II SA/Bk 419/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-07-04
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marcin Kojło, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie wójta gminy ustalające zasady zwrotu kosztów dojazdu dzieci do placówek oświatowych, wprowadzające dodatkowy warunek odległości od przystanku komunikacji publicznej, narusza przepisy ustawy Prawo oświatowe i ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie wójta gminy wprowadzające warunek odległości od przystanku komunikacji publicznej (1300 m) przy braku komunikacji publicznej na danej trasie nie narusza przepisów Prawa oświatowego ani ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy te nie regulują szczegółowo kwestii organizacji dowozu w przypadku przekroczenia ustawowych odległości, co pozwala gminom na samodzielne sprecyzowanie tych kwestii w ramach przysługującej im samodzielności, w celu zapewnienia bezpłatnego transportu lub zwrotu kosztów przejazdu w sposób celowy i oszczędny.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył zarządzenie Wójta Gminy S. zmieniające zasady zwrotu kosztów dojazdu dzieci do placówek oświatowych. Zarządzenie to wprowadziło dodatkowy warunek: zwrot kosztów przy dowozie własnym samochodem rodzica w przypadku braku komunikacji publicznej jest możliwy, jeśli odległość z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej wynosi powyżej 1300 m. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo oświatowe i ustawy o samorządzie gminnym oraz Konstytucji RP, twierdząc, że Wójt przekroczył upoważnienie ustawowe, wprowadzając dodatkowe kryteria.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasad zwrotu kosztów dojazdu dzieci bądź uczniów z miejsca zamieszkania do placówek oświatowych oddala skargę.
W dniu [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy S., działając na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994; dalej: "u.g.n.") oraz art. 32 ust. 3 i 5 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.; dalej: "u.p.o.") oraz art. 1 ustawy z dnia 11 stycznia 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 60), wydał zarządzenie nr [...] w sprawie zasad zwrotu kosztów dojazdu dzieci bądź uczniów z miejsca zamieszkania do placówek oświatowych na terenie Gminy S. i Miasta S..
W § 2 ust. 1 treści tego zarządzenia Wójt ustalił, że zwrot kosztów przejazdu dzieci, nieobjętych dowozem zorganizowanym autobusem szkolnym przez Gminę S. do najbliższej placówki oświatowej obwodowej, przysługuje gdy droga dziecka bądź ucznia przekracza:
1) 3 km w przypadku dzieci pięcioletnich i sześcioletnich realizujących wychowanie przedszkolne oraz roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne;
2) 3 km w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych,
3) 4 km w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych.
W § 4 tego zarządzenia sprecyzowano, że Gmina S. pokrywa koszty przejazdu, o których mowa w § 2 w następujący sposób:
1) przy przejazdach środkami komunikacji publicznej Gmina S. kupuje bilet miesięczny na daną trasę zgodnie z listą dzieci bądź uczniów, o której mowa w § 3;
2) w przypadku dziecka bądź ucznia uprawnionego do korzystania z bezpłatnych biletów miesięcznych z terenu Gminy S., którego nie wykazano na liście sporządzonej przez dyrektora placówki oświatowej, rodzice składają w GZEAS (Gminny Zespół Ekonomiczny – Administracyjny Szkół) Wniosek o zakup biletu miesięcznego dla dziecka bądź ucznia i jego opiekuna uczęszczającego do placówki oświatowej środkami komunikacji publicznej, stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszego Zarządzenia;
3) w przypadku braku komunikacji publicznej na danej trasie przy dowozie dziecka bądź ucznia przez rodzica własnym samochodem osobowym, w wysokości kwoty odpowiadającej aktualnej cenie biletu miesięcznego na zbliżonej trasie w przeliczeniu na jeden dzień nauki szkolnej w danym miesiącu zarówno dla dziecka bądź ucznia jak i opiekuna (dla opiekuna do ukończenia przez dziecko bądź ucznia 7 roku życia);
4) w przypadku zakupu biletu miesięcznego dziecku bądź uczniowi uprawnionemu do przejazdu środkami komunikacji publicznej przez rodzica, dokonuje się refundacji kosztów zakupu biletu w GZEAS
W dniu [...] grudnia 2018 r. Wójt Gminy S. wydał zarządzenie nr [...] zmieniające opisane wyżej zarządzenie nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w części dotyczącej § 4 pkt 3 tego zarządzenia, który otrzymał brzmienie: "w przypadku braku komunikacji publicznej na danej trasie i jeżeli odległość z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej wynosi powyżej 1300 m przy dowozie dziecka bądź ucznia przez rodzica własnym samochodem osobowym, w wysokości kwoty odpowiadającej aktualnej cenie biletu miesięcznego na zbliżonej trasie w przeliczeniu na jeden dzień nauki szkolnej w danym miesiącu zarówno dla dziecka bądź ucznia jak i opiekuna (dla opiekuna do ukończenia przez dziecko bądź ucznia 7 roku życia)".
W dniu [...] kwietnia 2019 r. Prokurator Rejonowy w S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na wskazane powyżej zarządzenie Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., wnosząc o stwierdzenie jego nieważności w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił istotne naruszenie art. 30 ust.1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 32 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz naruszenie art. 7 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic upoważnienia ustawowego, a mianowicie uznanie, że przepisy te stanowią podstawę do nałożenia dodatkowych warunków, w drodze zarządzenia w przedmiocie uzależnienia zwrotu kosztów dojazdu dzieci bądź uczniów z miejsca zamieszkania do placówek oświatowych na terenie Gminy S. i Miasta S. dodatkowo od zamieszkania przez osobę uprawnioną w odległości 1300 m od przystanku.
W treści skargi Prokurator w pierwszej kolejności stwierdził, że zaskarżone zarządzenie jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, niebędącym aktem prawa miejscowego, jednakże ani art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ani art. 32 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe nie stanowi upoważnienia dla wójta do stawiania dodatkowych warunków w kwestii realizacji bezpłatnego dowozu do szkoły dzieci i młodzieży, a jedynie w kwestii ustalenia sposobu wykonywania tego obowiązku i to w zakresie ustalenia stawek, wyliczania kwot, sposobu rozliczania itp. W ocenie wnoszącego skargę Prokuratora, Wójt w zaskarżonym zarządzeniu nie mógł zatem uzależnić zwrotu kosztów dojazdu dzieci bądź uczniów z miejsca zamieszkania do placówek oświatowych na terenie Gminy S. i Miasta S. od dodatkowych kryteriów, które nie są wymienione w ustawie Prawo oświatowe, tj. zamieszkania przez osobę uprawnioną w odległości 1300 metrów od przystanku. Dalej powołując się na przepisy art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 2 i 3 ustawy Prawo oświatowe Prokurator przypomniał, że zapewnienie dowożenia dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (lub szkolnym, które wchodzą do sieci przedszkolnej szkolnej), jest zadaniem własnym gminy, przy czym sposób jego realizacji pozostawia się gminie, która może zarówno wykonywać przewóz własnymi środkami transportu i za pośrednictwem własnej jednostki organizacyjnej, jak i powierzyć to zadanie wyspecjalizowanemu przedsiębiorcy na zasadzie udzielenia zamówienia publicznego. W świetle powyższych regulacji rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym zarządzeniu Prokurator uznał za idące za daleko i nie wynikające z upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę w żadnym z wyżej wymienionych aktów prawnych. W konsekwencji jego wydania doszło do naruszenia norm konstytucyjnych, w szczególności zasady poprawnej legislacji oraz zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP).
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że ze względu na specyficzną lokalizacją i zasięg terytorialny, wykonywanie przez Gminę S. obowiązku zapewnienia dowozu dzieci i uczniów zamieszkałych na jej terenie do placówek wychowania przedszkolnego i szkół, następuje w ten sposób, że: 1) dzieci z miejscowości ujętych w obwodzie Szkoły Podstawowej w P. oraz Szkoły Podstawowej im. [...] w P. dowożone są autobusem szkolnym, w którym zapewniona jest opieka nad dziećmi; 2) dzieciom oraz opiekunom dzieci pięcioletnich, sześcioletnich i dzieciom do lat 7 z pozostałych miejscowości Gminy S. dokonuje się zakupu biletu miesięcznego uprawniającego do przejazdu z miejsca zamieszkania do placówki wychowania przedszkolnego/szkoły obwodowej środkami komunikacji publicznej; 3) w przypadku braku komunikacji publicznej na danej trasie przy dowozie dziecka bądź ucznia przez rodzica własnym samochodem osobowym, Gmina S. pokrywa koszty przejazdu w wysokości kwoty odpowiadającej aktualnej cenie biletu miesięcznego na zbliżonej trasie w przeliczeniu na jeden dzień nauki szkolnej w danym miesiącu zarówno dla dziecka bądź ucznia jak i opiekuna (dla opiekuna do ukończenia przez dziecko bądź ucznia 7 roku życia).
Dalej organ wyjaśnił, że zmiana jaka została wprowadzona zaskarżonym zarządzeniem polegała wyłącznie na uzupełnieniu, że odległość z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej powinna wynosić powyżej 1300 m, jednakże bez ingerencji w obowiązywanie ustawowych odległości 3 km i 4 km z domu do placówki oświatowej określonych w § 2 zarządzenia nr [...].
Zdaniem Wójta zarzuty skargi opierają się na dowolnej i błędnej wykładni przepisów art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.s.g., art. 32 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 Prawa oświatowego oraz postanowień § 1 zarządzenia zmieniającego i § 4 pkt 3 w zw. z § 2 zarządzenia podstawowego, polegającej na przyjęciu, że zarządzenie zmieniające ustala dodatkowe warunki w kwestii realizacji bezpłatnego dowozu do szkół dzieci i młodzieży zamiast jedynie ustalenia sposobu wykonywania tego obowiązku w zakresie ustalenia stawek, wyliczania kwot, sposobu rozliczania itp., a także, że w ramach wykonywania budżetu wójt nie może stanowić dodatkowych kryteriów dla realizacji obowiązków wynikających z Prawa oświatowego. Tymczasem, zdaniem organu, powołane wyżej przepisy Prawa oświatowego nie wyłączają możliwości sprecyzowania sposobu pokrywania przez Gminę S. kosztów przejazdu, o których mowa § 2. Wskazane przepisy nie zawierają bowiem żadnych ograniczeń w zakresie możliwości sprecyzowania odległości minimalnej z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej zastosowanej w zarządzeniu zmieniającym, i powinny być tłumaczone tak, aby być najlepszym środkiem do osiągnięcia celu ustawy, z uwzględnieniem obowiązującej organy wykonujące budżet gminy zasady wydatkowania środków publicznych w sposób celowy i oszczędny, przewidziany w art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w ramach zasady samodzielności gminy w wykonywaniu zadań publicznych służących zaspokajaniu potrzeb wspólnot lokalnych z art. 2 u.s.g. oraz domniemania właściwości samorządu w stosunku do wszelkich zadań publicznych z art. 163 Konstytucji RP, jak też zasady praworządności z art. 7 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi Prokuratora jest zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], zmieniające zarządzenie tego organu z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], w sprawie zasad zwrotu kosztów dojazdu dzieci bądź uczniów z miejsca zamieszkania do placówek oświatowych na terenie Gminy S. i Miasta S.. Zaskarżone zarządzenie wydane zostało na podstawie przepisów ustawy Prawo oświatowe, jednakże ma ono bezpośredni związek i wywołuje skutki w sferze gospodarowania mieniem gminnym. W tym kontekście wójt jako organ gminy upoważniony jest do gospodarowania mieniem komunalnym i wydawania zarządzeń rozporządzających mieniem gminy (art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g.). Zaskarżone zarządzenie, jak trafnie przyjął Prokurator, jest więc aktem organu jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., niebędącym aktem prawa miejscowego, który został podjęty w przedmiocie określenia wytycznych dotyczących zasad ustalania zwrotu kosztów dojazdu dzieci bądź uczniów do placówek oświatowych. Analogiczne stanowisko co do kwalifikacji będącego przedmiotem kontroli zarządzenia zaprezentował WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Po 139/18 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) i skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni je podziela.
Dalej należy stwierdzić, że skoro skarga została złożona w przedmiotowej sprawie przez Prokuratora to oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a jej wniesienie nie było też ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy przypomnieć, że podmioty kwalifikowane określone w art. 53 § 3 p.p.s.a., w tym prokurator, na skutek nowelizacji z 2017 r. (zob. art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r., poz. 935), mogą zaskarżać akty prawne jednostek samorządu terytorialnego nie mające statusu aktów prawa miejscowego – w sposób nie skrępowany żadnym terminem, przy czym dotyczy to tylko tych aktów, które – tak jak zaskarżone zarządzenie - podjęte zostały po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, a więc po dniu 1 czerwca 2017 r. (tak NSA w wyroku z dnia 23 października 2018r., sygn. akt I GSK 1926/18, CBOSA).
Przechodząc z kolei do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z redakcji art. 39 ust. 2 u.p.o. wynika wprost, iż obowiązek zapewnienia dzieciom bezpłatnego transportu do szkół, jeżeli droga dziecka z domu do szkoły przekracza: 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych i 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych, umożliwiający realizację obowiązku szkolnego, może być realizowany w dwojaki sposób poprzez: (-) zorganizowanie bezpłatnego dowozu dzieci do wskazanych w ustawie jednostek oświatowych, przy zapewnieniu w tym czasie dzieciom opieki, (-) zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna do tych jednostek oświatowych, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Podobne rozwiązanie zawarto w art. 32 ust. 5 w zw. z ust.3 u.p.o. w odniesieniu do dowożenia dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych.
Wójt Gminy S. realizując powyższe regulacje w § 4 pkt 3 zarządzenia nr [...] ustalił, że Gmina S. pokrywa koszty przejazdu dzieci bądź uczniów, o których mowa § 2 (tj. nieobjętych dowozem zorganizowanym autobusem szkolnym przez Gminę S. do najbliższej placówki oświatowej obwodowej, gdy droga dziecka bądź ucznia przekracza: 3 km w przypadku dzieci pięcioletnich i sześcioletnich realizujących wychowanie przedszkolne oraz roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne; 3 km w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych; 4 km w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych), w przypadku braku komunikacji publicznej na danej trasie przy dowozie dziecka bądź ucznia przez rodzica własnym samochodem osobowym, w wysokości kwoty odpowiadającej aktualnej cenie biletu miesięcznego na zbliżonej trasie w przeliczeniu na jeden dzień nauki szkolnej w danym miesiącu zarówno dla dziecka bądź ucznia jak i opiekuna (dla opiekuna do ukończenia przez dziecko bądź ucznia 7 roku życia).
Powyższa zasada opisana szczegółowo w § 4 pkt 3 zarządzenia nr [...] została zmodyfikowana w § 1 zaskarżonego zarządzenia z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], na mocy którego przyjęto, że Gmina S. pokrywa koszty przejazdu dzieci, o których mowa § 2, w przypadku braku komunikacji publicznej na danej trasie i jeżeli odległość z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej wynosi powyżej 1300 m przy dowozie dziecka bądź ucznia przez rodzica własnym samochodem osobowym, w wysokości kwoty odpowiadającej aktualnej cenie biletu miesięcznego na zbliżonej trasie w przeliczeniu na jeden dzień nauki szkolnej w danym miesiącu zarówno dla dziecka bądź ucznia jak i opiekuna (dla opiekuna do ukończenia przez dziecko bądź ucznia 7 roku życia).
Zestawienie pierwotnego brzmienia regulacji § 4 pkt 3 zarządzenia nr [...] z jego modyfikacją zawartą w § 1 zarządzenia nr [...] prowadzi do wniosku, że w wyniku wprowadzonej regulacji doszło do zmiany powyższego zapisu poprzez określenie, że w przypadku braku komunikacji publicznej na danej trasie Gmina pokrywa tylko koszty przejazdu dzieci, uczniów i ich opiekunów w wysokości kwoty odpowiadającej aktualnej cenie biletu miesięcznego na zbliżonej trasie w przeliczeniu na jeden dzień nauki szkolnej w danym miesiącu, jeżeli odległość z domu ucznia lub dziecka do najbliższego przystanku komunikacji publicznej wynosi powyżej 1300 m. Zapis zaskarżonego zarządzenia precyzuje zatem jedynie minimalną odległość (1300 m) pomiędzy domem ucznia (dziecka), a najbliższym przystankiem, bez jakiejkolwiek zmiany i ingerencji w ustawowe odległości z domu ucznia (dziecka) do placówki oświatowej, będące podstawą domagania się zwrotu kosztów przejazdu. Ponadto zapis ten w żadnym razie nie wyklucza uczniów i dzieci zamieszkujących w odległości poniżej 1300 m od najbliższego przystanku komunikacji publicznej, w przypadku braku komunikacji publicznej przy danej trasie, od zwrotu im kosztów dojazdu do placówek oświatowych, tylko zmienia formułę tych kosztów na prawo do otrzymania biletu miesięcznego, o którym mowa w § 4 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr [...]. Powyższe oznacza zatem, że Wójt Gminy S. do dzieci i uczniów zamieszkałych w miejscowościach, z których brak jest komunikacji publicznej na trasie z ich domów do placówek oświatowych, a mieszkających poniżej 1300 m od najbliższego przystanku komunikacji publicznej, zastosował reguły zwrotu kosztów dojazdu (zakup biletu miesięcznego) na takich samych warunkach, jak dla dzieci i uczniów zamieszkałych w miejscowościach, w których komunikacja publiczna się znajduje. W ocenie więc Sądu, a wbrew przeświadczeniu Prokuratora, zastosowanie tej zmiany nie tylko nie zmodyfikowało uregulowań art. 32 ust. 3 i 5 oraz art. 39 ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 3 pkt 1 Prawa oświatowego, ale też nie pozostawiło żadnego z dzieci i uczniów spełniających warunki określone w tych przepisach, bez rekompensaty w zakresie zwrotu kosztów dojazdu do placówek oświatowych. Więcej, zrównanie reguł tej rekompensaty dla osób mieszkających w miejscowościach, w których znajdują się środki komunikacji publicznej, z osobami, które wprawdzie w takich miejscowościach nie mieszkają, ale z ich miejsca zamieszkania (z domu) do najbliższego przystanku komunikacji publicznej jest mniej niż 1300 m, uznane być musi za przejaw dbałości gminy o wydatki publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w art. 44 ust. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869).
W konsekwencji rację należy przyznać Wójtowi Gminy S., że skoro przepisy art. 32 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 u.p.o. nie regulują szczegółowych kwestii związanych z organizacją dowożenia dzieci (zwrotu kosztów przejazdu) w przypadku przekroczenia ustawowych odległości minimalnych drogi z domu do szkoły, to jednocześnie nie wykluczają możliwości sprecyzowania odległości minimalnej z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej (odległości będącej jedynie częścią drogi z domu do szkoły) oraz umożliwiają samodzielnie regulowanie tych kwestii celem zapewnienia bezpłatnego transportu albo zwrotu kosztów przejazdu organom samorządu gminnego w ramach przysługującej im zasady samodzielności wyrażonej w art. 2 u.s.g. Taką konkluzję można bowiem wyprowadzić zarówno z uchwały 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 3/13, a także wyroku NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 91/17 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn., akt II SAB/Wa 799/16 (CBOSA). W powołanej uchwale NSA wprost stwierdził, że gminy mogą realizować swój obowiązek dowożenia dzieci do szkół podstawowych i gimnazjów, określony w art. 17 ust. 3 ustawy, w ten sposób, iż zorganizują miejsca zbiórek, z których dzieci są przewożone do szkoły pod warunkiem, że miejsca te nie będą znajdowały się w większej odległości od ich domów, niż określone w art. 17 ust. 2 ustawy (obecnie art. 39 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo oświatowe).
Z powyższych względów jako bezpodstawne należało ocenić zarzuty Prokuratora wskazujące na naruszenie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.s.g., art. 32 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 u.p.o. oraz naruszenie zasady praworządności z art. 7 Konstytucji RP. Jednocześnie Sąd, korzystając z uprawnienia określonego w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się w sprawie innych naruszeń prawa skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło