ćwiczeń taktycznych wojskowych ustalono przekroczenie dopuszczalnych norm, co uniemożliwia – ze względu na już częściowo zrealizowaną zabudowę mieszkaniową i zamieszkiwanie ludzi – dalsze funkcjonowanie poligonu (zaprzestano ćwiczeń w porze nocnej, ograniczono je w porze dziennej). Stanowi to o naruszeniu interesów Wojska jako użytkownika terenu, podczas gdy [...] Pułk [...] utworzony 1 lipca 2009 r. cieszy się wysoką oceną Ministra Obrony Narodowej (tytuł honorowy "Przodujący Oddział Wojska Polskiego" nadany decyzją MON z dnia [...] lutego 2015 r.). Z poligonu korzystają również inne służby mundurowe. Kolejne ograniczenia praw użytkownika spowodują likwidację poligonu, gdyż nie będzie miał racji bytu przy wąskim zakresie ćwiczeń, a to z kolei grozi dyslokacją Pułku z B. Nadto we wrześniu 2014 r. inwestor A. B. L. złożył skargę do Szefa WSW na działalność Jednostki Wojskowej w B. na terenie poligonu w Gminie S., wskazując że zagraża ona życiu i zdrowiu ludzi.
Skarżący wskazał, że wydając decyzje o warunkach zabudowy, zwłaszcza w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Burmistrz S. miał obowiązek zbadać wszystkie uwarunkowania przyszłej inwestycji, w tym również bezpośrednie sąsiedztwo czynnego poligonu wojskowego. Obecnie zaś, metodą faktów dokonanych, inwestor zrealizował już część inwestycji, a skutki błędnych decyzji Burmistrza ponosi wyłącznie Wojsko.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że uwzględniono fakt dysponowania przez skarżącego ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, jednakże nie ustalono, aby jej realizacja wpłynęła na sposób realizacji tego prawa. Jak wskazało Kolegium, skoro na dzień wydawania decyzji o warunkach zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie poligonu wybudowano już 3 domy mieszkalne, to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014, poz. 112), dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynosi 50 dB w dzień i 40 dB w nocy, a dla terenów zabudowy zagrodowej i mieszkaniowo-usługowej - 55 dB w dzień i 45dB w nocy. Ewentualna budowa kolejnych budynków nie zmieni sposobu użytkowania - z punktu widzenia dopuszczalnego hałasu - poligonu, bowiem dopuszczalny poziom nie jest uzależniony od ilości budynków mieszkalnych, na które ów hałas oddziałuje.
Kolegium podkreśliło też, że na dzień wydania przez organ I instancji skarżonej decyzji na spornym terenie nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zawierający ograniczenia w lokalizacji budynków mieszkalnych ze względu na wojskowe wykorzystywania terenu, dlatego przepis art. 1 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje w sprawie zastosowania.
Organ odwoławczy ocenił, że wyrok w sprawie II SA/Bk 394/14 dotyczył innego stanu faktycznego i prawnego, w którym "Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. był - w odróżnieniu od sprawy niniejszej - adresatem decyzji o warunkach zabudowy wydanej w I instancji i stąd też Sąd wywiódł prawo Skarżącego do bycia stroną postępowania wznowieniowego".
Końcowo Kolegium wskazało, że dokonało analizy umowy z dnia [...] grudnia 2004 r. i w jego ocenie z umowy nie można wywieść interesu skarżącego do bycia stroną postępowania o warunki zabudowy.
Podczas rozprawy w dniu 30 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że w skardze błędnie wskazano numer decyzji ([...] zamiast [...]), zaś sąd – stwierdzając braki materiału dowodowego i liczne niejasności – zobowiązał strony do nadesłania dokumentów, z których wynikałoby wyjaśnienie tych wątpliwości (k. 104).
Następnie w piśmie z dnia 6 sierpnia 2015 r. skarżący dokonał sprostowania skargi wskazując, że błędnie wymieniono w niej jako kwestionowaną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. wydaną dla 10 budynków mieszkalnych, zamiast decyzję z dnia [...] października 2010 r. wydaną dla 3 budynków mieszkalnych (k. 117).
Z kolei w piśmie precyzującym z dnia 17 sierpnia 2015 r. Kolegium wyjaśniło, że po wyrokach w sprawach II SA/Bk 394/14 i II SA/Bk 1198/13 została wydana tylko jedna decyzja odwoławcza – z dnia [...] stycznia 2015 r. o prawidłowym numerze [...]. Jest ona wynikiem uchylenia rozstrzygnięcia odwoławczego przez sąd w sprawie II SA/Bk 394/14 (k. 135).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...], której część wstępna określająca przedmiot sprawy brzmi w sposób następujący: "po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. (znak: [...]), w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2011 r. (znak: [...]), ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną, na działkach o nr: [...] położonej w S. i nr [...] położonej w K., gm. S. – utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji".
W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, powyższe sformułowanie przedmiotu decyzji odwoławczej jest nieprawidłowe, wewnętrznie sprzeczne, a przez to wadliwe. Z porównania bowiem treści tej decyzji z treścią pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych i aktach sądowych (a w szczególności z obiema decyzjami z dnia [...] sierpnia 2013 r. i postanowieniem z dnia [...] października 2013 r.), jak też z wyjaśnieniem Kolegium zawartym w piśmie z dnia 17 sierpnia 2014 r. (k. 135) nadesłanym na wezwanie Sądu oraz z treścią uzasadnień tutejszego Sądu w sprawach II SA/Bk 1198/13 oraz II SA/Bk 394/14 wynika, że organ odwoławczy nie wiedział, jaką wznowioną sprawę rozstrzygnął w postępowaniu odwoławczym tj. czy o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla 3 budynków jednorodzinnych czy też o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla 10 budynków jednorodzinnych.
Powyższe wynika z następujących ustaleń Sądu.
Przede wszystkim z akt sprawy nie da się wywieść, jak uczyniło to Kolegium, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2011 r. (znak: [...]) ustalającej warunki zabudowy dla 10 budynków jednorodzinnych. Z tychże akt wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2010 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla 3 budynków jednorodzinnych na działkach nr: [...] położonej w S. oraz nr [...] i [...] położonych w K. Co prawda w pierwotnej treści wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. wymieniono decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. dotyczącą warunków zabudowy dla 10 budynków jednorodzinnych, jednakże uszło uwadze organu odwoławczego, że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. znak [...] wymieniona wyżej decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. została sprostowana w ten sposób, że zamiast wskazania w niej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. wskazano decyzję z dnia [...] października 2010 r. znak [...] ustalającą warunki zabudowy dla 3 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zagrodowej (k. 48 akt adm.). Kolegium zignorowało ten fakt, co skutkowało wydaniem w dniu [...] stycznia 2015 r. rozstrzygnięcia odwoławczego tak, jakby sprostowanie nie miało miejsca, a tym samym tak, jakby kontrolowana przez SKO decyzja dotyczyła zupełnie innego rozstrzygnięcia niż powinna była w istocie dotyczyć. Dodatkowym argumentem wzmacniającym powyższe rozumowanie jest to, że – jak wynika z decyzji nadesłanych na żądanie Sądu (k. 172 – 184) została w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydana tylko jedna decyzja o numerze [...] (dla 3 budynków jednorodzinnych), druga decyzja z tej samej daty nosiła numer [...] i ustalono w niej warunki zabudowy dla 10 budynków jednorodzinnych.
Po wtóre, skoro decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...], to należy przyjąć, że zaskarżone rozstrzygnięcie SKO zostało wydane po wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie II SA/Bk 1198/13. W jego komparycji wskazano bowiem, że Sąd rozpoznaje skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy. Decyzja zaś z dnia [...] października 2013 r. była decyzją utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] odmawiającą uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla 3 budynków jednorodzinnych. Co prawda w uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd błędnie wskazał, że zaskarżoną w tejże sprawie (II SA/Bk 1198/13) decyzją jest decyzja odwoławcza z dnia [...] października 2013 r. znak [...] (wydana po wznowieniu postępowania dotyczącego 10 budynków) zamiast wskazania jako zaskarżonej decyzji odwoławczej z dnia [...] października 2013 r. znak [...] (wydanej po wznowieniu postępowania dotyczącego 3 budynków), to jednakże w tym samym uzasadnieniu prawidłowo wskazano rozstrzygnięcie wydane w kontrolowanej sprawie w pierwszej instancji (z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...]). Wobec niejednoznaczności wskazań uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Bk 1198/13 należy przyjąć, że wiążące dla organu, pozostałych stron postępowania oraz składu rozpoznającego sprawę niniejszą jest wskazanie zawarte w sentencji wyroku z tamtej sprawy, tj. jako uchyloną decyzję SKO z dnia [...] października 2013 r znak [...], która została wydana po pierwszym rozpoznaniu przez SKO odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2010 r. znak [...] dotyczącej 3 budynków jednorodzinnych.
Stwierdzić zatem trzeba, że niewątpliwie między wskazaniem przez Sąd zaskarżonej decyzji w sprawie II SA/Bk 1198/13 zawartym w wyroku a zawartym w jego uzasadnieniu wystąpiła rozbieżność, to jednak organ odwoławczy miał obowiązek dołożyć należytej staranności, aby przedmiotem jego rozpoznania stała się właściwa sprawa, z właściwie określonym jej przedmiotem. Mogło zatem Kolegium wystąpić do Sądu o sprostowanie uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Bk 1198/13 w części, w jakiej błędnie wskazano w nim zaskarżoną decyzję, a jeśli tego nie uczyniło – powinno było uwzględnić treść komparycji wyroku w tejże sprawie, a nie treść jego uzasadnienia. To jednak nie nastąpiło, a brak dostatecznego wyjaśnienia powyższych kwestii spowodował pogubienie się Kolegium przy ponownym rozpoznawaniu odwołania – poprzez nieprawidłowe wskazanie decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. (zamiast z dnia [...] października 2010 r.), wobec której wydana została decyzja pierwszoinstancyjna kończąca wznowione postępowanie tj. decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...].
Po trzecie, zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. nie mogłaby zostać wydana po wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie II SA/Bk 394/14 (jak wskazuje Kolegium w piśmie z dnia 17 sierpnia 2015 r., k. 135). Przede wszystkim dlatego, że wyraźnie w sentencji tegoż wyroku wymieniono, iż dotyczy on decyzji SKO z dnia [...] października 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. (tu błędnie wskazano znak tej decyzji jako [...] zamiast znaku [...]) - wydanej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania i odmawiającej uchylenia decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Precyzując, w postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Bk 394/14 przedmiotem kontroli były decyzje wydane po wznowieniu postępowania co do ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...] grudnia 2011 r. dla 10 budynków mieszkalnych, podczas gdy w postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Bk 1198/13 przedmiotem kontroli były decyzje wydane po wznowieniu postępowania co do ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...] października 2010 r. dla 3 budynków mieszkalnych. Zatem zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja, skoro dotyczyła umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...], to nie mogła być wydana na skutek wyroku w sprawie II SA/Bk 394/14.
Przeczą temu nadesłane przez SKO wraz ze skargą akta administracyjne. Znajduje się w nich wyłącznie wyrok sądu w sprawie II SA/Bk 1198/13 (nie jak później sprecyzował organ wyrok w sprawie II SA/Bk 394/14) oraz zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. Pozostałe akta administracyjne znajdowały się w sądzie, były bowiem wspólne dla spraw II SA/Bk 1198/13 i II SA/Bk 394/14 i wobec wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie II OSK 3296/14 zostały przesłane do NSA. Dla potrzeb niniejszego postępowania Sąd rozpoznający sprawę niniejszą wypożyczył je, zaś SKO wydając zaskarżoną decyzję w ogóle nie dysponowało tymi aktami, co potwierdza korespondencja z sądem, w której sąd zwrócił się o nadesłanie brakujących dokumentów, zaś SKO odpowiedziało (k. 135), że nimi nie dysponuje.
