II SA/Bk 311/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2026 r. sprawy ze skargi Z. K. na działanie Burmistrza i Rady Miasta Brańsk w przedmiocie nieprzestrzegania konstytucji p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarżący – Z. K. wniósł do sądu administracyjnego skargę na działanie Burmistrza i Radnych Miasta Brańsk, domagając się zwrotu zawłaszczonych i skradzionych przez miasto pieniędzy. Wskazał, że Burmistrz i Radni nie przestrzegają konstytucji, zasad sprawiedliwości społecznej, okradają obywateli i budżet miasta. Zdaniem skarżącego pobory ww. są zbyt wysokie i negatywnie wpływają na budżet miasta. Skarżący podniósł także zastrzeżenia odnośnie systemu odbioru odpadów komunalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności. Ma ona na celu sprawdzenie, czy nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi. Analiza skargi złożonej w sprawie niniejszej prowadzi do wniosku, że podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 P.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Powołane przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych. Powyższy katalog zaskarżalnych form działalności administracji publicznej (poza przypadkami uregulowanymi w ustawach szczególnych) ma charakter zamknięty. Wniesienie skargi, która czyni przedmiotem zaskarżenia inne formy działalności bądź zaniechania niż wyżej wymienione, skutkuje niedopuszczalnością skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka wykonywania zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej: K.p.a.). Według tego przepisu przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Jak wynika zaś z art. 229 pkt 1 K.p.a. organem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej zadań lub działalności rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. W myśl pkt 3 ww. regulacji organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności burmistrza jest rada miasta. Prawo wniesienia ww. skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji RP, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Jak wynika z powyższego, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (vide: m.in. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09 oraz z 26 stycznia 2006 r. I OSK 26/07 pub. CBOSA). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z taką zaś skargą, zdaniem sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarga Z. K. stanowi bowiem w istocie skargę na działalność Burmistrza i Rady Miasta Brańsk polegającą na nieprzestrzeganiu konstytucji, zasad sprawiedliwości społecznej. Skarżący kwestionuje także wysokość poborów ww., wskazuje szkody w budżecie miasta. Podnosi także kwestię nieprawidłowego zarządzania gospodarką odpadami w mieście. Tymczasem skarga składana na sposób postępowania organów nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. Na takie akty nie wskazał skarżący w swojej skardze. Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.