II SA/Bk 376/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. sp. z o.o. w C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w C. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 9 stycznia 2025 r. Nr WOP.7722.104.2024.MM w przedmiocie zarzutów w egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. , G. sp. z o.o. w C. (dalej: "Spółka") wniosła do tut. sądu administracyjnego skargę na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB") z 9 stycznia 2025 r., nr WOP.7722.104.2024.MM, , utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 28 listopada 2024 r., nr NB.I.5200.8.2024.KEC, na mocy którego oddalono zarzuty Spółki w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na rozbiórce samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową Hotelu "G." na nieruchomości przy ul. P. W skardze Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że ewentualny brak wstrzymania zaskarżonego postanowienia mógłby skutkować realnym ryzykiem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Spółki wykonanie nakazu rozbiórki w obecnym kształcie oznaczałoby między innymi konieczność zamknięcia hotelu, co w bezpośredni sposób przełożyłoby się utrudnienie - czy nawet idąc dalej - uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej, skutkujące poważnymi stratami finansowymi dla Spółki, pracowników oraz podmiotów współpracujących z hotelem, który organizuje wiele wydarzeń społecznych, kulturalnych czy sportowych. Ponadto, spowodowałoby utratę miejsc pracy dla personelu i niosłoby za sobą konsekwencje dla gości hotelowych, którzy mają zarezerwowane pobyty w hotelu. Spółka we wniosku podkreśliła, że decyzja z 1999 r. nie precyzuje sposobu realizacji rozbiórki, a ewentualne jej dokonanie mogłoby skutkować trudnymi do odwrócenia konsekwencjami. Wykonanie nakazu prowadziłoby do sytuacji, w której obiekt nie może funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem przez dłużej nieokreślony czas, a ponadto konieczne byłoby przeprowadzenie prac budowlanych, które potencjalnie mogą wpłynąć na konstrukcję budynku i stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa. Spółka wyjaśniła, że spora część hotelu to m.in. sala konferencja, której rozbiórka z uwagi na zakres i skalę prac rozbiórkowych, spowoduje konieczność wyłączenia całego obiektu z działalności na wiele miesięcy, bądź nawet lat. Podniosła, że organy zarówno w zaskarżonym postanowieniu jak i poprzedzającym go postanowieniu organu I instancji zdają się nie dostrzegać tych kwestii, a świadczą one o braku możliwości dokonania rozbiórki obiektu hotelowego. Takie działanie mogłoby prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody, nie tylko dla samej Spółki, ale również dla pracowników hotelu, czy gości hotelowych. Spółka stwierdziła także, że zgodnie z opinią sporządzoną na zlecenie Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego z 20 lutego 2015 r. przez mgr inż. arch. J. K. H., rzeczoznawcę budowlanego, prowadzenie robót rozbiórkowych może spowodować, że cały hotel zostanie wyłączony z użytkowania podczas prowadzonych prac rozbiórkowych. Taka sytuacja może prowadzić do sytuacji, że ewentualna rozbiórki byłaby niebezpieczna z punktu widzenia funkcjonowania i konstrukcji hotelu. Ponadto, wyburzenie klatki schodowej spowodowałoby również wyłączenie tej części hotelu przez Komendę Straży Pożarnej, jako obiektu, który nie spełnia wymogów ochrony przeciwpożarowej, co także łączyłoby się z utratą statusu certyfikowanego hotelu. W ocenie Spółki znaczenie będzie miał również fakt, że sam sposób prowadzenia robót, ich zakres i czas będą miały wpływ na użytkowanie całego, co potwierdza załączona do skargi opinia techniczno-użytkowa. We wniosku podkreślono, że powyższe okoliczności wskazują, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia prowadzić będzie do nieodwracalnych skutków, zwłaszcza, że istnieje szansa na to, że w ramach prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego może okazać się, że oba postanowienia, tj. zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji zostaną wyeliminowane. W takiej sytuacji przywrócenie stanu wcześniejszego będzie praktycznie niemożliwe bądź będzie wymagało poniesienia ogromnych kosztów. Zdaniem Spółki istotne znaczenie ma również okoliczność, że złożyła wniosek o wstrzymanie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Decyzją z dnia 4 lutego 2025 r. Wojewoda Podlaski wstrzymał egzekucję do 31 grudnia 2027 r. Zaznaczono, że zgodnie z przepisami, skutkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest zarówno niedopuszczalność dokonywania nowych czynności w ramach już zastosowanego środka egzekucyjnego, jak i niedopuszczalność stosowania nowych środków egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Przystępując do oceny wniosku, w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że nie każdy akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonalności może bowiem dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Podkreślenia zatem wymaga, że choć każdy akt administracyjny wywołuje określone następstwa prawne, to nie każdy podlega wykonaniu, rozumianemu jako możliwość realizacji płynących zeń uprawnień lub też konieczność podporządkowania się określonym w nim obowiązkom [tak Ł. Strzępek (w:) "Pisma stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, orzecznictwo, wzory", R. Mikosz (red.), Warszawa 2008, str. 188]. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, czy też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że w istocie problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12). Na gruncie przywołanych poglądów judykatury i doktryny stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie PWINB z 9 stycznia 2025 r. – na mocy którego utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej – nie nadaje się do wykonania. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie jest bowiem postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, dotyczące zarzutu na to postępowanie (art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. 2023 poz. 2505). Podkreślić trzeba, że nieuwzględnienie zarzutów wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego nie dokonało zmian w zakresie praw lub obowiązków Spółki, w szczególności nie nałożyło na nią powinności określonego zachowania się. Zaskarżone postanowienie nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do wykonania. Tym samym wstrzymanie wykonania tego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe (por. postanowienia NSA: z 27 lutego 2025 r., II OZ 196/25; z 30 czerwca 2015 r., II GZ 306/15; z 19 listopada 2015 r., II FZ 737/15). Sąd pragnie zaznaczyć, że postanowienie objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania jest orzeczeniem o charakterze procesowym, formalnym - dotyczącym określonych czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie reguluje jedynie sytuację strony w toku wskazanego postępowania, tj. wyraża stanowisko organu co do zasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów, zaś jedynym jego bezpośrednim następstwem jest ewentualne oddalenie albo uwzględnienie tych zarzutów i dalsze prowadzenie bądź zaniechanie prowadzenia egzekucji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 18 września 2019 r., II OSK 2243/19). Ponadto wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, czy też jego poszczególnych czynności, bowiem wstrzymania wykonania aktów wydanych i czynności podjętych w ramach postępowania egzekucyjnego może dokonać organ egzekucyjny na podstawie właściwych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle powyższych ustaleń bezzasadnym jest odnoszenie się argumentacji wniosku w zakresie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.