II SA/Bk 355/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [....] w przedmiocie odmowy wydania wypisu i wyrysu z rejestru gruntów oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 roku, nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z obrębu m. S. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: W dniu [...] lutego 2016 r. J. B. złożył wniosek o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla działki [...] oraz wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki [...] położonych w obrębie m. S. W związku z powyższym w dniu [...] marca 2016 roku Starosta S. decyzją nr [...] odmówił wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z obrębu m. S. podnosząc, iż działka taka nie figuruje w rejestrze gruntów i budynków. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. B. Skarżący nie zgodził się z tą decyzją i wniósł o jej uchylenie oraz nakazanie Staroście doprowadzenia ewidencji gruntów i budynków do zgodności z aktualnym stanem prawnym, a następnie wydania żądanego wypisu i wyrysu. Ponadto zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji w warunkach czynu zabronionego i zaniedbania obowiązku aktualizacji danych ewidencyjnych dla działki [...] co spowodowało "nieistnienie" tej działki w ewidencji gruntów i budynków. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. W uzasadnieniu swego stanowiska organ II instancji wskazał – cytując treść art. 217 – art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 j.t.), iż odmowa wydania zaświadczenia może mieć miejsce w sytuacji gdy np. brak jest podstaw prawnych do jego wydania albo z uwagi na brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, lub gdy nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stan faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Podkreślił także, iż w niniejszej sprawie skarżący żądał od organu prowadzącego ewidencje gruntów i budynków wydania wypisu wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej dotyczące działki nr [...] położonej w obrębie m. S. zgodnie z zapisem w księdze wieczystej nr [...], w której to działka nr [...] jest ujawniona. Jednakże zgodnie z aktualnym wypisem do rejestru nie ma działki o numerze wskazanym we wniosku i tym samym organ I instancji nie posiadając ujawnionej w ewidencji przedmiotowej działki, nie mógł wydać wnioskowanego wypisu i wyrysu i decyzja odmówił dokonania tych czynności. Organ II instancji wskazał także, że zgodnie z art. 24 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) informacje zawarte w operacie ewidencyjnym udostępnia się w formie wyrysów i wypisów. Ponadto w orzecznictwie utrwalono, iż wypis i wyrysy z operatu ewidencyjnego nie stanowią zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 1 kpa. Dlatego odmowa ich wydania powinna mieć formę decyzji administracyjnej. Końcowo podkreślono, że w postępowaniu dotyczącym wydania wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej organ nie rozstrzyga o potrzebie aktualizacji danych zawartych w prowadzonej ewidencji, bo aktualizacja danych następuje w odrębnym postępowaniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. B. zaskarżonej decyzji zarzucił: • obrazę art. 136 kpa w ten sposób, że organ odwoławczy nie przeprowadził z urzędu postępowania dowodowo – wyjaśniającego rozbieżności między dokumentami źródłowymi na podstawie, których dokonano wypisów z ewidencji gruntów i budynków w Starostwie Powiatowym w S., a danymi z tej ewidencji • nieważność decyzji o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 6 kpa albowiem jej wykonanie stanowi przestępstwo pomocnictwa w potwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej lub ewentualnie ich uchylenie oraz zasądzenie od skarżonego organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zaakcentował, iż wydawane z zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumenty (wypisy i wyrysy) w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego mają charakter zaświadczenia i nie mogą być traktowane jak decyzje administracyjne deklaratoryjne potwierdzające określony stan prawny. Wypisy i wyrysy będąc czynnością faktyczną są bowiem niczym innym jak oświadczeniem właściwego organu o posiadanej wiedzy potwierdzającym istnienie prawa lub określonych faktów. Niezgodność stanu prawnego ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków z dokumentami źródłowymi – w ocenie skarżącego – powinna spowodować wszczęcie postępowania dowodowo – wyjaśniającego celem uzgodnienia stanu prawnego, gdyż nie może być między tym rozbieżności. Zdaniem skarżącego popieranie przez organ II instancji działań Starosty S. jest przestępstwem pomocnictwa w potwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym. Końcowo skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie wprowadzono podział działki [...] niezgodnie z treścią decyzji podziałowej z 1987 r. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz podkreślił, że w ewidencji gruntów i budynków nie jest ujawniona działka o numerze i oznaczeniu wskazanym przez skarżącego we wniosku. Działka nr [...] w wyniku podziału pod budownictwo jednorodzinnego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w S. nr [...] z dnia [...] października 1987 została podzielona na działki [...], [...], [...]. W/w decyzją działka nr [...] została wywłaszczona i wyłączona do działki nr [...]. W tym stanie rzeczy nie było możliwe wydanie wypisu i wyrysu w stosunku do działki, której nie ma w prowadzonym katastrze nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji prawa nie naruszają. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej działki oznaczonej numerem [...], położonej w obrębie S. W rozpoznawanej sprawie należało więc udzielić odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organy odmówiły wydania wypisu i wyrysu, a jeśli tak to czy formą właściwą załatwienia wniosku skarżącego było wydanie decyzji administracyjnej. Kwestię wydawania wypisów i wyrysów regulują przepisy ustawy art. 24 ust. 3-5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Według ustępu 3 starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie:1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej; 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego; 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych; 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej. Z kolei art. 24 ust. 4 ustawy, w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. W ustępie 5 ustawa stanowiła, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2, które mają interes prawny w tym zakresie. Z literalnego brzmienia art. 24 ust. 5 ustawy wynika, że ze skutecznym żądaniem wydania wyrysu z wypisem może wystąpić właściciel gruntu, władający gruntem lub inny podmiot, który ma interes prawny w tym zakresie. Drugim warunkiem, jaki musi być spełniony by uczynić zadość wnioskowi o wydanie wypisy i wyrysu jest posiadanie w prowadzonych przez organ ewidencjach i rejestrach, danych których domaga się wnioskodawca. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Starosty S. organ ten rozpoznając wniosek J. B. wydał wypis z wyrysem dla działki [...] i odmówił wydania wypisu z wyrysem dla wspomnianej działki numer [...], wskazując, że działki o takim numerze nie ma w rejestrach prowadzonych przez ten organ. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] wynika, że prawomocnie oddalono wniosek Starostwa Powiatowego w S. o dokonanie zmian w dziale I-szym księgi wieczystej Kw Nr [...] polegających na wpisaniu w miejsce działki [...] działek oznaczonych numerami [...], [...] i [...]. Z powyższego wynika, że numeracja działki wskazana w księdze wieczystej jest inna niż numeracja znajdująca się w rejestrach prowadzonych przez Starostę S. Owa niezgodność może być usunięta poprzez przeprowadzenie postępowania aktualizacyjnego w zakresie danych zawartych w prowadzonej ewidencji gruntów. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych, może nastąpić w dwojakim trybie: 1) w trybie czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), 2) w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Wówczas organ przeprowadza postępowanie administracyjne, która kończy się wydaniem decyzji. W świetle regulacji przepisów ustawy i rozporządzenia – istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, i to zasadniczo na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem - aktualizacji ewidencji. Dlatego dokonywanie zmian w ewidencji poprzez korygowanie błędów lub pomyłek nie jest wyłączone (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 maja 2012 r, III SA/Lu 86/12, pub. Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Za możliwością wydania przez organ decyzji w przedmiocie usunięcia lub sprostowania wpisu do ewidencji wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 czerwca 2010 r., III SA/Gd 114/10, pub. Lex 650542. Sąd ten uznał, że starosta w ramach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnej na podstawie art. 20 i 22 ustawy w przedmiocie usunięcia lub sprostowania wpisu do ewidencji, jeżeli wpis był dotknięty poważną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, należy uznać, że powołane postanowienie Sądu Okręgowego może być asumptem dla organu do ewentualnego wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Postepowanie takie może być także zainicjowane wnioskiem J. B. Dopiero ewentualne wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w ramach wymienionej procedury i ujawnienie w tej ewidencji działki o numerze [...] umożliwi wydanie wypisu i wyrysu dla tej działki. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przyjęły, że odmowa wydania wypisu i wyrysu z rejestru ma formę decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że wypis i wyrys z operatu ewidencyjnego nie stanowią zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 1 kpa (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2009 nr., sygn. akt I OSK 848/09, z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 189/09, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 457/10, z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 646/10 i II SA/Bk 648/10, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 796/10 i z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 803/10). Dlatego odmowa ich wydania powinna mieć formę decyzji administracyjnej, a nie postanowienia (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 647/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/08, wszystkie wyroki dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że są one nieuzasadnione. Nie było podstaw do stosowania przez organ odwoławczy art. 136 K.p.a. skoro stan faktyczny nie budził wątpliwości, a okoliczność braku wspomnianej działki w ewidencji zdaje się potwierdzać sam Skarżący, pisząc w odwołaniu, że: "Fakt "nieistnienia" działki [...] w ewidencji wynika z czynu zabronionego bezczynności w aktualizacji Ewidencji Gruntów i Budynków." Również zarzut nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. jest chybiony. Przepis ten stanowi, że nieważna jest decyzja, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Kwestionowane przez Skarżącego decyzje nie mogą wywołać takiego skutku, choćby z tego względu, że w wyniku ich wydania organy nie będą podejmowały żadnych działań. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 208 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.