II SA/Bk 372/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym zażalenia Gminy T. – Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. od postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawartego w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 września 2018 r. w sprawie ze skargi Gminy T. – Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych i wprowadzenie ścieków do wód lub od ziemi p o s t a n a w i a 1. uchylić punkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 września 2018 r. wydanego w sprawie niniejszej; 2. zasądzić od Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Gminy T. - Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wykonanego w postępowaniu zażaleniowym; 4. zwrócić Gminie T. - Gminnemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 września 2018 r. wydanym w sprawie niniejszej o sygnaturze II SA/Bk 372/18 w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję, zaś w punkcie 2 zasądził od organu (Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie) na rzecz skarżącego Gminy T. - Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania – w części nieuwzględniającej pełnego wynagrodzenia pełnomocnika, która to część w jego ocenie wynosi 630 zł. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 ppkt a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia zamiast § 2 pkt 3; - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, tj. niewyjaśnienie na jakiej podstawie zaniżono wysokość wynagrodzenia, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 1508 zł. Skarżący wniósł o uwzględnienie zażalenia, zmianę zaskarżonego postanowienia w części poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 1000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Wskazał, że z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia wynagrodzenie pełnomocnika powinno wynosić 900 zł a nie, jak błędnie zasądził sąd, 270 zł. Odnośnie kosztów postępowania zażaleniowego wskazał, że przepis art. 197 § 2 P.p.s.a nakazuje odpowiednie stosowanie do zażaleń przepisów o skardze kasacyjnej, co uzasadnia zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego w przypadku uwzględnienia zażalenia. Jak wyjaśniono, inna interpretacja uniemożliwiłaby skuteczne dochodzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zażalenie podlega uwzględnieniu w części dotyczącej zasądzenia prawidłowej kwoty wynagrodzenia pełnomocnika za zastępstwo procesowe strony skarżącej. Nie podlega zaś uwzględnieniu w zakresie żądania zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 195 § 2 P.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Uregulowana w art. 195 § 2 P.p.s.a. instytucja autokontroli stanowi wyjątek od zasady dewolutywności zażalenia. Za jej zastosowaniem przemawiają względy ekonomii procesowej oraz szybkości postępowania. Zastosowanie autokontroli jest uzasadnione, gdy wystąpi m.in. przesłanka "oczywistej zasadności wniesionego zażalenia". Zdaniem sądu, chodzi o sytuacje, w której sąd uznaje zarzuty i żądania zażalenia, akceptuje jako prawidłowe stanowisko skarżącego, a wadliwość kwestionowanego postanowienia jest zauważalna bez konieczności dokonywania głębszej analizy. W ocenie sądu, zażalenie strony skarżącej w sprawie niniejszej jest oczywiście zasadne, bowiem orzekając w przedmiocie kosztów postępowania sąd zastosował niewłaściwą podstawę prawną dotyczącą wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącej strony. Jak wynika z art. 200 P.p.s.a., skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W niniejszej sprawie skarżąca była reprezentowana przez adwokata. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, co wynika z treści art. 205 § 2 P.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej była decyzja określająca wysokość opłaty stałej w kwocie łącznej 1508 zł. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), w przypadku gdy przedmiotem sporu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest należność pieniężna – stawki minimalne wynagrodzenia ustala się według regulacji § 2 rozporządzenia. Stosownie do treści § 2 pkt 3 rozporządzenia, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi powyżej 1500 zł, stawka minimalna wynagrodzenia wynosi 900 zł. Sąd w sprawie niniejszej przyjął stawkę z punktu 2 tego przepisu – 270 zł obowiązującą dla wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 500 zł do 1500 zł, co było nieprawidłowe. Dlatego uwzględnienie wniesionego zażalenia skutkuje uchyleniem pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 września 2018 r. wydanego w niniejszej sprawie i zasądzeniem na rzecz skarżącej łącznej kwoty 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się zwrot wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 100 zł oraz 900 zł wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącej. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego należy wskazać, że: - zgodnie z art. 227 § 1 i § 2 P.p.s.a., w przypadku zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy, od zażaleń tych nie pobiera się opłat sądowych. Stosownie zaś do treści art. 225 P.p.s.a. różnicę między kosztami należnymi a kosztami pobranymi zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W tym zakresie orzeczono jak w punkcie 4 postanowienia; - odnośnie orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym (pkt 3 postanowienia), to brak jest podstaw do zasądzenia tych kosztów. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkiem są sytuacje, gdy przepis szczególny stanowi inaczej. Okoliczności, które zachodzą w niniejszej sprawie ustawodawca do sytuacji wyjątkowych nie zaliczył. Jak wynika z art. 209 P.p.s.a., w innych przypadkach niż orzeczenie uwzględniające skargę (art. 200) oraz orzeczenie, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a., sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nadto przepis art. 197 § 2 P.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527 oraz postanowienie z dnia 25 czerwca 2018 r., II SA/Wa 1316/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Nie istnieje zatem podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12, CBOSA). Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie (vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 kwietnia 2018 r., I OZ 313/18; z dnia 3 kwietnia 2018 r., II FZ 115/18; z dnia 18 stycznia 2018 r., II GZ 950/17, a także: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarty w systemie LEX; stan prawny na 1 sierpnia 2018 r.). Jak wskazał WSA w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia w sprawie II SA/Wa 1316/17, dodatkowym argumentem przemawiającym za brakiem możliwości zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, jest przepis art. 179a P.p.s.a., który przewiduje możliwość orzeczenia przez wojewódzki sąd administracyjny o zwrocie kosztów postępowania w ramach postępowania autokontrolnego wywołanego skargą kasacyjną (CBOSA). Tego rodzaju uprawnienie nie zostało przewidziane w ramach uprawnień autokontrolnych wynikających z art. 195 § 2 P.p.s.a. (vide także postanowienie z dnia 16 lutego 2018 r., I OZ 127/18, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 195 § 2, art. 200 i art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji postanowienia, a na podstawie art. 225 P.p.s.a. jak w punkcie 4 sentencji postanowienia.