Jak wynika z akt II SA/Bk 1198/13 (k. 72-73) po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r. przesłano dla SKO wyrok, nie zwracając akt administracyjnych (wspólnych ze sprawą II SA/Bk 394/14).
Wskazać też trzeba, że wyłącznie od wyroku w sprawie II SA/Bk 394/14 została skutecznie pod względem formalnym wniesiona skarga kasacyjna – zarejestrowana przez NSA pod sygnaturą II OSK 3296/14 i oczekująca na wyznaczenie terminu rozprawy. Zatem zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja również i z tego powodu nie mogła być skutkiem wyroku w sprawie II SA/Bk 394/14, bowiem był on w dacie jej wydania nieprawomocny, w przeciwieństwie do wyroku w sprawie II SA/Bk 1198/13 (prawomocny od dnia 7 czerwca 2014 r.).
Nie może również ujść uwadze, że także skarżący dostrzegł powyższe nieprawidłowości w określeniu przez Kolegium przedmiotu sprawy, bowiem w piśmie z dnia 6 sierpnia 2015 r. sprecyzował (sprostował) przedmiot zaskarżenia jako decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmawiającą uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] października 2010 r. znak [...] dla 3 budynków jednorodzinnych (k. 117).
Opisane wyżej uchybienia formalne zaskarżonej decyzji dyskwalifikują ją jako wydaną w sytuacji, w której organ odwoławczy nie zidentyfikował w sposób jednoznaczny rozpoznawanej przez siebie sprawy, której nie mógł też należycie wyjaśnić nie dysponując aktami postępowania I instancji i zaskarżoną decyzją SKO z dnia [...] października 2013 r. Skład orzekający w sprawie niniejszej stwierdził powyższe nieprawidłowości z urzędu, do czego był zobowiązany nie będąc związany granicami skargi oraz powołanymi w niej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a.
Konsekwencją powyższych nieprawidłowości jest nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które skutkuje koniecznością uznania, że Kolegium nie zastosowało się do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zacytowana regulacja formułuje obowiązek wskazania przez organ ponownie rozpoznający sprawę, w jaki sposób uwzględnił ocenę prawną i wskazania sądu zawarte w wyroku uwzględniającym poprzednią skargę złożoną w tej samej sprawie. Ten obowiązek nie został zrealizowany w sprawie niniejszej.
Z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Bk 1198/13, którego skutkiem jest zaskarżona decyzja, wynika, że tutejszy Sąd polecił organowi dokonać oceny interesu prawnego Szefa WSW w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla 3 budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] w S. i nr [...] w K., w tym ze szczególnym uwzględnieniem treści umowy użytkowania z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz aneksu do niej z dnia [...] grudnia 2008 r. Tymczasem lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji uprawnia do wniosku, że Kolegium zupełnie zignorowało wskazania Sądu. W żadnym akapicie uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. nie tylko nie nawiązuje do wyroku w sprawie II SA/Bk 1198/13 ani do wywodów i oceny Sądu, ale też nie ocenia w tymże uzasadnieniu treści umowy użytkowania. Jedynie lakonicznie wskazuje, że fakt bycia przez odwołującego się użytkownikiem ogranicza jego interes wyłącznie do interesu faktycznego a nie prawnego, co uniemożliwia uznanie Wojska za stronę postępowania. Nie stanowi to jednakże oceny przymiotu strony Szefa WSW, jakiej polecił Kolegium dokonać Sąd w sprawie II SA/Bk 1198/13. Co prawda Kolegium odniosło się do treści umowy użytkowania i jej znaczenia w sprawie w odpowiedzi na skargę, jednakże należy zdecydowanie podkreślić, że nie jest to już etap rozpoznawania odwołania i ponownego merytorycznego załatwienia sprawy, na którym dochodzi do badania interesu prawnego strony. Odpowiedź na skargę jest ustosunkowaniem się do zarzutów skargi i nie może sanować uchybień przepisom art. 107 § 3 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a., które wystąpiły w postępowaniu odwoławczym. Ewentualnie organ odwoławczy mógł skorzystać z instytucji autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a., jednakże w sprawie niniejszej to nie nastąpiło.
Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, opisane uchybienia postępowania odwoławczego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykonanie zobowiązania wynikającego z art. 153 p.p.s.a. mogło przyczynić się – czego organ nie zbadał, a Sąd nie ma obowiązku przesądzać na obecnym etapie rozpoznania sprawy zastępując w tym działaniu organ – do wydania rozstrzygnięcia o odmiennej treści niż zaskarżone.
Niezależnie jednak od wątpliwości, jakie mogły powstać dla organu na skutek braku precyzji i jednoznaczności Sądu w sprawie II SA/Bk 1198/13 odnośnie wskazania przedmiotu zaskarżenia wskazać trzeba, że skład obecnie rozpoznający sprawę jest związany oceną prawną i wskazaniami ze sprawy II SA/Bk 1198/13 (art. 153 p.p.s.a.), jak też w całości je podziela. Bezspornie organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ma obowiązek ocenić, czy podmiot go składający powinien być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją czy też nie. Tym bardziej było to konieczne w sprawie niniejszej, że – co wyżej zasygnalizowano - Kolegium zostało do tego wyraźnie i jednoznacznie zobowiązane w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 1198/13 w następującym fragmencie: "Oceny interesu prawnego skarżącego organ II instancji dokona ze szczególnym uwzględnieniem treści przedstawionej, w toku postępowania sądowego, umowy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie z dnia [...] grudnia 2004r. oraz aneksu do niej z dnia [...] grudnia 2008r. Przeprowadzone rozumowanie i jego wynik organ wyczerpująco przedstawi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.".
Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. snuje wyłącznie teoretyczne rozważania, nie wskazując ani razu umowy na którą powołał się skarżący ani nie analizując jej istoty.
W kontekście powyższego oraz dokonując analizy orzecznictwa sądów administracyjnych należy wskazać, że nie można zgodzić się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji i oceną, że większość sądów administracyjnych opowiada się za przyznawaniem statusu strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy wyłącznie właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Pogląd ten jest nieprecyzyjny i wprowadza w błąd, bowiem sądy administracyjne nie formułują tak jednoznacznego stanowiska w przedmiocie kręgu stron postępowania o warunki zabudowy. Istotnie jest tak, że strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy ustala się na podstawie art. 28 k.p.a., a więc ustala się istnienie bezpośredniego związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny (vide wyrok z dnia 9 kwietnia 2015 r., II OSK 2128/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Dzieje się tak, bowiem w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma szczególnego przepisu wprowadzającego inne zasady ustalania przymiotu strony w postępowaniach o warunki zabudowy. Rzeczywiście jest też tak, że w przeważającej większości przypadków stronami w sprawie o ustalenie warunków zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, przy czym to sąsiedztwo rozumie się szerzej, nie tylko jako sąsiedztwo bezpośrednie, ale też również i dalsze, jeśli inwestycja może wywierać wpływ na dalej położone nieruchomości (vide np. wyrok z dnia 5 marca 2014 r., II OSK 1809/12 oraz powołane w nim orzecznictwo, CBOSA). Nie można jednak zgodzić się ze stwierdzeniem Kolegium, że brak tytułu prawnego właściciela lub użytkownika wieczystego wyklucza co do zasady posiadanie statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W konsekwencji nie można zaakceptować również i tej oceny Kolegium, że dokumenty przedstawione przez odwołującego się w sprawie niniejszej wskazują wyłącznie na jego interes faktyczny.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie zarysował się pogląd, zgodnie z którym może się zdarzyć, iż za stronę ze względu na okoliczności zostanie uznana osoba legitymująca się innym prawem do nieruchomości tj. ograniczonym prawem rzeczowym (służebnością), prawem obligacyjnym (dzierżawca) czy trwałym zarządem. Nie można zatem wykluczyć a priori innych - niż z prawa własności lub użytkowania wieczystego - uprawnionych z tytułu legitymowania się ograniczonymi prawami rzeczowymi, a także prawami obligacyjnymi, jeśli czyjeś zamierzenia inwestycyjne mogą wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości (vide Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wydawnictwo Beck, Warszawa 2005 r., s. 415-416 oraz wyroki: z dnia 5 czerwca 2007 r., II OSK 878/06, z dnia 26 kwietnia 2010 r., II SA/Kr 215/10, z dnia 26 sierpnia 2015 r., II SA/Gd 241/15, CBOSA).
Należy zauważyć, że w tym też kierunku zmierzało wskazanie składu orzekającego w sprawie II SA/Bk 1198/13 odnośnie obowiązku zbadania przez Kolegium, przy okazji ponownego rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...], kwestii posiadania przez Szefa WSW interesu prawnego w sprawie niniejszej – w kontekście umowy użytkowania z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz późniejszego aneksu do niej. Powtórzyć zatem należy za składem orzekającym w tamtej sprawie, że niedopuszczalne jest takie podejście do kwestii ustalania stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy, które z góry eliminuje podmioty legitymujące się innym uprawnieniem do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji niż prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Taka zaś sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, w której działki będące w użytkowaniu Wojska bezpośrednio okalają teren inwestycyjny i są przede wszystkim używane jako teren ćwiczeń różnych, nie tylko Wojska, służb mundurowych, co niewątpliwie ma istotne znaczenie dla obronności i prawidłowego funkcjonowania państwa. Nadto teren ten ma charakter terenu zamkniętego, co nie jest cechą powszechną, ale wskazuje na istotną jego rolę. Nie do zaakceptowania jest zatem sytuacja, w której opisany sposób użytkowania terenu w ogóle nie zostaje wzięty pod uwagę przy ocenie stron postępowania o warunki zabudowy dla terenu bezpośrednio sąsiadującego tylko z tego względu, że ten sposób jego wykorzystania wykonuje użytkownik a nie właściciel. Z uwagi jednakże na brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek oceny powyżej opisanej okoliczności, wbrew i z naruszeniem regulacji art. 153 p.p.s.a. i art. 28 k.p.a. – szczegółowa ocena interesu prawnego skarżącego w postępowaniu o warunki zabudowy nie jest możliwa ani dopuszczalna na etapie sądowym. Sąd bowiem kontroluje działalność administracji a nie ją zastępuje w tej działalności. Zaś SKO w zaskarżonej decyzji nie odniosło się konkretnie do sytuacji prawnej skarżącego wynikającej z przedłożonej umowy użytkowania.
Skutkiem niniejszego wyroku będzie zatem ponowne rozpoznanie odwołania z dnia 3 września 2013 r. Szefa WSW od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] – z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie II SA/Bk 1198/13. Organ odwoławczy jednoznacznie określi przedmiot sprawy w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu (w zakresie wskazania daty i numeru decyzji oraz czego konkretnie – ilość budynków, dotyczyła) oraz oceni czy odwołujący się posiada interes prawny w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dotyczącej 3 budynków mieszkalnych na działkach, co do której toczy się wznowione postępowanie administracyjne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
W punkcie 2 wyroku orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Na marginesie wskazać należy, że Sąd jako numer zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2015 r. wskazał "[...]" wobec treści wyjaśnień SKO na k. 135. Zauważyć jednak należy, że ten numer jest nadpisany ręcznie po przekreśleniu cyfry "[...]", bez dokonania oficjalnego sprostowania, która to praktyka jest wysoce nieprawidłowa, zwłaszcza w sytuacji doręczenia stronie – jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego - egzemplarza decyzji w pierwszej wersji – nadesłanej wraz ze skargą, na którym to egzemplarzu figuruje nr "[...]" a nie "[...]".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło