II SA/Bk 345/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-08-27
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Marcin Kojło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób samochodem osobowym, zamówionego za pośrednictwem aplikacji mobilnej, stanowi krajowy transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a kierowca takiego pojazdu podlega karze pieniężnej za brak wymaganego zezwolenia lub licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób zamówionego przez aplikację mobilną, nawet jeśli nie stanowi ono zorganizowanej działalności gospodarczej, jest krajowym transportem drogowym w rozumieniu ustawy. Kierowca takiego pojazdu, który nie posiadał wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, podlega karze pieniężnej. Pojazd używany do przewozu okazjonalnego musi spełniać określone kryteria konstrukcyjne, a w tym przypadku samochód osobowy przeznaczony do przewozu 5 osób nie spełniał wymogu przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że P. R. wykonywał odpłatny przewóz pasażerki samochodem osobowym, zamówiony za pośrednictwem aplikacji mobilnej. Kierowca nie posiadał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji, a pojazd, którym się poruszał, był przeznaczony do przewozu 5 osób, nie spełniając tym samym kryteriów dla przewozu okazjonalnego. Organy nałożyły na P. R. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganych uprawnień oraz za użycie pojazdu niespełniającego wymogów konstrukcyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD) z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], o nałożeniu na P. R. (powoływanego dalej jako: "skarżący") kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Decyzja GITD wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki A., przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. przez funkcjonariuszy inspekcji transportu drogowego, stwierdzono, że kierujący ww. pojazdem P. R., wykonywał przewóz zarobkowy pasażerki z ulicy [...] na ulicę [...] w B. Za wykonanie usługi pasażerka uiściła opłatę w kwocie 5,46 zł za pośrednictwem aplikacji B. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...], który strona podpisała bez zastrzeżeń. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu oraz ksero licencji nr [...] udzielonej przedsiębiorcy V. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono również dokumentację fotograficzną, która zawiera zdjęcie z konta przynależnego do karty płatniczej pasażerki, którą dokonano opłaty za przejazd oraz zdjęcie z aplikacji B., potwierdzające odbyty przejazd. Materiał dowodowy zawiera również fakturę Vat nr [...], wystawioną pasażerce za przejazd, przez B. B. V. w imieniu przedsiębiorcy V.. Kierowca nie posiadał w pojeździe, ani też nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a kontrolowany pojazd nie był oznaczony w sposób przewidziany dla taksówek, ponadto nie posiadał taksometru ani kasy fiskalnej. Kontrola wykazała też, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą w związku z powyższym stwierdzono także, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, tj. lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W oparciu o powyższe okoliczności P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. (dalej: "PWITD") pismem z dnia [...] maja 2019r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej w związku z naruszeniami stwierdzonymi i decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d., PWITD nałożył na P. R. karę pieniężną wysokości 12.000 zł.
W uzasadnieniu decyzji PWITD wskazał, że na podstawie ww. protokołu kontroli stwierdzono naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które na podstawie punktu 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy, wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.
W ocenie organu w chwili zatrzymania pojazdu kierowcy do kontroli, wykonywał on krajowy transport drogowy osób w ramach przewozu okazjonalnego, w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.Urz.EU L.2009.300.88), który co więcej nie spełniał warunków dla przewozu osób, który można wykonywać samochodem osobowym, określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Powinien on był bowiem legitymować się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, podczas gdy nie przedstawił żadnego z tych dokumentów.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; (-) niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; (-) art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym; (-) art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 złotych - albowiem organ I instancji decyzją nr [...] wymierzył skarżącemu dodatkową karę w łącznej wysokości 2000 złotych - zaś oba naruszenia stwierdzone przez organ I instancji wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. i stwierdzonej jednym protokołem kontroli; (-) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez PWITD, że podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia [...] maja 2019 r. naruszenia w zakresie: (-) wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., (-) wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które odwołującym odpowiada na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. tj. jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołujący wykonywał zarobkowy przewóz drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy przewóz jako wykonywany bez licencji i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz punktu 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Odnośnie okoliczności faktycznych sprawy GITD wskazał, że strona wykonywała przewóz we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację B. Opłata za usługę została wniesiona za pośrednictwem aplikacji. Niewskazanie dowodów na okoliczność wykonywania usługi w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie odpowiedzialności stronie postępowania. Zdaniem organu, aplikacja B. służy wyłącznie do zamawiania usług przewozu i bezgotówkowego inkasowania opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób pełnią rolę wykonawców przewozu. Zrealizowana przez stronę w dniu [...] maja 2019 r. usługa stanowiła przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Kierowca nie przedstawił też żadnej umowy czy innych dokumentów zawartych z firmą "B. ", czy też innym podmiotem (partnerem) z których wynikałoby, że świadczy on usługę przewozu w imieniu jakiegoś konkretnego podmiotu. Faktycznym wykonawcą przewozu był zatem skarżący, który ponadto sam oświadczył do protokołu przesłuchania go w charakterze strony, że jest w trakcie podpisywania umowy o dzieło (tzn. otrzymał ją pocztą, ale jeszcze jej nie podpisał) z firmą V.. Stronę zatem na dzień kontroli nie łączył żaden stosunek pracy ani stosunek cywilnoprawny z ww. firmą, gdyż nie zawarła ona żadnej umowy.
Ponadto, jaka zaznaczył GITD w trakcie kontroli sama strona przyznała, że korzysta z aplikacji B. od [...] maja 2019 r. i do dnia kontroli wykonała 44 usługi przewozu na terenie miasta B. Wynagrodzenie za wykonane przewozy skarżący ma otrzymać raz w tygodniu, jako rozliczenie za okres tygodnia wykonywania przewozów. Co do wysokości wypłaty strona zeznała, że nie zna finalnej jej wielkości, natomiast jak dotąd wg danych z aplikacji należna kwota jaka jej przysługuje to 631,47 złotych.
Organ II instancji nie przypisał również znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez skarżącego działalności gospodarczej. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Za aktulane organ uznał prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyr. NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, CBOSA).
W ocenie organu odwoławczego pojazd, którym wykonywany był przewóz nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym kierujący we własnym imieniu wykonywał skontrolowany przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób włącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli i okazany dowód rejestracyjny pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Uwzględniając powyższe, w ocenie GITD, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę odwołująca się karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz punktu 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z punktów 1.1 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, wymierzając ją z uwzględnieniem art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych.
Odpowiadając natomiast na zarzuty pełnomocnika zawarte w odwołaniu organ II Instancji stwierdził, że działalność skarżącego nosiła znamiona działalności zorganizowanej i ciągłej. Usługi transportowe świadczone przez skarżącego nie miały charakteru jednorazowego, lecz jak wynika to z możliwości i założeń aplikacji zmierzały do udzielania ich wielokrotnie. Dodatkowo jak sam skarżący przyznał w chwili kontroli zrealizował już 44 usługi na terenie miasta B.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł P. R., w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 5b w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez wymierzenie skarżącemu kary w wysokości 12.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ut.d.;
2) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t..d w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego
3) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli;
4) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
Argumentacja zawarta w skardze, stanowiąca w większości powielenie argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sprowadzała się do stwierdzenia, że skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy, a czynności przez niego podejmowane nie są regulowane w ustawie o transporcie drogowym. Wobec podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia oraz o zwrot kosztów postępowania sądowo- administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości rozstrzygniecie z zaskarżonej decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: "u.t.d."), które określają m.in. odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.)
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Uzyskanie licencji na przewozy wymienione w art. 5b ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).
W u.t.d. zdefiniowano również przewóz okazjonalny, którym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Dopuszczalny jest przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d. pod warunkiem, że pojazd jest wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz gdy przewóz następuje: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł - co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł - zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem sądu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwalał na uznanie przez organ, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a ustaleniom tym i ich ocenie dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji sporządzonych zgodnie z regułami art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób. W dniu [...] maja 2019r. w przy ul. [...] w B. odbyła się kontrola drogowa pojazdu marki A., którym kierował skarżący, podczas której ustalono, że skarżący przewoził pasażerkę z ul. [...] na ul. [...] w B. Na podstawie przesłuchania świadka - pasażerki, jak również zeznań samej strony ustalono, że skarżący przewoził pasażerkę z ulicy [...] na ulicę [...] w B. Pasażerka zamówiła kurs poprzez aplikację B., za który uiściła opłatę w wysokości 5,46 zł, która to kwota została pobrana z jej karty płatniczej. Podczas kontroli sporządzono protokół kontroli, który co istotne skarżący podpisał bez zastrzeżeń. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu oraz ksero licencji nr [...] udzielonej przedsiębiorcy V. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W kontrolowanym pojeździe brak było zainstalowanej kasy fiskalnej, jak też urządzenia spełniającego funkcję taksometru, a sam pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń związanych z działalnością gospodarczą. Podczas kontroli na podstawie okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu A. ustalono też, że pojazd ten jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób.
Nie budzi zatem wątpliwości sądu stwierdzenie organu, że w dniu kontroli skarżący wykonywał krajowy przewóz drogowy osób. Dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie potwierdzają w pełni ustalenia organu zawarte w protokole kontroli drogowej. Powyższy przejazd miał charakter odpłatny albowiem był on realizowany za pomocą dedykowanej aplikacji B. Fakt zapłaty za przejazd przez pasażerkę potwierdza jednoznacznie, że działalność skarżącego miała charakter zarobkowy, na własną odpowiedzialność skarżącego (we własnym imieniu) i dla wymierzenia kary za wskazane naruszenia nie miało znaczenia, czy skarżący ma zarejestrowaną działalność jako przedsiębiorca jednoosobowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest zaś już stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji B., że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 oraz zamiast wielu wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Nie ulega także wątpliwości, że dla przypisania wykonywania krajowego transportu drogowego konieczne jest stwierdzenie działania polegającego na faktycznym przewozie osób lub rzeczy odpowiadającego transportowi drogowemu przy braku konieczności ustalenia, że ta działalność stanowi przedmiot trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17, CBOSA). Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 oraz z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, CBOSA).
W ocenie sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wskazało też, że w dniu kontroli, skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas kontroli skarżący okazał kopię licencji udzielonej przez Prezydenta m. st. W. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną przedsiębiorcy V. z siedzibą w W., natomiast skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. W tej sytuacji aktualizował się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. np. wyroki w sprawach III SA/Kr 146/19, III SA/Lu 231/19 czy II SA/Bk 715/19, CBOSA). W konsekwencji, fakt nieposiadania przez skarżącego stosownej licencji skutkować musiał nałożeniem kary przewidzianej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do natomiast zarzutu strony błędnego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za naruszenia, należy wskazać, na co trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, że skarżący okazał ksero licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną przedsiębiorcy V.. Nie wykazał natomiast w toku prowadzonego postępowania, żadnych powiązań, łączących go z tym przedsiębiorcą. Ponadto, na co również trzeba zwrócić uwagę, pasażerka, jako potwierdzenie wykonania usługi transportowej otrzymała fakturę Vat nr [...] na kwotę 5,46 zł, która to została przesłana na jej adres poczty elektronicznej. W treści faktury wskazano, że faktura została wystawiona przez B. B.V w imieniu przedsiębiorcy V. z siedzibą przy ul. [...] w W., REGON [...]. Jak wynika z powyższego prawnym wystawcą faktury był przedsiębiorca V., natomiast B. B.V dokonała wyłącznie czynności technicznej, tj. sporządzenia faktury i doręczenia jej na adres poczty elektronicznej pasażera.
Ponadto z zeznań samego skarżącego wynika, że przystąpił do floty partnera B. B.V., tj. przedsiębiorcy V., przewóz wykonywał co prawda w oparciu o aplikację B., ale nie zawierał z operatorem aplikacji bezpośrednio umowy. Kontrolowany przewóz wykonywał za pośrednictwem przedsiębiorcy V., z którym nie zawarł żadnej umowy na wykonywanie przewozów na rzecz ww. przedsiębiorcy, jedynie miał otrzymywać od przedsiębiorcy raz w tygodniu środki pieniężne za wykonane przewozy. Bezspornym jest zatem, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był sam skarżący, który, jak trafnie uznały organy, wykonywał przewozy osób w sposób samodzielny, bez nadzoru ze strony przedsiębiorcy V.. Skarżący nie pozostawał w stosunku podległości służbowej wobec przedsiębiorcy, którego zadaniem jest przekazywanie skarżącemu wynagrodzenia za zrealizowane usługi. Skoro skarżącego i przedsiębiorcę nie łączył stosunek pracy lub stosunek cywilnoprawny, dlatego też przypisanie stronie odpowiedzialności za realizację przewozu z dnia kontroli należy uznać za prawidłowe. Bezspornie bowiem rolą przedsiębiorcy V.nie było organizowanie i wykonywanie kontrolowanego przewozu okazjonalnego, lecz wyłącznie rozliczenie danego przewozu z uwzględnieniem oraz przekazanie stronie wynagrodzenia. Tym samym skarżący korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo skarżący wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. W związku z powyższym, należy uznać, że strona wykonywała przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, także podmiot odpowiedzialny za naruszenia został ustalony prawidłowo.
Odnośnie definiowania przewozu okazjonalnego, z uwagi na nie dość precyzyjną definicję zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. sięgnąć należy po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide wyrok z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, CBOSA).
Odnosząc się do zaś zarzutu, że wykonywane przez skarżącego czynności miały charakter jednorazowy i nie miały cech zorganizowania czy ciągłości, należy przypomnieć, co zresztą zeznał sam skarżący, ze korzysta z aplikacji B., przeszedł szkolenie, organizowane przez firmę B. w zakresie rozliczeń i zasad realizowania przejazdów oraz, że od dnia [...] maja 2019 r. do dnia kontroli wykonał 44 usługi przewozu osób. W kontekście powyższych okoliczności podniesionym w tym zakresie zarzut należy uznać za całkowicie bezzasadny.
W ocenie składu orzekającego nie budzi także wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nieskuteczny jest argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit. a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej znajdującej się w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.
Końcowo należy odwołać się do treści art. 92a ust. 3 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem w pełni uzasadnione i zgodne z prawem.
W wyniku dokonanej kontroli, sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w skardze zarzuty, okazały się niezasadne. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło